Երևան, 24.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչ են բացահայտում Ձեր ոտքերի մատները Ձեր մասին. Մորտոնի մատ

ԼԱՅՖ
Մորտոնի մատ է կոչվում ոտնաթաթի մատների այն ձևը, երբ երկրորդ մատն ավելի երկար է առաջինից։ Ոտքերի մատների այսպիսի կառուցվածքը հանդիպում է բնակչության մոտավորապես 10 տոկոսի մոտ և, որպես կանոն, ոչ մի անհարմարություն չի առաջացնում, սակայն սխալ ընտրված կոշիկի դեպքում կարող է ցավի ու կոշտուկների առաջացման պատճառ դառնալ։ Անատոմիական այս առանձնահատկությունը հետաքրքիր պատմություն ունի ու կարող է մի քանի օգտակար գործնական հետևանքներ ունենալ։ Այն ազդում է ոտնաթաթի դիմացկունության, բնավորության ու նույնիսկ սեռական համատեղելիության վրա։
Շատ մարդկանց մոտ ոտնաթաթերի մատների ոսկրերի կառուցվածքը բթամատից նվազման կարգով է դասավորված։ Սակայն կան մարդիկ, ում մոտ երկրորդ մատն ավելի երկար է։ Այսպիսի մատը ստացել է «Մորտոնի մատ» անվանումը՝ ամերիկացի վիրաբույժ-օրթոպեդ Դադլի Ջո Մորտոնի անունով (1884-1960թթ), ով առաջինն է նկարագրել այս երևույթը։  Մասնագիտական գրականության մեջ այս երևույթը սովորաբար նկարագրվում է որպես խանգարում, սակայն սա բավականին տարածված երևույթ է ու ոչ մի անհարմարություն չի առաջացնում։
Պատմություն։ Հարկ է նշել, որ նեանդերթալյան մարդկանց մոտ ոտնաթաթերը հենց Մորտոնի մատներով էր։ Հին հույներն ու հռոմեացիները հենց այսպիսի ոտնաթաթն էին էսթետիկ չափանիշներին համապատասխան համարում, ինչն էլ արտացոլվում էր նրանց կողմից ստեղծված քանդակներում։ Միջնադարյան Եվրոպայում այսպիսի մատն ազնվական ու թագավորական էր համարվում։

Բոլոր հին հունական արձանները, որոնք հույների քանդակներն են ներկայացնում, հստակ առանձնացնում են այս յուրահատկությունը։ Ավելի ուշ հռոմեացիները, ովքեր քանդակագործության արվեստին այնքան լավ չէին տիրապետում, կրկնօրինակում էին հույների ստեղծագործությունները և դրա հետ միասին հունական ոտնաթաթը։ Այդ իսկ պատճառով Մորտոնի մատին անվանում են նաև «Հունական մատ»։ Ի դեպ, Ազատության արձանի ոտնաթաթը նույնպես այսպիսին է։ Բոտիչելիի ու Միքելանջելոյի ստեղծագործությունների, ինչպես նաև Լեոնարդո դա Վինիչիի ու շատ այլ նկարիչների հերոսներն այսպիսի ոտք ունեին։
 

Մորտոնի մատ. բնավորություն ու ամուսնական համատեղելիություն

Ժողովրդական դիտարկումների ու էմպիրիկ տվյալների համաձայն՝ Մորտոնի մատը կապված է առաջնորդական որակների ու սեռական կոնստիտուցիայի աստիճանի հետ։ Պետք է նշել, սակայն, որ այս դիտարկումները գիտական չեն, ու գիտափորձեր դեռևս չեն անցկացվել։ Որքան երկար է ոտնաթաթի երկրորդ մատը, այնքան ուժեղ առաջնորդական հատկանիշներ ունեք։ Դուք ակտիվ եք գործունյա և ճարպիկ։ Սակայն նպատակին հասնելու ցանկությունն առանց մյուսների հետ հաշվի նստելու անհրաժեշտ է զսպել, այլապես կարող եք իշխող տիրակալի վերածվել։
 
Եթե երկրորդ մատն ավելի երկար է առաջինից, ապա այսպիսի ոտնաթաթի տերն ընտանիքում գլխավորը գլինի։ Ի դեպ, Հնդկաստանում մայրերը հետ են պահում իրենց տղաներին այն աղջիկների հետ ամուսնանալուց, ում ոտնաթաթի երկրորդ մատը չափազանց երկար է, որպեսզի տղաները կանանց կրունկի տակ չլինեն։
Ժողովրդական իմաստությունը կանանց մասին նշում է.
 
Եթե ոտքի երկրորդ մատն ավելի երկար է առաջինից, այսպիսի կինը չափազանց դժբախտ է և անհանգստության պատճառ կդառնա մյուսների համար։ Եթե ոտնաթաթի բթամատն ամենաերկարն է, ապա Դուք հնազանդ կլինեք Ձեր ամուսնուն։ Իսկ եթե երկրորդն է ավելի երկար, ապա Դուք եք գլխավորը։
Հայտնի է, որ սեռական տարբեր կոնստիտուցիա ունեցող զույգերը սեռական կյանքում դժվարություն են ունենում։ Ինչ վերաբերում է սեռական խառնվածքին, պարզվում է, որ սեռական թույլ կոնստիտուցիայով մարդկանց մոտ բթամատն ավելի երկար է, սեռական միջին կոնստիտուցիա ունեցող մարդկանց մոտ այն հավասար է երկրորդ մատին, իսկ ուժեղի դեպքում բթամատը կարճ է երկրորդ մատից 3-10 միլիմետրով։ Անկասկած, սա ամենակարևոր նշանը չէ և միայն բազմաթիվ այլ նշաններից մեկը։ Պարզապես հաշվի առեք, որ կարևոր է որպես կողակից ընտրել Ձեր կոնստիտուցիային համապատասխան կոնստիտուցիա ունեցող մարդու։
Ցավոք այժմ ևս ունենք պառակտում, ունենք նույնիսկ անկախության հռչակագրի պատգամներից խուսափում, բայց ուժեղ ու համախմբված Հայաստանի հույսը վերականգնվում է. Արամ ՎարդևանյանՋուր հավաքեք. ջուր չի լինելու Ասում են, պատմութունը նորից ու նորից կրկնվում է, եթե ժողովուրդը դասեր չի քաղում ու չի ընտրում ուժեղ լինելու ճանապարհը. Գոհար ՂումաշյանԱդրբեջանում 8 պաշտոնյա է ձերբակալվել՝ բանակից տարկետում տալու համար կաշառք վերցնելու մեղադրանքով 21-րդ դարում մեր ամենամեծ վտանգը բնավ թուրքը չէ, այլ թուրքահպատակ հայի տեսակը՝ ազգային իմունիտետը ներսից քայքայող ու սեփական պատմությունն ու ինքնությունը ջանասիրաբար խմբագրող․ Լիլիա ՇուշանյանԵղեռնի զոհ դարձավ 1,5 միլիոն մարդ, միայն այն պատճառով, որ հայ էին․ ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանություն Ցեղասպանության ճանաչումն արտաքին քաղաքականության մեջ պիտի լինի, որովհետև այն ունի անվտանգային նշանակություն. Էդմոն Մարուքյան33-ամյա Մանուկ Ադամյանը որոնվում է որպես անհետ կորած Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է միջազգային համաժողովի մասնակից փաստաբաններին Ահազանգ Արցախի՝ «Մենք ենք, մեր սարերը» հուշարձանը ոչնչացնելու մասին Մենք հիշում ենք . Հենրիխ Մխիթարյան Հայաստանի ներսում գործում է թուրք–ադրբեջանական փափուկ ուժ․ Էդմոն ՄարուքյանՑեղասպանություն է նաև այն, երբ մեզ ասում են, թե Արարատը մերը չէ, կամ թե Արցախը Ադրբեջան է․ Արշակ ԿարապետյանԱպրիլի 24-ը՝ ոչ միայն հիշատակի, այլև պայքարի օր. Նաիրի Սարգսյան Ապրիլի 24-ին Մոսկվայում անցկացվեց բազմամարդ բարեխոսական արարողություն՝ Թեմակալ առաջնորդ Տեր Եզրաս արք․ Ներսիսյանի գլխավորությամբՄիլենա Վարդանյանն ու ամուսինը՝ Կանադայի դեսպան Էնդրյու Թըրներն այցելել են Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր Արմավիր քաղաքում համատարած ծառահատում է․ բնակիչներն ահազանգում են Հայոց Ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին նվիրված հիշատակի արարողություն՝ Հալեպում Իրանը վերսկսում է ավիաթռիչքները նաև դեպի Պեկին Ծիծեռնակաբերդում շեշտել եմ՝ անցյալի ցավ, ներկայի հիշողություն և ապագայի պահանջատիրություն՝ հանուն կանխարգելման. Նաիրր ՍարգսյանԱրա Աղանյանը` Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր Միքայել Սրբազանը՝ Հայոց ցեղասպանության մասին«Անտարեսն» ընդգրկվել է Բոլոնիայի «Տարվա լավագույն մանկական հրատարակիչ» մրցանակի կարճ ցուցակում. ԿԳՄՍ փոխնախարար ԱԻ ոլորտում խոշոր ներդրումներից հետո Meta-ն որոշել է կրճատել իր աշխատուժի 10%-ը Երբեք չենք մոռանա հայ ժողովրդի դեմ իրականացված հալածանքները, բռնությունը և վայրագությունները. Կանադայի վարչապետ Ռուսաստանը և Ուկրիանան գերիներով են փոխանակվել Հիշել նշանակում է պահանջել, պայքարել և երբեք չլռել. Թագուհի ԹովմասյանԱշակերտուհուն հարկադրել են կացինով գնալ դպրոց․ մանրամասներՄիշտ եմ ապրումներով գնացել Ծիծեռնակաբերդ. Արմեն ԱշոտյանԻ՞նչ էր փնտրում Պապիկյանը Վրաստանում«Opel»-ը Հաղթանակ թաղամասի ջրանցքում է հայտնվել Ցեղասպանում են ոչ միայն զենքով, այն պետական քաղաքականության հետևանք է. Արշակ ԿարապետյանՆիկոլ Փաշինյանի ուրացման անթալոգիանԱյսօր փորձում են փոխել մեր պատմությունը, դա անթույլատրելի է. Թուրքիան պիտի ներողություն խնդրի. երթի մասնակից19 ուժերի մի մասն իշխանության սպասարկուներն են Թուրքիան աշխարհում 7-րդն է արևային էներգիայի արտադրության աճի տեմպերով Ինչպես Գերմանիան ընդունեց հրեաների Ցեղաuպանnւթյnւնը, նույնն էլ Թուրքիան պետք է ընդունի, այդ ժամանակ նոր կարող ենք մնացյալի մասին խոսել. Գագիկ Ծառուկյան Երախտամոռ ու սրբապիղծ ստահակներ, վախեցե՛ք Աստծու պատժից. Դավիթ Սարգսյան«Элита на экспорт:» пока Пашинян сокращает армянские вузы, его дети учатся в Европе Էլիտա՝ նախատեսված արտահանման համար. Մինչ Փաշինյանը կրճատում է հայկական համալսարանները, նրա երեխաները սովորում են Եվրոպայում ԶՊՄԿ-Ն որդեգրել է ժամանակակից բիզնես մոդել, որի հիմքում ընկած է պատասխանատվությունը ԴՕԿ և ՀՃԿ ներկայացուցիչները միասնական երթով շարժվեցին դեպի Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր Անմեղ զոհերի հիշատակի ոգեկոչում` Հավերժական և անմար կրակի մոտԻշխանությունը վերանորոգում, թ՞ե ավերում է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրը. տեսանյութ Այսօր ես կխոսեմ ցեղասպանությունների մասին. Հայկ Մամիջանյանի ելույթը ԵԽԽՎ լիագումար նիստինԹուրքական հասարակության հետ մենք ունենք ճշմարտության մասին խոսելու կարիք. Նարեկ Կարապետյան Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը չի կարող դառնալ սակարկության առարկա կամ ժամանակավոր օրակարգային հարց. Նաիրի ՍարգսյանՓաշինյանը ուրանում է Հայոց ցեղասպանությունը. Էդմոն Մարուքյան Հայտնի է՝ որտեղ տեղի կունենա Աննա Աբաջյանի հրաժեշտի արարողությունը«Նեմեսիս» գործողության շրջանակներում պատժվեցին Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչները