Երևան, 27.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մարդիկ ցանկանում են մշտապես երիտասարդ մնալ և ավելի երկար ապրել. Ահարոն Չեխանովեր

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Մարդիկ ցանկանում են մշտապես երիտասարդ մնալ և ավելի երկար ապրել: Վերջին մեկ դարում հենց գիտության միջոցով հնարավոր է դարձել ավելի երկարացնել մարդկային կյանքը: Այս մասին «Նոբելյան օրեր Երևանում» միջոցառման ընթացքում նշեց Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրԱհարոն Չեխանովերը, ով հանդես եկավ «Անհատականացված բժշկության հեղափոխություն. արդյոք բուժելո՞ւ ենք բոլոր հիվանդությունները և ի՞նչ գնով» դասախոսությամբ:

«Իսրայելը Հայաստանի նման փոքր երկիր է. մենք 8 միլիոն բնակիչ ունենք, դուք` 3, մենք ունենք նմանություններ: Երկրների միջև կան քաղաքական խնդիրներ, բայց հույս ունեմ, որ այս շաբաթ գիտությունը կօգնի հաղթահարել մեզ քաղաքական պատնեշները»,- «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ`իր դասախոսությունն այսպես սկսեց Ահարոն Չեխանովերը:

Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրը խոսեց այն մասին,թե ինչպես է վերջին տարիներին հաջողվել երկարացնել մարդկային կյանքը:

«Բոլորը գիտեն, որ մենք ուզում ենք միշտ երիտասարդ մնալ և ապրել երկար: Պատմական տեսակետից 100 տարի առաջ մարդիկ միջինը 50 տարի էին ապրում: Այսօր մարդիկ ավելի երկար են ապրում` միջինը 85 տարի: Մենք երկարացրել ենք մեր կյանքի տևողությունը 35 տարով: Հին հույները միջինն ապրում էին 30 տարի: Մեզ պահանջվեց չորս հազար տարի`կյանքը երկարացնելու համար»,-նշեց նա:

Ահարոն Չեխանովերը կյանքի երկարացման մեջ հաջողությունները կապում է գիտության և տեխնիկայի զարգացման հետ:

«Գիտությունը բարելավում է մարդկային կյանքը: Բայց կյանքի երկարացումն էժան չի նստել»,-ընդգծեց նա:

Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրը վերհիշեց, որ ժամանակին մարդիկ մահանում էին սովորական ինֆեկցիաներից: Նա կարևորեց այն փաստը, որ այժմ գոյություն ունեն դեղեր, որոնք շատ կարևոր են մարդու համար:

Դասախոսության ընթացքում գիտնականը խոսեց նաև պատահաբար հայտնաբերված դեղորայքի մասին`հավելելով, որ հիմա հակաբիոտիկը կարող է փրկել մարդկանց:

Չեխանովերը խոսեց նաև այն մասին, որ գիտությունը շատ հաճախ օգտագործվում է մարդ սպանելու համար:

Հարցին`արդյոք բժշկության վերջնակետը մարդուն անմահ դարձնե՞լն է, նոբելյան մրցանակի դափնեկիրը նշեց. «Ես չեմ հավատում դրան: Բոլորն ուզում են անմահ լինել, մարդիկ փող են ծախսում իրենց մարմինները սառեցնելով: Չեմ կարծում, որ մեքենան կկարողանա դա իրականացնել: Եթե ես իմ ուղեղը փոխեմ, ես այլևս չեմ լինի, ուրիշ  մարդ կլինի: Բայց մենք կարող ենք երկարացնել կյանքը. այսօր ծնվածները կարող են ավելի երկար ապրել»:

Գիտնականի խոսքով`այժմ անհրաժեշտ է լուծել այն հիվանդությունների հարցը, որոնց բուժման համար մեխանիզմներ չեն մշակվել: 

Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ահարոն Չեխանովերը ծնվել է 1947թհոկտեմբերի 1-ին ՀայֆայումԻսրայել: 1971թբնագիտության ասպարեզում մագիստրոսի կոչումստանալուց հետո ավարտել է Երուսաղեմի Հադասսահ բժշկական համալսարանը: 1981թՉեխանովերը Հայֆայում գտնվող Տեխնիոն Իսրայելի տեխնոլոգիականհամալսարանուÕ ´ ստացել է դոկտորական աստիճան՝ կենսաքիմիայի բնագավառում: 2004 թիսրայելցի կենսաբանը իր գործընկերներ Ավրամ Հերշկոյի և Իրվին Ռոուզիհետ արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ ուբիքվիտինով միջնորդավորված սպիտակուցային դեգրադացիայի հայտնագործության համարՈրպես գիտության բնագավառում Իսրայելի առաջին նոÕ �ելյան մրցանակակիր՝  Ահարոն Չեխանովերը մեծ ներդրում ունի ինչպես Իսրայելի տեխնոլոգիական համալսարանիայնպես էլԻսրայելի պատմության մեջ:

«Նոբելյան օրեր Երևանում» միջոցառումն անցկացվում է ապրիլի 12-15-ըՄասնակիցներն են նոբելյան մրցանակակիրներ Ահարոն ՉիխանովերըԷյ-Իշի ՆեգիշինԴենՇեխտմանըԱդա ՅոնաթըՋոն Ուորենը 

 

Աշտարակ-Գյումրի ճանապարհահատվածը կահավորված է գիշերային լուսավորությամբ Ռուսաստանը մուտքի արգելքներ է սահմանել ԵՄ-ի դեմ Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան բողոք է ներկայացրել WORLD BOXING-ին «Հեղափոխական» վստահությունից՝ մինչև կառավարման ճգնաժամ. ի՞նչ է ցույց տալիս Համաշխարհային բանկի վերլուծությունը«Նիկոլի իրական վարկանիշը կարող եք հասկանալ մեքենաների ռեակցիայից». Արմեն Աշոտյան Ավտովթար՝ Դիլիջանի ոլորանում․ մեքենան հայտնվել է ձորում Պետք է շահագրգռել պոտենցիալ ներդրողներին՝ գործարանները կամ իրենց արդյունաբերական կենտրոնները տեղափոխել սահմանամերձ համայնքներ․ Նաիրի ՍարգսյանՎթար՝ Երևանում, բախվել են թիվ 53 երթուղու ավտոբուսը և «Opel» Հայաստանում այլևս չեն լինելու քաղբանտարկյալներ և չեն լինելու քաղաքական հետապնդումներ. Արեգա ՀովսեփյանԻնչպե՞ս կարող են մի շաբաթ առաջ կուսակցություն գրանցել, հետո գալ ու մասնակցել ընտրություններին. Էդմոն Մարուքյան«Գերնիկա»՝ Փաշինյանին ու Ալիևին Արդյունաբերական մեծ փոփոխությունների նախաշեմին. Հրազդան այցի հետքերով. Նարեկ Կարապետյան Սոնա Իշխանյանն ընտրվել է Ակբա բանկի խորհրդի նախագահ Հեղուկ գազի դեֆիցիտ․ ինչ է սպասվում հայ վարորդներինՄահ, որ հավերժ Փաշինյանի խղճին է «Մեծ քաղաքականություն». ե՞րբ է սպասվում էպիզոդ վեցերորդը Հաղորդավար Լուսինե Թովմասյանին հեռացրել են Հ1-ից Սերգեյ Սմբատյանի հետ հարցազրույցի համար Սահմանադրական բարեփոխումների խորհուրդը «լռվել» է Խանդի պատճառով սկեսուրը սպանել է հարսին․ մանրամասներ«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը գրասենյակ բացեց Կոտայքի մարզկենտրոն Հրազդանում «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամների այցը Կոտայքի մարզ. Չարենցավանում բացվեց կուսակցության տարածքային գրասենյակըՖրանսիայում արևային էլեկտրակայանները բարերար ազդեցություն են ունեցել հողի վրա Ինչու է Լուսինե Թովմասյանը լքում Հանրային ալիքը«ՀայաՔվեն» նպաստում է քաղաքացիների իրավական ինքնագիտակցության բարձրացմանը․ Ատոմ ՄխիթարյանԸնդդիմադիր ուժերը կարող են համագործակցել և կոալիցիոն կառավարություն կազմել․ Աննա Կոստանյան24-ամյա ռուս տղան թունավորել է զինվորականներին․ նրան ձերբակալել են Պետությունը պարտավոր է ստեղծել ձեզ համար բոլոր հնարավորությունները՝ աշխատանք, տուն, արդար բարքեր, զարգանալու և կայանալու հնարավորություններ. Գ. Ծառուկյան Դպրոցի մոտակայքում մարդու ձեռք է հայտնաբերվել«Պատմության հետքերով․ Հուշարձանի բարեկարգում Դվինում՝ նվիրված Մեծ Հայրենական պատերազմի ընթացքում զոհվածներին»Ռիսկերի կուտակում․ հակառուսական քաղաքականության տնտեսական գինը Կրթության նոր սերունդ՝ պատասխանատվությամբ և առաջնորդությամբԱրցախում nչնչացվում է հայկականություն, և դա արվում է կառավարության շենքից տրվող «կանաչ լույսի» մշտական առկայծման պայմաններում․ Տիգրան Աբրահամյան Գագաթնաժողովի ստվերում․ ընտրություններից առաջ իշխանության արտաքին խաղը և դրա գինը Փաշինյանը Հայաստանն ուզում է բնակեցնել 300,000 ադրբեջանցիներով․ Նարեկ Կարապետյան Ինչպե՞ս չկորցնել հոգու լույսը, երբ շուրջդ ամեն ինչ փոխվում է, և ո՞րն է այն «ամուր հենարանը», որը թույլ չի տալիս կոտրվել դժվարին պահերին. Աննա ԿոստանյանԻ՞նչ փոխարժեքներ են սահմանվել այսօրՈչ թե պետք է սպիտակ ձիու վրա նստած ասպետին սպասենք, այլ այս ՔաջՆազարին ճանապարհենք. Ավետիք Չալաբյան Մոր աղոթքը Peugeot-ն ցուցադրել է ապագայի կոնցեպտը. սուպերմեքենայի եւ տիեզերանավի հիբրիդ Գիտնականները զգուշացնում են. նույնիսկ գերվերամշակված մթերքի փոքր քանակությունը վատթարացնում է ուշադրության կենտրոնացումըՄիլիոնավոր տպավորություններ ստեղծող ադամանդ. Նիտա Ամբանին գրավել է TIME100 գալա-երեկույթը՝ իր հազվագյուտ՝ 101 կարատանոց քարովՀռոմի պապը Չեռնոբիլի աղետի 40-րդ տարելիցին կոչ է արել պատասխանատվությամբ վերաբերվել ատոմինԻրանի դեմ պատերազմի ժամանակ Իսրայելը «Երկաթե գմբեթ» ՀՕՊ համակարգ է ուղարկել ԱՄԷ. AxiosՌեգեներատիվ բժշկության անսպասելի գտածոն. ոսկորները վերականգնում են ոչխարի բրդի օգնությամբԼիբանանի հարավում անօդաչուի հարվածի հետևանքով իսրայելցի զինվոր է զոհվել. ևս վեցը վիրավոր ենԹրամփը պատմել է Պուտինի և Զելենսկու հետ ունեցած «լավ զրույցների» մասին Քիմ Քարդաշյան և Լյուիս Հեմիլթոն. «Դարի սիրավեպը», թե՞ կատարյալ կազմակերպված PR հնարք, որին ոչ ոք չի հավատում«Համահայկական ճակատ» կուսակցության դիրքորոշումները համընկնում են ԴՕԿ կուսակցության մոտեցումների հետ` հիմնված ազգային և պետական շահերի գերակայության վրա․ Արսեն ՎարդանյանՆեթանյահուի երկու ամենաոխերիմ հակառակորդները միավորվել են՝ առաջիկա ընտրություններին ընդառաջ«Ինտերը» բաց թողեց 2 գոլի առավելությունը