Թուրքիայում հոլանդացի լրագրողը ձերբակալվել է Էրդողանի մասին գովասանքով չխոսելու համար

Նիդերլանդական «Մետրո» թերթի ծագումով թուրք աշխատակցուհի Էբրու Ումարը Թուրքիայում ձերբակալվել է այդ երկրի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի մասին գովասանքով չխոսելու եւ նրա հասցեին թվիթերում վիրավորական արտահայտություններ գրառելու համար:

Այս մասին հայտնում է Associated Press լրատվական գործակալությունը:

Էմբրու Ումարը գործակալությանը հայտնել է, որ ոստիկանները եկել են իր տուն եւ հարցաքննության համար տարել բաժանմունք:

Թե կոնկրետ ինչ վիրավորական արտահայտություններ է թույլ տվել նիդերլանդացի լրագրողը, Associated Press-ը չի հաղորդել:

Ըստ ՏԱՍՍ-ի` Նիդերլանդների վարչապետ Մարկ Ռյուտեն հայտարարել է, որ իրենք սերտորեն փոխգործակցում են Թուրքիայի հետ ձերբակալված լրագրողի վերաբերյալ իրավիճակով:

«Անկարայում մեր դեսպանատունը նրան ամեն անհրաժեշտ օգնությունը ցուցաբերում է հարցերը կարգավորելու համար: Գործընթացին կցվել  է նաեւ նախարար Բերտ Կունդերսը», -հայտնել է Մարկ Ռյուտեն` նշելով, որ ինքը հնարավորություն է ունեցել հեռախոսով խոսել Էբրու Ումարի հետ:

Լրագրողի ձերբակալությունը հոլանդական հասարակության մեջ եւ քաղաքական շրջանակներում դժգոհության ալիք է բարձրացրել: «Դեմոկրտաներ-66» կուսակցության պատգամավոր Սյուրդ Սյուրդսման Կունդերսին կոչ է արել անհապաղ միջամտել իրավիճակին: Նրա խոսքով` թուրքական իշխանությունների գործողությունները հանդիսանում են «անթույլատրելի վիրավորանք» եւ վկայում են այն մասին, որ «մամուլի ազատությունն օրենքից դուրս է գտնվում Թուրքիայում»:

Նիդերլանդների հանուն ազատության եւ ժողովրդավարության ժողովրդական կուսակցության երիտասարդական բաժանմունքը ձերբակալության առնչությամբ կոչ է արել ՆԳՆ կանչել թուրքական դեսպանին: Երկրի արտաքին քաղաքական գերատեսչությանը դիմել է նաեւ լրագրողների միությունը:

«Կունդերսը պետք է հստակ ազդանշան հղի Թուրքիային միջազգային օրենքները պաշտպանելու անհրաժեշտության մասին», -հայտարարել է նիդերլանդների լրագրողների միությունը:

Թուրքական ԶԼՄ-ներն ավելի վաղ հայտնել էին, որ Էրդողանը մինչ այժմ 2 հազարից ավելի մարդու նկատմամբ դատական գործեր է բացել իրեն քննադատելու եւ վիրավորելու մեղադրանքով:

Այսօր Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության իշխանությունները Բեռլինում ձերբակալել են Գերմանիայի ցանցահենների կուսակցության առաջնորդ Բրունո Կրամմին այն բանի համար, որ նա Բեռլինում Թուրքիայի դեսպանատան առաջ հրապարակորեն ընթերցել է երգիծաբան Յան Բյոհմերմանի բանաստեղծությունը, որում վիրավորական արտահայտություներ կան Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հասցեին: Կրամմն ընթրեցել է Յան Բյոհմերմանի բանաստեղծության` «Էրդողանը քերթում է քրդերին եւ քրիստոնյաներին» հատվածը:

Նրա նկատմամբ Գերմանիայի ՔՕԳ 103-րդ` «Արտասահմանյան պետությունների մարմինների եւ ներկայացուցիչների վիրավորել» հոդվածով քրեական գործ է հարուցվել, որով նախատեսվում է դրամական տուգանք կամ մինչեւ երեք տարի ազատազրկում: Նման դատական գործ է բացվել նաեւ Յան Բյոհմերմանի դեմ:

Հեռուստահաղորդավար եւ երգիծաբան Յան Բյոհերմանը գերմանական ZDF հեռուստաալիքի Neo Magazin Royale երգիծական հաղորդման ժամանակ Թայիփ Էրդողանին ուղղված բանաստեղծություն էր ընթերցել, որում թուրքական նախագահը մեղադրվում է ոչ ավանդական սեռական ուղղվածություն ունենալու, ինչպես նաեւ ազգային փոքրամասնությունների եւ ընդդիմության դեմ հանցագործությունների մեջ:

The Spectator շաբաթաթերթի հոդվածագիր Դուգլաս Մուրեյը Մեծ Բրիտանիայում Թուրքիայի նախագահ Թայիփ Էրդողանին վիրավորող 5 տողանոց բանաստեղծությունների մրցույթ է հայտարարել: BBC-ի թուրքական ծառայությունը հայտնում  է, որ մրցույթի հայտարարումը Գերմանիայի վարչապետ Անգելա Մերկելի կողմից գերմանացի երգիծաբան Յան Բյոհերմանի նկատմամբ դատական գործընթաց սկսելու թույլտվության դեմ  յուրահատուկ բողոքի ակցիա է:

Թուրքիայի 45 գրողներ, ակադեմիկոսներ, լրագրողներ, ակտվիստներ եւ արվեստաբաններ կոչ են արել երկրի Քրեական օրենսգրքից հանել «նախագահին վիրավորանք» 299-րդ հոդվածը, որով մինչեւ 4 տարի ժամկետով ազատազրկում է նախատեսվում:

«Մենք, ներքոստորագրյալներս, նկատի առնելով Սահմանադրական դատարանի Մարդու իրավունքների եվորապական դատարանի որոշումները, Վենետիկի հանձնաժողովի սկզբունքները եւ Սահմանադրության 90/5 հոդվածը, պահանջում ենք չեղարկել իրավունքին հակասող ՔՕԳ 299-րդ հոդվածը, ապահովել օրենքի գերակայությունը, նախագահի համբերությունը վեր դասել քննադատութունից եւ բավարարվել բոլոր հայրենակիցների պահպանությունն ապահովող օրենքի ուժով», -ասվում է թուրք մտավորականների կոչում:

ԱՄՆ-ի Պետքարտուղարությունն ու Եվրախորհրադարնն ավելի անհանգստություն են հայտնել Թուրքիայում ԶԼՄ-ների եւ խոսքի ազատության նկատմամբ իրավիճակով: Անկարայում ԳԴՀ-ի դեսպանը Թուրքիային կոչ է արել ապահովել մամուլի ազատությունը: Թուրքիայում խոսքի ազատության նկատմամբ ոտնձգություններով անհանգստություն է հայտնել է նաեւ ՄԱԿ-ը: