Երևան, 27.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Բյուրականի աստղադիտարանը համալրվել է նորագույն տեխնիկայով

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Բյուրականի աստղադիտարանի տեխնիկական համակարգը վերազինվել է: Մասնավորապես, թարմացվել է աստղադիտարանի խոշորագույն դիտակը, որի տրամագիծը 2մ 60սմ է, ֆոկուսային հեռավորությունը՝ 10 մետր, իսկ խողովակի երկարությունը՝ 10 մմ: Այն համարվում է պասիվ օպտիկայով միջին և միջինից փոքր դասի դիտակ և շահագործման է հանձնվել 1976 թ: Հայաստանի տնտեսական խնդիրներով,  համապատասխան պայմանների ու տեխնիկայի բացակայությամբ  պայմանավորված՝ այն մոտ 4-5 տարի չի աշխատել: Դիտողական տեխնիկայի հարցերովԲյուրականի աստղադիտարանի փոխտնօրեն ՏիգրանՄովսիսյանն ասում է, որ այս դիտակը տարածաշրջանում առայժմ ամենամեծն է՝ չհաշված Հյուսիսային Կովկասի Ռուսաստանի 6 մետրանոցը:«Այն արտադրվել է նախորդ դարի 60-ական թթուստի փչանալուդեպքում մասերը փոխել գրեթե անհնար էրորովհետև դրանքայլևս չեն արտադրվումԱրդյունքումընկել էր դրաարդյունավետությունըդիտակի հայելու ալյումինի շերտըդեգրադացվել էր,անդրադարձման գործակիցը պակասել էրցրվածլույսը՝ ավելացել»,- մանրամասնեց նա: Երբ բարձրացավ դիտակն արդիականացնելու հարցը, առ աջինը որոշվեց վերականգնել հայելու ալյումինի շերտը և փոխել ողջ ղեկավարման համակարգը՝ անալոգայինից անցնելով թվայինի:

Մովսիսյանը նշում է, որ ղեկավարաման համակարգի մեջ մտնող բոլոր շարժիչները փոխարինվել են ժամանակակից գերմանական արտադրության սարքերով, իսկ պտտման անկյունը ցույց տվող տվիչները անալոգայինից փոխվեցին թվայինի: Սրանց հետ մեկտեղ փոխվել է ամբողջ ղեկավարման համակարգը՝ ստեղծվել է նոր ծրագրային ապահովում: Նորագույն բարձրորակ ընդունիչ համակարգը՝ CCD դետեկտորը, Բյուրականում կլինի մայիսի 5-ին:

«Դիտակը արդեն լիարժեք աշխատում է, դիտումների ժամանակացույցը պատրաստ է, այն բաշխվում է տարբեր գիտական խմբերի մեջ, և այդ խմբերը մոտ 10 գիշեր գալիս և դիտումներ են անցկացնում»,- հավելեց մասնագետը: Այժմ աշխատում է մոտ 6-7 գիտական խումբ:

Արդիականացվել է նաև 1 մետրանոց Schmidt դասի դիտակը, որը ոսպնյակա-հայելային է, ունի կոռեկցիոն ոսպնյակ, սֆերիկ հայելի և շատ մեծ դաշտ: Փոխվել է դրանց ընդունիչ և ղեկավարման համակարգը:

Արդիականացումը սկսվել է մոտ 2-3 տարի առաջ, ավարտվել՝ մեկ տարի առաջ: Դրանից հետո դիտումների որակը շատ է բարձրացել: Արդեն հնարավոր է հետազոտել ավելի թույլ լուսային ճառագայթում ունեցող օբյեկտներ: Մյուս կողմից՝ ղեկավարման համակարգի փոփոխությամբ դիտակն ավելի ճիշտ է սկսել հետևել աստղերին:

«Այստեղ կատարվում են ֆունդամենտալ հետազոտություններ: Աստղագիտությունը ընդհանուր գիտական մշակույթի մի մասն է, և առանց դրա ոչ կրթություն կլինի, ոչ էլ կզարգանան մյուս կիրառական գիտությունները»,-իր խոսքում նշեց Մովսիսյանը:

ՌԴ ՊՆ․ հարվածներ են հասցվել Ուկրաինայի ԱԹՍ-ների արտադրության և լոգիստիկ օբյեկտներին Հայ մարզիկներն Ադրբեջանում են. ինչ է սպասվում Ավերիչ հրդեհներ Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում․ տարհանվածների թիվը հասել է 220 հազարի Արաղչին Կալլասին կոչ է արել արձագանքել Կասպից ծովում իրանական նավին հասցված hարվածին Հայտնի են ծանրամարտի Հայաստանի երիտասարդական առաջնության հաղթողներն ու մեդալակիրները Կասպից ծովում երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ուկրաինան գիշերը հարվածել է Ղրիմին և Տյումենի նավթավերամշակման գործարանին Փաշինյանը դատական մաֆիան հանել է իմ դեմ. Էդմոն Մարուքյան 2026 թվականի օգոստոսին կգրանցվի տարվա ամենամեծ թվով աստղագիտական երևույթները․ Լևոն Ազիզյան Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 2-3 աստիճանով Տարադրամի փոխարժեքները՝ այսօր Ավելի քան 250,000 մարդ է տարհանվել Ֆրանսիայում և Իսպանիայում բռնկված անտառային հրդեհների պատճառով Հրաձգnւթյան Հայաստանի հավաքականը հաղթել է շարժվող թիրախ մրցաձևի աշխարհի առաջնության մեդալային հաշվարկում Արմավիրի մարզում 38-ամյա վարորդը «Opel Astra»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և քարերին ու հողաթմբերին բախվելnվ հայտնվել ձորակում․ կա վիրավnր Հայաստանի Մ-17 ըմբշամարտի հավաքականը ժամանել է Բաքու՝ մասնակցելու Աշխարհի առաջնությանը Չինաստանին պատուհասել է «Հունսյա» թայֆունը. ավելի քան 700 հազար մարդ տարհանվել է Սևան-Մարտունի ավտոճանապարհին բшխվել են «Toyota Camry»-ն և «Hyundai ix35»-ը․ կան վիրավnրներ Իրանի գործողություններն ուղղված չեն տարածաշրջանի հարևանների, այլ ԱՄՆ-ի դեմ. Արաղչի ՌԴ ԶՈւ-ն hարվածել է Ուկրաինայի ռազմարդյnւնաբերական համալիրի ձեռնարկություններին. ՌԴ ՊՆ Իրանի ԱԳՆ-ն բnղոքի նոտա է հանձնել Ուկրաինայի ժամանակավոր հավատարմատարին 2025/2 զորակոչի պարտադիր ժամկետային զինծառայnղներին հատկացվել է լրացուցիչ արձակուրդ․ ՀՀ ՊՆ Սիրահարների այգում տեղի ունեցավ հանրային քննարկում․ ՀայաքվեՄակրոնի երրորդ շնորհավորանքը․ ծաղրա՞նք, լեգիտիմացո՞ւմ, թե՞ «ինքնիշխանության» «գնահատական»․ Սուրեն Սուրենյանց Չինական մենաշնորհի վե՞րջը. ԱՄՆ-ն գործարկում է ամենամեծ արևային վահանակների գործարանը՝ օրական 16,700 հատ արտադրությամբՀուլիսի 27-ին, 28-ին, 30-ին և 31-ին գազ չի լինելու Նիկոլ Փաշինյանը գողացել է ժողովրդի քվեները․ Ավետիք ՉալաբյանՀայաստանում երկրաշարժ է զգացվել Սլովակիայի նախկին վարչապետը դիմել է երկրի նախագահին՝ խնդրելով օգնել Ադրբեջանում դատապարտված հայ բանտարկյալների ազատ արձակմանը Ներկա պահին մեր տնտեսվարողները պատրաստ չեն ԵՄ բուսասանիտարական ստուգումներին. Հրայր ԿամենդատյանԱվետիք Չալաբյանի ապօրինի կալանքն անհամատեղելի է նրա առողջության հետ. Մենուա ՍողոմոնյանՀայ բժիշկն առաջին անգամ ընտրվել է համաշխարհային թվային առողջապահության կազմակերպության ղեկավար խորհրդի անդամԻսրայելական հարվածների հետևանքով Գազայում նոր զոհեր կան 66-ամյա կինը գտնվել է անտառումԶախարովան Բեն Լադենի հետ է համեմատել Ուկրաինայի պաշտպանության նախկին նախարարին Գրեթե ամբողջ աշխարհում ChatGPT-ի ծառայություններում լուրջ տեխնիկական խափանումներ են Հայաստանը և Իրանը գազի առևտրի հարցերով համատեղ աշխատանքային խումբ կստեղծեն Ամենամեծ հարստությունն արդեն ունեմ. Լուսինե Թովմասյանը նշում է 40-ամյակըՋրափրկարարները քաղաքացիներին անվտանգ դուրս են բերել ափ․ նրանց կյանքին վտանգ չի uպառնում Թեհրանը Երևանին առաջարկել է ավելացնել Հայաստան արտահանվող գազի ծավալները 27-ամյա Մարինան մահացել է հարսանիքից հետոԱրամ Վարդևանյան՝ ազատության փաստաբան․ Արթուր Ղամբարյան Նոր Հաճնի մոտ բախվել են մեքենաներ․ կան տուժածներ Ջրափրկարարները քաղաքացիներին անվտանգ դուրս են բերել ափ․ նրանց կյանքին վտանգ չի uպառնում Հայկ Սուքիասյանի և Դավիթ Ղազինյանի ազատ արձակումը ոչ թե արդարադատության հաղթանակի, այլ երկար ժամանակ թույլ տրված անարդարության հերթական ապացույցն է․ Մխիթարյան «Պատմության հետքերով. Հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածների հուշարձանի բարեկարգում Ջանֆիդա գյուղում»Անտառային հրդեհների պատճառով Ֆրանսիայում և Իսպանիայում տարհանվել է ավելի քան 220,000 մարդ Ողբերգական վթար, Թալին-Քարակերտ ճանապարհին «ԿամԱԶ» է կողաշրջվել, 51-ամյա վարորդը կյանքից հեռացել է««Ուժեղ Հայաստան»-ի դեմ իրականացվող քրեական հետապնդումներն անհիմն են»․ Արթուր Միքայելյան ՀՀ-ում ծնվածների թիվը նվազել է 2,7 %-ովԵրբ գերմանական խմիչքն ավելի սիրելի է ԱՄՆ-ում, քան հենց Գերմանիայում. «Փաստ»