Երևան, 25.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Որտե՞ղ է «Երևան» երկնաքարը

ԼԱՅՖ

168.am–ը գրում է.

Որտե՞ղ է «Երևան» երկնաքարը

Անհանգիստ երկինքն անհանգիստ է բոլորի համար: Նա հաճախ է մեզ անակնկալներ մատուցում, երբեմն էլ՝ առեղծվածներ, և հիմա մեր պատմությունն այդ առեղծվածներից մեկի մասին է: Իսկ պատմությունն ասում է, որ անցյալ դարասկզբին Երևանի մերձակայքում մի խոշոր երկնաքար ընկավ: Ավելի մանրամասն վկայություններ, ցավոք, չկան:

Ըստ տեղեկությունների՝ երկնաքարն ընկել է 1911 թվականին (որոշ աղբյուրների համաձայն` 1912թ.): Այն շատ հազվագյուտ տեսակներից էր` ախոնդրիտ: Եվ այնուհետև դրա հետքերը ջնջվում են` մնալով միայն այն մարդկանց հիշողության մեջ, որոնց բախտ էր վիճակվել տեսնել երկնային այդ շիկացած եկվորի բախումը երկրին: Տիեզերքի անսահման տարածությունները կտրած մարմինը եկավ, ընկավ Երևանի մերձակայքում ու… անհետացավ: Եվ երևի թե այսքանով էլ պիտի ավարտվեր նրա մասին պատմությունը, եթե երջանիկ պատահականությունը վերստին առիթ չտար հիշելու ու լույս աշխարհ հանելու տիեզերքից եկած քարաբեկորը:

Դա կատարվեց ավելի քան 41 տարի առաջ` 1975 թ. փետրվարին: Այդ օրերին ռուսական «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթում մի հոդված տպագրվեց «Գտիր քո երկնաքարը» վերտառությամբ: Հոդվածում հեղինակը քաղաքացիներին կոչ էր անում թերթին հաղորդել այն բոլոր դեպքերի մասին, երբ նրանք երկնաքարերի անկման ականատեսը կլինեն կամ կգտնեն նման քարեր: Ահա հենց այդ հոդվածն էր, որ ընթերցեց նաև Սամարա քաղաքում բնակվող լեռնային ինժեներ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Վ. Ա. Պետրոսյանը: Ու հենց նույն օրը նա նստեց` նամակ գրելու «Կոմսոմոլսկայա պրավդայի» խմբագրությանը:

Նամակում ասվում էր. «1912 թվականին իմ հորն է փոխանցվել մի ինչ-որ բան, որ երկնքից էր ընկել, ամենայն հավանականությամբ` երկնաքար: Դրա ամբողջ արտաքին մասը հալված է, իսկ գորշ-մոխրագույն կտրվածքներում առկա են առավել մուգ և լուսավոր բծեր»:

Այնուհետև ի հայտ եկան նոր մանրամասներ՝ լույս սփռելով «Երևան» երկնաքարի հետագա ճակատագրի վրա: Երբ քարը հանձնել էին նրա հորը, Պետրոսյանն այդ ժամանակ ընդամենը 7 տարեկան էր և շատ ու շատ կարևոր դրվագներ մտապահել չէր կարող: Սակայն ավելի ուշ՝ 1928 թվականին, նա որոշում է քարից մի բեկոր սղոցել ու հանձնել մասնագետներին: Ստացվում է այնպես, որ առաջին բեկորը նա տալիս է Ադրբեջանի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտի երկրաբանության ամբիոնին: Տարիներ անց, երբ անհրաժեշտություն առաջացավ հստակեցնել դրա գտնվելու ստույգ վայրը և այդ նպատակով Բաքվին մի քանի հարցումներ առաքվեցին, երկնաքարի այդ կտորն այդպես էլ հայտնաբերել չհաջողվեց: Քարն անհետացել էր:

1960 թվականին Պետրոսյանը երկնաքարի երկրորդ կտորը սղոցեց և այս անգամ դա հանձնեց Կույբիշև քաղաքի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտի երկրաբանության ամբիոնին: Այն կշռում էր 68.5 գրամ: Բայց շատ չանցած՝ թանկարժեք բեռը հետ ուղարկեցին նրան, քանի որ տեղում երկնաքարերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներ չկային: Մնում էր միայն մի տարբերակ՝ գտնել ուրիշ հասցեատեր: Եվ «Երևան» երկնաքարի երկրորդ հատվածն այս անգամ ուղղություն վերցրեց դեպի Մոսկվա: Կան հստակ վկայություններ, որ 1975 թվականի ապրիլին երկնաքարն արդեն Մոսկվայում էր՝ Գիտությունների ակադեմիայի Երկնաքարերի ուսումնասիրման կոմիտեում (КМЕТ):

Այս պատմության երրորդ դրվագն արդեն վերաբերում է մեզ, քանի որ 1975 թվականին՝ «Կոմսոմոլսկայա պրավդային» նամակ գրելուց հետո, Վ. Պետրոսյանը որոշում է երկնաքարի երրորդ կտորը (38, 7 գ) տրամադրել Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի Երկրագիտության թանգարանին: Երկարատև բաժանումից հետո քարը վերադառնում էր այնտեղ, որտեղից գտնվել էր: Միայն թե այս անգամ էլ հանգուցալուծումը չդարձավ այնպիսին, ինչպես կարելի էր ակնկալել: Քարը կրկին անհետացավ:

Yerevan-erknaqar (2)

Թանգարանին արված հարցմանն ի պատասխան՝ տեղեկացվում է, որ իրենց մոտ «Երևան» երկնաքարի բեկորը չկա: Ճիշտ է, այնտեղ պահվում են այլ երկնաքարեր, որոնցից ամենանշանավորը Սիխոտե-Ալինյան երկնաքարն է, սակայն «Երևանի» մասին նրանք տեղեկություն չունեն: Ստացվում է այնպես, որ առայժմ միակ վայրը, որտեղ կարելի է տեսնել նշանավոր քարի շոշափելի հատվածը, մնում է Մոսկվան: Իսկ մենք առայժմ կարող ենք բավարարվել ընդամենը դրա լուսանկարներով: Պահպանվել է մի լուսանկար, որտեղ երևում է «Երևան» երկնաքարը՝ իր ամբողջական տեսքով: Մասնագիտական գնահատականներով՝ երկնաքարը սկզբնապես եղել է 5 х 6 х 7 սմ, այսինքն՝ գրեթե բռունցքի չափ: Ենթադրություններ կան, որ նրա ծավալը կազմել է 500 ± 100 գրամ: Երկրորդ լուսանկարը ներկայացնում է մոսկովյան բեկորի սղոցված ու ողորկ կողմը:

Հուսանք, որ մի օր, այնուամենայնիվ, որևէ վայրում՝ մասնավոր հավաքածուում կամ օտար երկրում, կրկին լույս աշխարհ կգա մեր մայրաքաղաքի անունը կրող երկնաքարը, և նրա մասին կիմանանք ավելին, քան հայտնի է այսօր:

ՀՈՎԻԿ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Պետությանը պատճառված վնասից քրեական վարույթներով վերականգնվել է 225 միլիոն 416 հազար դրամը Երևանում մեքենաներ են բախվել․ վիրավոր կա Մի քանի օր առաջ անդրադարձ էի կատարել այս պրիմիտիվ հարցին. Արամ ՎարդևանյանԸնտրությունների պատմության մեջ առաջին՝ «Ուժեղ Հայաստան» չատ բոտըՈրքան կկազմի նվազագույն թոշակը, երբ իշխանության գա «Ուժեղ Հայաստանը». Հարց՝ Նարեկ ԿարապետյանինԹոշակների 10 000 դրամով բարձրացնելը լուրջ խնդիր է լինելու հունիսին եկող կառավարության համար. սա անազնիվ քայլ է. Արամյան Հայաստանը ջրի պակաս չունի. այն, որ անցնում են ջրամատակարարման 17–ժամյա ռեժիմի, վատ կառավարման արդյունք է. երկրաբան Ռաիսա Մկրտչյանը նշում է ծննդյան 84-րդ տարեդարձը Հայաստանում կոռուպցիան աճում է. թալանչիները ժողովրդին խաբում են օրը ցերեկով. Էդմոն ՄարուքյանԲերբոքը սխալ է թույլ տվել՝ Գրենլանդիան Եվրամիության մաս անվանելով Գրիգոր Մկրտչյանը նշանակվել է ՍԱՏՄ ղեկավարի տեղակալ Իրանի նախագահը լավ հեռանկարներ է տեսնում Ժնևում ԱՄՆ-ի հետ անցկացվելիք բանակցությունների համար «Թոշակները բարձրացրին, քանի որ իշխանությունը վտանգ զգաց». Նարեկ ԿարապետյանՏոտալ կոլապս է ջրի, էներգիայի, գազամատակարարման ոլորտում, վատ կառավարման հետևանք է․ Նարեկ ԿարապետյանՄեր երկրում ջուր կա, կառավարում չկա, ինչպե՞ս կարելի է 65% կորուստ ունենալ, ու մարդկանց ասել ջուր մի սպառեք․ Նարեկ Կարապետյան21-րդ դարում մեր երկրի մայրաքաղաքում հազարավոր բնակիչներ օրական 7 ժամ ջուր չեն ունենալու․ բոլոր ոլորտներում մենք ունենք տոտալ պարտված քաղաքականություն․ Նարեկ ԿարապետյանՔՊ-ն հրաշալի քարոզիչներ ունի․ երեք պատերազմ է բերել ու ասում է՝ աջակցեք մեզ. դա գերի վերցնելու դասական սինդրոմ է՝ Ստոկհոլմյան սինդրոմ. Նարեկ Կարապետյան Նարեկ Կարապետյանի մամուլի ասուլիսը. ՈւՂԻՂԲացահայտվել է հանցավոր գործունեությամբ զբաղվող խումբ. չորս անձ ձերբակալվել է «Գլխավոր նպատակը հույս փոխանցելն էր». «Բլոկադա» ներկայացման պրեմիերան, հույզերն ու արձագանքը Կիմ Չեն Ընն իր 13-ամյա դստերը Հյուսիսային Կորեայի միջուկային ուժերի համակարգող է նշանակել «Համահայկական ճակատ» Շարժման անդամը բարձրաձայնում է2 մլրդ 140 մլն դրամ` ԶՊՄԿ-ից Քաջարանի սուբվենցիաներինԱնկեղծ ասած, շատ ցավալի է, որ Հայաստանում դեռ շարունակում է նախընտրական ակցիայի տրամաբանությամբ սոցիալական հողի վրա մարդկանց կաշառելու արատավոր պրակտիկան. Աննա ԿոստանյանԹոշակների բարձրացում` հերթական խաբեություն․ Վահե ԴարբինյանԿյանքիս մեջ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ չեմ հանդիպել գեթ մեկ անգամ. Նարեկ ԿարապետյանՆախկին իշխանությունները ներկայացնող ուժերը չեն կարող մեր դաշնակիցը լինել․ Ավետիք ՉալաբյանԱնկանխիկ համակարգը ոչ թե հեշտացնում, այլ բարդացնում է տարեցների կյանքը․ Ցոլակ Ակոպյան Շտապօգնությունը չպետք է լինի բյուջե լցնելու միջոց, այն պետք է լինի անվտանգության վերջին հույսը. Հրայր ԿամենդատյանՑեղասպանության հիշողությունը կարևոր է, որպեսզի հասկանանք ով է մեր թշնամին․ Արմեն ՄանվելյանԿԳՄՍ փոխնախարար Սվաջյանը չնախատեսված այցի շրջանակում ծանոթացել է Տավուշի մարզի ուսհաստատությունների խնդիրներին Ավստրալիայում առևանգել և գազանաբար սպանել են 85-ամյա Քրիս Բաղսարյանին Կոտայքում Opel-ը կոտրել է մի քանի ծառեր և կողաշրջված հայտնվել ծառերի մեջ. կա 1 զոհ, 2 վիրավոր․ մահացածը ՊՆ ծառայող է Փաշինյանը պաշտոնական այցով ժամանել է Լեհաստան. կհանդիպի Դոնալդ Տուսկի հետ Ucom–ը ճանաչվել է N 1 օպերատորը Հայաստանում՝ ամենաարագ շարժական ինտերնետով և լավագույն ֆիքսված ցանցով Ցուրտ ձմեռը վերադառնում է8 տարվա ընթացքում մոտ 12 մլն դոլարի աջակցություն՝ Հայաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիային. տեսանյութՊայքարը շարունակվում է. «Համահայկական ճակատ» ՇարժումՄահացել է լեգենդար VIA Ariel-ի առաջնորդ Ռոստիսլավ ԳեպըԸնտրակաշառք օրը ցերեկով Փաշինյանը քավության նոխազներ է գտել Եվրամիությունն ու ԱՄՆ-ը ամեն ինչ անում են Փաշինյանի վերընտրության համար Խնդրանքս մեկն է՝ այս 10 000 դրամի նոր եկամուտով ուրախանալու ֆոնին, դա չդառնա ԱԺ ընտրություններին քո ելակետը. Մանթաշյան Թուրքիայի արևային և քամու էներգետիկայի հզորությունը գերազանցել է 40 հազար ՄՎտ-ն Ցածր տոկոսադրույքով օնլայն վարկ մի քանի րոպեում Յունիբանկի անժամկետ պարտատոմսերը ցուցակվել են Հայաստանի ֆոնդային բորսայում Անկանխիկ համակարգը ոչ թե հեշտացնում, այլ բարդացնում է տարեցների կյանքը․ Ցոլակ Ակոպյան40-ամյա տղամարդը կացնահարել է հորը․ նոր մանրամասներԹոշակները կբարձրանան, հետո դա քթներիցս են բերելու. Էդմոն Մարուքյան Պետք է մի կողմ դնենք տարաձայնությունները և միասին պայքարենք իշխանափոխության համար․ Աննա Կոստանյան