Երևան, 10.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հոգեբանորեն կապիտուլացված իշխանությունը.«ժամանակ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Ժամանակ» թերթը գրում է. «Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանն այսօր անդրադառնալով հայ-ռուսական համատեղ ՀՕՊ համակարգի խնդրին՝ ասել է, որ ավելի վստահելի գործընկեր այդ հարցում, քան Ռուսաստանն է, չենք տեսնում: Իրականում այս հայտարարությունը ընդգրկում է ավելի լայն իրողություն, քան զուտ ՀՕՊ համակարգի խնդիրը:

Հայաստանի գործընկերների եւ դաշնակիցների խնդիրը գերարդիական էր ապրիլյան պատերազմում, որի ընթացքում պարզ դարձավ, որ Հայաստանն ըստ էության չունի դաշնակիցներ եւ գործընկերներ, որոնք նրա կողքին կլինեն անվտանգության սպառնալիքների իրական եւ մահաբեր բնույթի դեպքում: Դե յուրե Հայաստանն ունի, իհարկե, դաշնակից ու գործընկեր, սակայն միայն դե յուրե, իսկ դե ֆակտո այդ գործընկերը ավելի շատ ու ավելի պարտաճանաչ զենք է մատակարարում Հայաստանի հակառակորդին, քան Հայաստանին: Բայց սա չէ, իհարկե, հարցը, այս մասին էլ շատ է խոսվել, ու, ցավոք սրտի, դեռ առիթներ կլինեն խոսելու:

Հայաստանում կարիք կա խոսելու ընդհանրապես գործընկեր եւ դաշնակից պետությունների շրջանակի ձեւավորման անհրաժեշտության մասին: Եվ այս իմաստով պաշտպանության նախարարի հայտարարության մեջ խնդիրը բոլորովին այլ տեղ է, քան Ռուսաստանը եւ նրա վստահելիության մասին պնդման, այսպես ասած, հիմնավորվածությունը:

Խնդիրն այն է, որ Հայաստանն ինքը խնդիր ունի աշխարհին ներկայանալու որպես վստահելի գործընկեր: Ներկայումս Հայաստանի առաջ կանգնած խնդիրը հենց դա է, որի պարագայում է հնարավոր արդյունավետ կերպով լուծել Հայաստանի համար կարեւոր դաշնակցային եւ գործընկերային հուսալի, կայուն, երկարաժամկետ շրջանակի ապահովման խնդիրը:

Ժամանակակից աշխարհում պետությունները չեն կարող լինել առանց այդ շրջանակի: Առանց դրա մնացող պետությունների վիճակը մենք տեսնում ենք: Նույնիսկ ավելի հզոր պետություններ, քան Հայաստանը, զրկված լինելով նման շրջանակից՝ հայտնվում են ծանր քաղաքական իրավիճակներում: Հայաստանը պետք է լուծի այդ շրջանակի ձեւավորման խնդիրը, քանի որ ներկայումս գտնվում է մի շրջանակում, որը գործընկերության կամ դաշնակցության անվան տակ իրականում հակառակորդների, հակադիր շահերի կրողների շրջանակ է՝ անունը լինի ՀԱՊԿ, թե ԵՏՄ:

Սակայն Հայաստանն այլ շրջանակ, դաշնակիցներ ու գործընկերներ չի կարող գտնել, եթե ինքը չի կարողանում ներկայանալ այդպիսին, եթե ինքը չի կարողանում ներկայանալ մի պետություն, որն ունակ է հետապնդել իր շահերը: Հայաստանն ունակ չէ անգամ ձեւակերպել իր շահերը, ինչի վկայությունն է ղարաբաղյան խնդրում Հայաստանի դիրքորոշումը, անգամ ապրիլյան պատերազմից հետո, երբ Ադրբեջանը կատարեց ճակատագրական սխալ, երբ հայկական բանակը պատժեց Ադրբեջանին այդ սխալի համար, սակայն հետո հայկական դիվանագիտությունը շարունակելով նույն մարտավարությունն ու մոտեցումները ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում՝ Ադրբեջանին տվեց ռեաբիլիտացվելու հնարավորություն:

Պետությունը, որն իրեն այդպես է պահում ամենաճակատագրական հարցերում նույնիսկ, չի կարող աշխարհում ընկալվել, նույնիսկ դիտարկվել որպես դաշնակից ու գործընկեր: Այդպիսին դիտարկվում եւ ընկալվում են նրանք, որոնք ինքնիշխան են: Իսկ ովքեր ինքնիշխան չեն, այլընտրանք չունեն:

Հայաստանի իշխանության ներկայացուցիչները թերեւս իրենք էլ չեն գիտակցում, որ հայտարարելով այլընտրանքի բացակայության մասին՝ իրենք պարզապես խոստովանում են, որ մսխել են Հայաստանի ինքնիշխանությունը, խոստովանում են ինքնիշխանության բացակայությունը, որովհետեւ ազատ եւ ինքնիշխան մարդն ու պետությունը երբեք չի հայտարարի, թե այլընտրանք չունի:

Այլընտրանքի բացակայությունը հայտարարություն է կապիտուլյացիայի մասին, առնվազն հոգեբանական կապիտուլյացիայի: Ազգային ժողովում ՀՕՊ համակարգի վավերացման հարցի քննարկմանը այդ մասին հայտարարել են նաեւ մի շարք քաղաքական ուժեր, այսպես ասած՝ ոչ իշխանական՝ դրանով իսկ ցույց տալով, որ հայկական քաղաքական իրականությունը՝ ըստ էության, առանձին բացառություններով, խոշոր հաշվով կապիտուլացված է երկու ծայրից էլ:

Հոգեբանական առումով կապիտուլացված ուժերը՝ թե՛ իշխանական, թե՛ դրանից դուրս՝ լանջերին, պարտերին կամ «ամֆիթատրոնում» տեղավորված, պետք է հեռանան դաշտից, քանի դեռ ֆիզիկական կապիտուլյացիայի տարածությունն ընդամենը 800 հեկտար է»:

Առավել մանրամասն՝ թերթի այսօրվա համարում

ԱՊՊԱ ոլորտում սպասվում են էական փոփոխություններ. ապրիլի 1-ից կբարձրանան հատուցումների առավելագույն սահմանաչափերը Փակվող դպրոցների «սև ցուցակը». փակե՞լ, թե՞ վերակառուցել. ՀայաՔվեԵրկար ժամանակ ջուր չի լինի Ի՞նչ է թաքնված հակաեկեղեցական արշավի «պաուզայի» տակ. «Փաստ»ԻՀՊԿ-ն խոստացել է Հորմուզի նեղուցով ազատ անցման իրավունք տալ այն երկրներին, որոնք կվտարեն ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեսպաններին Հայտնաբերվել են 11 հետախուզվող, 2 անհետ կորած. ՆԳՆ Հայաստանի մարմնամարզության հավաքականը բաց կթողնի Աշխարհի գավաթի երրորդ փուլը, չեն կարողանում վերադառնալ Քաթարից ՔԿ-ն հրապարակել է 2025 թվականին ընտանեկան բռնnւթյան վերաբերյալ հանցագործությունների վիճակագրությունը Երևանի կենտրոնում մեքենան չզիջելու պատճառով ծեծկռտուք է տեղի ունեցել Թուրքիայում լավ գիտեն, որ եթե Թեհրանը Մերձավոր Արևելքի խաղից դուրս գա, ապա դերակատարային պայքարում Իսրայելն իրենց ուղղությամբ է կենտրոնանալու․ Աբրահամյան Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացու ընտրությունից առաջ անհրաժեշտ է համախմբվածություն և փողոցային պայքար․ Արտակ Զաքարյան Իրանի դպրոցին hարվածած шրկի վրա հայտնաբերվել է ամերիկյան մակնշում. The New York Times Ոչ միայն ռազմական կամ քաղաքական, այլ նաև տնտեսական լուրջ հետևանքներ. «Փաստ»Գույքահարկը 2025-ից դառնալու է 600-800 հազար դրամ. ի՞նչ է սպասվում Կենտրոնի, Արաբկիրի բնակիչներին. Հրայր Կամենդատյան Այն մասին, թե ինչն է միջազգային հարաբերություններում ծնում իրավունքը, և ինչ է պետք անել այդ իրավունքը նվաճելու համար. ՉալաբյանՄատչելի բնակարաններից մինչև էժան դեղորայք․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի տնտեսական ծրագիրը սոցիալական օրակարգի կենտրոնում Ադրբեջանը հումանիտար օգնություն է ուղարկել Իրան․ ադրբեջանական ԶԼՄ-ներ Նախիջևանը ո՞ր կողմում է. Էդմոն Մարուքյան Մենք չեղարկnւմ ենք նավթային որոշ պատժամիջnցներ. Թրամփ Սոցիալական լարվածության աճ և բևեռացման խորացում. «Փաստ»Փոփոխություններ դեպի ԵՄ, Միացյալ Թագավորություն և Կանադա արտահանումների գործընթացում. «Փաստ»Պատերազմի ստվերը Հայաստանի սահմաններին․ արդյո՞ք երկիրը պատրաստ է փախստականների հնարավոր ալիքին Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Իսրայելը hարվածել է Իրանի Մարքազի նահանգի դպրոցին «Թողեք աշխատեն»-ից՝ «թողեք, թո՛ղ ջղայնանա...». «Փաստ»Կառավարության կողմից հատկացված գումարը ծածկելու է ծախսերի միայն մի մասը, իսկ հոնորարի չափը գաղտնիք է. «Փաստ»Սպառման հաշվին աճող տնտեսություն և նոր գնաճային վտանգներ. «Փաստ»Անակնկալներ՝ «Լուսավոր Հայաստանի» ընտրական ցուցակում. «Փաստ»Ժամկետից շուտ նախընտրական քարոզարշավ՝ լիազորությունների գերազանցումով. «Փաստ»Մալաթիայի համայնքային ոստիկանները ձերբակալել են խուլիգանության մեջ կասկածվողին․ գործադրել էր օդաճնշիչ ատրճանակ Ինչպես է բացահայտվում հերթական «Զանգերի կենտրոն»-ը․ ՆԳՆ-ն տեսանյութ է հրապարակել ԱՄՆ ծառայության աջակցության բազան թիրախավորվել է Ամուսնության առաջարկ՝ Դիանա Մխիթարյանին Իրանը գերծանր հրթիռներով հարձակվել է ամերիկյան և իսրայելական թիրախների վրա․ ԻՀՊԿ Ուկրաինայի հարցով բանակցությունների նոր փուլը հետաձգվում է Մերձավոր Արևելքում ստեղծված իրավիճակի պատճառով․ Զելենսկի ԱԱ-2026․ Նեյմարն ընդգրկվել է Բրազիլիայի հավաքականի նախնական հայտացուցակում Ջուր չի լինելու մարտի 11-ին և 12-ին Գողության դեպք` Երևանում Գազ չի լինելու․ հասցեներ «Ալյանս» կուսակցությունը խոստանում է վերականգնել մահապատիժը ՀայաստանումԿրկին ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին ԱՀԿ-ն զգուշացնում է Իրանի նավթային օբյեկտների վրա Իսրայելի հարվածներից հետո հանրային առողջության համար ռիսկերի մասին Կրակոցներ՝ Իսակովի պողոտայում․ բենզալցակայաններից մեկի մոտ տեղի ունեցած վիճաբանությունն ավարտվել է կրակոցներով Փաշինյանն աշխատանքային այցով մեկնել է Ֆրանսիա Կրակոցներ Երևանում Մբապեն վերսկսել է մարզումները «Ռեալում» Իրանի դեսպանը կանչվել է Թուրքիայի ԱԳՆ Ապրիլ ամսվա ոչ աշխատանքային և տոնական օրերը Թեհրանում տեղի է ունեցել Իրանի նոր գերագույն առաջնորդին հավատարմության երդման արարողությունը Ալիևը Էրդողանի հետ հեռախոսազրույցում դատապարտել է Թուրքիայի տարածքի վրա հրթիռային հшրձակումը