Երևան, 05.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Մարդիկ ցանկանում են մշտապես երիտասարդ մնալ և ավելի երկար ապրել. Ահարոն Չեխանովեր

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Մարդիկ ցանկանում են մշտապես երիտասարդ մնալ և ավելի երկար ապրել: Վերջին մեկ դարում հենց գիտության միջոցով հնարավոր է դարձել ավելի երկարացնել մարդկային կյանքը: Այս մասին «Նոբելյան օրեր Երևանում» միջոցառման ընթացքում նշեց Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրԱհարոն Չեխանովերը, ով հանդես եկավ «Անհատականացված բժշկության հեղափոխություն. արդյոք բուժելո՞ւ ենք բոլոր հիվանդությունները և ի՞նչ գնով» դասախոսությամբ:

«Իսրայելը Հայաստանի նման փոքր երկիր է. մենք 8 միլիոն բնակիչ ունենք, դուք` 3, մենք ունենք նմանություններ: Երկրների միջև կան քաղաքական խնդիրներ, բայց հույս ունեմ, որ այս շաբաթ գիտությունը կօգնի հաղթահարել մեզ քաղաքական պատնեշները»,- «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ`իր դասախոսությունն այսպես սկսեց Ահարոն Չեխանովերը:

Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրը խոսեց այն մասին,թե ինչպես է վերջին տարիներին հաջողվել երկարացնել մարդկային կյանքը:

«Բոլորը գիտեն, որ մենք ուզում ենք միշտ երիտասարդ մնալ և ապրել երկար: Պատմական տեսակետից 100 տարի առաջ մարդիկ միջինը 50 տարի էին ապրում: Այսօր մարդիկ ավելի երկար են ապրում` միջինը 85 տարի: Մենք երկարացրել ենք մեր կյանքի տևողությունը 35 տարով: Հին հույները միջինն ապրում էին 30 տարի: Մեզ պահանջվեց չորս հազար տարի`կյանքը երկարացնելու համար»,-նշեց նա:

Ահարոն Չեխանովերը կյանքի երկարացման մեջ հաջողությունները կապում է գիտության և տեխնիկայի զարգացման հետ:

«Գիտությունը բարելավում է մարդկային կյանքը: Բայց կյանքի երկարացումն էժան չի նստել»,-ընդգծեց նա:

Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրը վերհիշեց, որ ժամանակին մարդիկ մահանում էին սովորական ինֆեկցիաներից: Նա կարևորեց այն փաստը, որ այժմ գոյություն ունեն դեղեր, որոնք շատ կարևոր են մարդու համար:

Դասախոսության ընթացքում գիտնականը խոսեց նաև պատահաբար հայտնաբերված դեղորայքի մասին`հավելելով, որ հիմա հակաբիոտիկը կարող է փրկել մարդկանց:

Չեխանովերը խոսեց նաև այն մասին, որ գիտությունը շատ հաճախ օգտագործվում է մարդ սպանելու համար:

Հարցին`արդյոք բժշկության վերջնակետը մարդուն անմահ դարձնե՞լն է, նոբելյան մրցանակի դափնեկիրը նշեց. «Ես չեմ հավատում դրան: Բոլորն ուզում են անմահ լինել, մարդիկ փող են ծախսում իրենց մարմինները սառեցնելով: Չեմ կարծում, որ մեքենան կկարողանա դա իրականացնել: Եթե ես իմ ուղեղը փոխեմ, ես այլևս չեմ լինի, ուրիշ  մարդ կլինի: Բայց մենք կարող ենք երկարացնել կյանքը. այսօր ծնվածները կարող են ավելի երկար ապրել»:

Գիտնականի խոսքով`այժմ անհրաժեշտ է լուծել այն հիվանդությունների հարցը, որոնց բուժման համար մեխանիզմներ չեն մշակվել: 

Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ահարոն Չեխանովերը ծնվել է 1947թ. հոկտեմբերի 1-ին Հայֆայում, Իսրայել: 1971թ. բնագիտության ասպարեզում մագիստրոսի կոչումստանալուց հետո ավարտել է Երուսաղեմի Հադասսահ բժշկական համալսարանը: 1981թ. Չեխանովերը Հայֆայում գտնվող Տեխնիոն Իսրայելի տեխնոլոգիականհամալսարանուÕ ´ ստացել է դոկտորական աստիճան՝ կենսաքիմիայի բնագավառում: 2004 թ. իսրայելցի կենսաբանը իր գործընկերներ Ավրամ Հերշկոյի և Իրվին Ռոուզիհետ արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ ուբիքվիտինով միջնորդավորված սպիտակուցային դեգրադացիայի հայտնագործության համար: Որպես գիտության բնագավառում Իսրայելի առաջին նոÕ �ելյան մրցանակակիր՝  Ահարոն Չեխանովերը մեծ ներդրում ունի ինչպես Իսրայելի տեխնոլոգիական համալսարանի, այնպես էլԻսրայելի պատմության մեջ:

«Նոբելյան օրեր Երևանում» միջոցառումն անցկացվում է ապրիլի 12-15-ը: Մասնակիցներն են նոբելյան մրցանակակիրներ Ահարոն Չիխանովերը, Էյ-Իշի Նեգիշին, ԴենՇեխտմանը, Ադա Յոնաթը, Ջոն Ուորենը:  

 

Հանրային աջակցություն չկա, մնում են ռեպրեսիաները. ոչ մի աղերս օրենքի, օրինականության և ժողովրդավարության հետ. «Փաստ»Խոշոր անջատումներ․ հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինի մինչև նոյեմբերի 12-ըՀայաստանյան քաղաքական ուժերի միասնական հայտարարությունը․ ՀայաՔվեՏարոն Չախոյանի հայտարարությունը՝ Քրեական օրենսգրքի 422-րդ հոդվածի համատեքստում․ պահանջում են իրավական գնահատական տալ. Աննա ԿոստանյանՓաշինյանը հասկանում է՝ բախվել է մի ուժի, որը խափանելու է իր ծրագրերը, չենք ընկրկելու․ Մարիաննա ՂահրամանյանՋանքերդ ջուրն են գնալու, չես կարողանալու մեզ թուլացնել. Տիգրան ԱբրահամյանՍահմանադրությամբ նախատեսված բոլոր հնարավոր միջոցները կօգտագործենք. Նարեկ ԿարապետյանՀայտարարում ենք համազգային համախմբման ձևավորման մասին․ ընդդիմադիր ուժերի հայտարարությունըՓաշինյանը կորցրել է ինքնատիրապետումը և հայտնվել է Ալիևի գերության մեջ․ ՂազարյանԺամանակն է միավորվելու՝ հանուն Հայաստանի անկախության պահպանման. Ուժեղ Հայաստան58 հայ շախմատիստ է մասնակցում Եվրոպայի պատանիների և աղջիկների առաջնությանըՈր ուժերն են Սամվել Կարապետյանի տանը մասնակցում քաղաքական հավաքինՊուտինը Ռուս-Հայկական Համալսարանի պրոռեկտորին պարգևատրել է Բարեկամության շքանշանովԱրտակարգ հանդիպում ընդդիմադիր ուժերի հետՊուտինը շնորհավորել է ռուսաստանցիներին Ժողովրդական միասնության օրվա առթիվԿԲ-ն զգուշացնում է․ քաղաքացիների տվյալներով առանց նրանց համաձայնության վարկեր են ձևակերպում11-ամյա տղան անգիտակից վիճակում տեղափոխվել է հիվանդանոց․ նրան այգում կոնֆետ են հյուրասիրելՎստահ եմ՝ Սամվել Կարապետյանին կտանեն կալանքի. հավա՞ք է լինելու, Նարեկ Կարապետյանը մանրամասնեցԻշխանությունը փորձում է դատարանի միջոցով կալանքի տանել Սամվել Կարապետյանին․ Նարեկ ԿարապետյանՀայ կանայք վերցրել են երկիրը փրկելու բեռը․ Մհեր ԱվետիսյանԺողովորդն էլ է հասկանում, որ ընտրությունը հստակ է՝ կա՛մ Ալիևի Սահմանադրությունն ու Փաշինյանի բռնապետությունը, կա՛մ «Ուժեղ Հայաստանը» և մեր անկախության պահպանումըՔննչականի մուտքի մոտ Ուժեղ Հայաստանի աջակիցները պարում ենԱրարատի ոստիկանները ապօրինի պահվող հրացաններ են հայտնաբերելՔննչականի դիմաց Սամվել Կարապետյանի աջակիցների թիվը գնալով ավելանում է․ հնչում են «Սամվել» վանկարկումներըԳերմանիայի քաղաքական գործիչները շնորհավորել են դեմոկրատներին ԱՄՆ Կոնգրեսի ընտրություններում հաղթանակի կապակցությամբ«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության համակիրները հավաքվել են՝ աջակցելու Սամվել ԿարապետյանինԵրևանի կենտրոնում իշխանությունը մինչև ատամները զինված ուժայիններով պայքարում է Ազգային բարերարի դեմ. սա ամոթի և խայտառակության օր է․ Մարիաննա ՂահրամանյանԻնչպես է հաշվարկվում կենսաթոշակըԻնչքան պետք ա՝ կնստենք, դա չի հարցը, Ալիևը չի կարողանալու մեզ ստորացնել. ԿարապետյանԴավիթ Հովհաննիսյանի արդյունքը ԱԱ-ումՀանրայինը դադարել է կատարել իր աշխատանքը և ծառայում է միայն ՔՊ-ին. Ավետիք ՉալաբյանՎրաստանը ցանկանում է անդամակցել ԵՄ-ին՝ պահպանելով իր ինքնիշխանությունը․ ԿոբախիձեՀՀ քաղաքների մթնոլորտային օդում փոշու պարունակությունը Ոսկին էժանացել է․ որքան է մեկ գրամի արժեքը Անկարայում ձերբակալվել է Ռուսաստանի 34 քաղաքացի Արտահանման խրախուսմանը միտված ծրագիր Կոնվերս Բանկի ՓՄՁ հաճախորդների համար Պետդումայում նշել են Պուտինի դերը հասարակությունը պառակտելու փորձերին հակազդելու գործում Փաշինյան, ո՞վ է Ալիևի Սահմանադրության նախագիծը ադրբեջաներենից թարգմանել հայերեն. Էդգար Ղազարյան«Բարսելոնա»-ն հայտարարություն է տարածել Ռոդրիի վերաբերյալ Ռեպրեսիվ մեքենան` ընդդեմ պայքարողի և չհանձնվողի. Մարիաննա ՂահրամանյանԱզգային համերաշխությունը մեր անվտանգության և բարեկեցության գրավականն է. Մհեր ԱվետիսյանԱՄՆ-ն և Վենեսուելան բանակցում են երկրում ամերիկացի զինվորականների տեղակայման շուրջ․ NYT Իրանն ու ԱՄՆ-ն դեռևս հեռու են համաձայնության հասնելուց. Reuters Զանգեզուրի միջանցքը հնարավոր է անվանվի «Մեծ թուրանի» միջանցք. Արեգ ՍավգուլյանՈղբերգական ավտովթարից մահացած փոխգնդապետի ծնողները դեռ չգիտեն. մանրամասներ Սամվել Կարապետյանը ձերբակալված է. տեսանյութԿյանքից հեռացել է կինոռեժիսոր Տինտո Բրասը Նիկոլը ՀՀ֊ն ռեսպուբլիկա TRIPP է դարձնում. Արշակ Կարապետյան Նոյեմբերի 5-ից մինչև դեկտեմբերի 28-ը՝ ժամը 23:00-ից մինչև 07:00-ն, մասամբ սահմանափակվելու է «Լամբադա» կամրջի ստորին հատվածի երթևեկությունը. Քաղաքապետարան Ժողովրդին համախմբելը առաջնորդի պարտականությունն է. Մհեր Ավետիսյան