Երևան, 02.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Հայկական ժամանակ». Գլոբալ տաքացման մարտահրավերները թակեցին նաև Հայաստանի դուռը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

«Առաջին անգամ է, թերևս, որ կլիմայի գլոբալ փոփոխության խնդիրը դառնում է հայաստանցիների առտնին քննարկման առարկա։ Իհարկե, դեռ փաստ չէ, որ այս տարվա սաստիկ շոգերը կրկնվելու են նաև հաջորդ տարի, բայց բարձր ջերմային ֆոնի այսպիսի աննախադեպ տևականությունը բնական անհանգստություն է առաջացնում։

 Կլիմայի փոփոխությունը փաստ է, և այս կոնտեքստում Հայաստանին սպառնացող մեծագույն վտանգն անապատացումն է։ Վերջին 25 տարվա ընթացքում մեր երկրում հազարավոր հեկտարների անտառներ են հատվել ու կանաչ տարածքներ են վերացվել, գետերի էկոհամակարգերը հէկերի կառուցման արդյունքում խախտվել են, մսխվել է Արարատյան դաշտի արտեզյան ավազանը, իսկ նոր ջրամբարներ չեն կառուցվել, կառուցված ջրամբարներն էլ հաճախ չեն լցվում սակավաջրության պատճառով։

Սակավաջրությունն, ահա, որ նաև կլիմայի փոփոխության հետևանք է, մեզ սպառնացող լրջագույն վտանգ է, որովհետև չնայած մենք Արարատյան դաշտը բարեբեր այգեստան ենք համարում, այս դաշտավայրի ցանկացած հատված պատշաճ ձևով չոռոգվելու հետևանքով շատ արագ վերածվում է անապատի։ Գլոբալ ջերմացումը մեզ համար լրջագույն մարտահրավերներ է ի հայտ բերում, իսկ այսօր մենք այդ մարտահրավերներին դիմակայելու ռազմավարություն կարծես թե չունենք։

 Ինչպես է եղանակի փոփոխությունը ազդելու խմելու ջրի աղբյուրների վրա, և որքանով է այդ ազդեցությունը ուժեղանալու փոքր հէկ-երի կառուցման հետևանքով, ինչպես ենք վերականգնելու Արարատյան դաշտի արտեզյան ավազանը, ինչպես ենք կարողանալու շարունակել Սևանի մակարդակի բարձրացումը, ինչպես ենք կարողանալու ջրի անհրաժեշտ պաշարներ կուտակել խմելու և ոռոգման։ Որտեղից ենք լրացնելու այն հավելյալ էլեկտրական էներգիայի պահանջը, որ անհրաժեշտ կլինի մեր բնակարանները հովացնելու, ջրի հավեյալ պոմպակայաններ աշխատեցնելու և ստեղծելու համար։ Այս հարցերի քննարկումը կարծես թե պետք է առաջնային պլան մղվի արդեն: Այսպիսով, ուրեմն, գլոբալ ջերմացումը Հայաստանի ազգային անվտանգության հարց է։ Խուճապի մատնվելու կարիք չկա, որովհետև խուճապի վիճակում խելամիտ քայլեր անել հնարավոր չէ։ Բայց այս հարցերի լուծումը պետք է սկսել հենց այսօրվանից։ Որպես առաջին քայլ, մեծամասշտաբ ծավալներով կաթիլային ոռոգման համակարգերն է պետք տարածել և գործարկել։ Սա հնարավոր է անել հենց հիմա, և սա հնարավորություն կտա միլիարդավոր խորանարդ մետր ջրի խնայողություն անել»,–գրում է թերթը։

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում։

Մակրոնը հորդորել է Թրամփին ավելի քիչ խոսել Նիկոլը փորձեց Պուտինից ստանալ “Он не предатель”-ի երկրորդ սերիան, բայց չստացվեց. Մարուքյան ՀՀ կառավարությունը դիտմամբ խոչընդոտում է եկեղեցու նախաձեռնությունը Արտաշիրիմում պահանջող ծնողները դուրս եկան ԱԱԾ շենքիցՓաշինյանը նոր նվերներ է ստացել. ի՞նչ արժեն դրանք Ռուսաստանը կոշտ զգուշացնում է Նիկոլ Փաշինյանին Որոնում են խորհրդավոր կերպով անհետ կորած 15-ամյա աղջկանԱպրիլի մեկի ուղերձը․ Մոսկվան խոսեց հստակ, Երևանը կանգնած է ընտրության առաջ Համայնքի գոյատևման գլխավոր գրավականը դպրոցն է․ Ցոլակ ԱկոպյանՀասարակության սոցիալական և հոգեբանական ծանր վիճակը նպաստում է ագրեսիայի կուտակմանը․ Ատոմ Մխիթարյան«ՀԷՑ» ՓԲԸ նախկին տնօրենի պաշտոնակատար Դավիթ Ղազինյանի և փաստաբան Արամ Օրբելյանի մամուլի ասուլիսըՌԴ նախագահը հո չէ՞ր ուսումնասիրելու ՀՀ Սահմանադրությունը կամ օրենքները ԱԱԾ շենքի մոտ արտաշիրիմում պահանջող ծնողները` «Համահայկական ճակատ» շարժման անդամների հետ միասին նամակ են հանձնում ԱԱԾ տնօրենինՔարանձավային գյուղից՝ համադամների սեղանին. «Փաստ»2016թ. ապրիլյան քառօրյա ռազմական գործողություններ. մեր ժողովրդի վերջին հաղթանակըԵրբ մարդը կարողանում է իր աշխատանքի արդյունքով ապրել, նա մնում է իր հողում, ստեղծում ու զարգացնում է իր համայնքը. Գագիկ ԾառուկյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (2 ԱՊՐԻԼԻ). Լայնածավալ նոր հարձակումներ Արցախի ուղղությամբ. «Փաստ»Ինքնության ու մշակույթի ոչնչացում. երբ պետական նարատիվը նույնանում է ադրբեջանական թեզերին. Էդմոն Մարուքյան Հայաստանյան արդարադատության իրական դեմքը Փաշինյանը Մոսկվայում սրում է հայ-ռուսական հարաբերությունները Ապահովագրության վճարի ժամկետը փոխվեցՓաշինյանը գործում է աշխարհաքաղաքական տրամաբանությանը հակառակ և իր ժողովրդի շահերի դեմ. «Փաստ»IDBank-ն արժանացել է Commerzbank-ի STP Excellence Award 2025 մրցանակինԱմիօ բանկը դարձրեց բնակարանային երազանքները իրականություն TOON EXPO 2026-ում MPEI-ն առաջարկում է նոր մեթոդ արևային վահանակների կյանքի տևողությունը երկարացնելու համար Մեր զինվորների անվտանգ վերադարձը տուն երաշխավորված է, որովհետև հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանը կբերի ուժեղ և կայուն խաղաղություն«Խաղաղություն»՝ կառուցված ոչ թե վստահության, այլ փոխադարձ խոցելիության վրա. «Փաստ»ԱՄՆ-ի և նրա եվրոպացի դաշնակիցների միջև լարվածությունը շարունակում է աճել. Արտակ ԶաքարյանԱյս իշխանությունների բերած «խաղաղության» համար ստիպված ենք լինելու վճարել․ Մենուա ՍողոմոնյանՑիստեինը խթանում է T բջիջների քաղցկեղի դեմ պայքարելու ունակությունը«Մա՛մ, պարտավոր ես ուժեղ լինել, աշխարհում քեզ ամենաշատն եմ սիրում». Արման Բադոյանն անմահացել է հոկտեմբերի 27-ին Մարտակերտում. «Փաստ»ԶՊՄԿ-ն այս տարի ևս միանալու է CaseKey ուսանողական մրցույթինԱյսօր ապրիլյան քառօրյա պատերազմի 7-րդ տարելիցն էԹրամփը կոչ է արել այլ երկրներին լուծել Հորմուզի նեղուցում նավագնացության հարցը Այսօր լրանում է 2016 թ. ապրիլյան քառօրյա պատերազմի տասներորդ տարելիցը«Մշտական էսկալացիայի» վտանգավոր վիճակն ու գլոբալ անվտանգության ռիսկերը. «Փաստ»Մի հոգի կա` պատկերացնում է, որ ինքը Մուսոլինիի ռեինկարնացիան է. Հրայր Կամենդատյան Ե՞րբ կավարտվի պատերազմը. ի՞նչ իրավիճակ է Թեհրանում Փաշինյանի մնալու դեպքում ՀՀ-ն օկուպացիայի կենթարկվի առանց պատերազմի Այս պшտերազմը ցանկացած ելքի դեպքում անճանաչելիորեն փոխելու է ոչ միայն Պարսից ծոցի տարածաշրջանի, այլ ողջ Մերձավոր Արևելքի պատկերը․ Վարդան Ոսկանյան Փաստն այն է, որ այսօր ներհայաստանյան ընտրազանգվածներն իրարից օտարացած են ավելի շատ, քան՝ մենք ու ադրբեջանցիք. Վահե ՀովհաննիսյանՈրտեղից այսքան մաղձ, այսքան թույն, այսքան չարություն. «Փաստ»Արմավիրի մարզում բախվել են «Զիլ»-ն ու «Ford Transit»-ը. վերջինի վարորդը տեղում մաhացել է Երկար ժամանակով ջուր չի լինելու Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Եթե դու հրաժարվում ես քո ճշմարտությունից, ապա ուրիշն իր կեղծիքը կձևակերպի որպես «ճշմարտություն». «Փաստ»Ֆասթ Բանկը 30 մլն դոլարի ֆինանսավորում է տրամադրել Firebird AI ընկերությանը Մասնատված ընդդիմություն՝ ամրապնդվող իշխանություն. ընտրությունների գլխավոր ռիսկը ձայների փոշիացումն է Որքա՞ն կլինեն «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրով պատվովճարների նոր չափերը. «Փաստ»Վաղ մեկնարկած ընտրարշավ և ձևավորվող դաշինքներ. քաղաքական դաշտը մտել է ակտիվ փուլ