Երևան, 02.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


10 բան, որ արժե անել Իտալիայում

ԼԱՅՖ

Պիցցա, պաստա, Վերդիի թովիչ երաժշտություն, Կոլիզեյ, դիմակահանդեսներ, տաքարյուն տղամարդիկ, թեժ գեղեցկուհիներ և լավ կոշիկ: Իտալիան որոշ դեպքերում պարզապես անգերազանցելի է:

Բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ, ովքեր մեկնում են Իտալիա, չեն ցանկանում միայն պաստա ուտել, լսել գիդին, այցելել օպերա և ապշած հայացքով նայել հին ավերակներին: Այսօր մենք կխոսենք այն մասին, թե ինչ արժե անել հենց Իտալիայում,  ոչ թե մեկ այլ տեղ:

Շողոքորթություն

Ինչի էլ որ, դուք հանդիպեք` հիաացմունքների սուլոցի կամ նույնիսկ ապտակ հինգերորդ կետին, իմացեք, որ իտալացիները իրենց շողոքորթության հետ մեկտեղ կարող են լինել նաև ագրեսիվ և համառ: Շողոքորթությունը Իտալիայում դարձել է   այն պատմական գործիքը գրավելու և զինաթափելու համար և հենման այն կետը, որի վրա հավասարակշռվում է հասարակությունը:

Իր «Իտալացիները» գրքում Լուիջի Բարզինին գրել է, որ տեղաբնակները մշտապես զբաղվում են այդ արվեստով, որպեսզի ստանան առավելություն ոչնչացնելու իրենց հակառակորդներին, ձեռք բերեն իշխանություն և հարստություն կամ պաշտպանեն իրենց: Չէ որ շողոքորթությամբ կարելի է կուրացնել թշնամիներին, ինչպես դա անում է կաղամարը թանաքի օգնությամբ: Այնպես որ Իտալիան աշխարհի առաջին երկիրն է, որտեղ արժե մեկնել շողոքորթության և գայթակղության սև գոտի ստանալու համար:

 

Տաք աղբյուրներ

Եթե շողոքորթությունը չի ստիպի ձեզ հանել հագուստը, ապա դա միանշանակ կստացվի Իտալիայի 380 ՍՊԱ կենտրոններում, որոնք առաջարկում են բուժիչ ցեխեր և լիցքաթափող պղպջակներ ցանկացած ճաշակի համար: Հենց Իտալիայում են բացվել Եվրոպայի առաջին լայնամասշտաբ ՍՊԱ կենտրոնները` տաք` ինչպես այս երկրի ժողովուրդը:

Այստեղ գալիս են ապաքինման համար, որին կարելի է հասնել Իսկյա կղզու «հրաբխային վաննաներում», Տոսկանայի ջերմային աղբյուրներում, Բորմիո քաղաքի լեռնային վաննաներում և Գարդա լճի ջերմային այգում: Հին հռոմեացիների ժառանգությունը բավականին եկամտաբեր է Իտալիայի համար. այսօր զբոսաշրջիկները այցելում են այս երկրի ջերմային առողջարաններ` դրանով փակելով իտալացիների ջրային թերապիաների ծախսերը ևս:

 

Հայհոյանք 

Ցանկացած բառ աշխարհի ցանկացած լեզվից իտալական ակցեմտը կարող է վերածել իսկական հայհոյանքի, որը միանշանակ ուժ կունենա: Իտալացիները վիճելու ունակությունները հասցրել  են արվեստի մակարդակի և  դա անում են մեծ հաճույքով:

Իտալիայի տարբեր շրջաններում ոգևորվում են մեկ խոզի կերպարից, մեկ անատոմիական հատկանիշներից, մեկ թեթևաբարո կանանց հետ անբարոյական կապերից: Բայց և Լոմբարդիայում և Սարդինիայում վիճաբանությունը միշտ հնչում է հավասարապես չար, ծիծաղելի և դրամատիկ: Գլխավոր նպատակը խլացնել, ապշեցնել և վախեցնելն է, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նույնիսկ հմայել նրան, ում ուղղված է հայհոյանքը: Իսկ եթե զուգահեռաբար օգտագործել նաև ժեստիկուլացիան կարելի է հասնել այդ բոլորին միանգամից:

 

Հիմարություն անել լողափում 

Իտալիան ունի գրեթե  7,4 հազար կիլոմետր ծովափ, այդ պատճառով զարմանալի չէ, որ հենց այս երկրում են գտնվում Եվրոպայի ամենամեծ լողափը և  27 ծովային այգիները: Իտալական 248 լողափեր պատիվ են ունեցել իրենց ավազի մեջ զգալ «Երկնագույն դրոշի» ձողը:

Ամառային սեզոնին Իտալիայի լողափերում ջերմաստիճանը հազվադեպ է իջնում  30 աստիճանի: Այսինքն «Եվրոպայի այգին» կարող է ուրախացնել լողափասերերին ավելի շատ, քան Պորտուգալիան և Ֆրանսիան իրենց 25 աստիճան միջին ջերմաստիճանով: Իտալիայում ուլտրամանուշակագույն ռելաքսացիայի սիրահարներին դուր կգա ավելի շատ, քան արևադարձային գոտիներում, և միևնույն ժամանակ չի լինի ոչ շնաձուկ ոչ խառնաշփոթ:

Իշխանափոխություն 

Իտալիան փոխում է իր կառավարությունը` ինչպես ֆրանսիացի նորաձևը իր ձեռնոցները: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Իտալիայում իշխանության է եկել 62 կառավարություն 38 վարչապետների ղեկավարությամբ: Եվ նրանցից միայն մեկն է ղեկին մնացել հինգ տարի:

Վախենալով, որ պատմությունը մի օր կարող է կրկնվել և կհայտնվի երկրորդ Մուսսոլինի, իտալացիները խիստ թուլացրել են իրենց գործադիր իշխանությունը: Այժմ Իտալիայի քաղաքական դաշտը բավականին մասնատված է, թերթերում անընդհատ հայտնվում են նորություններ  խորհրդարանի վեճերի մասին, իսկ կառավարության միջին տևողությունը կազմում է 12 ամսից մի քիչ ավել:

 

Հրաբխային տուրեր 

Իտալիան տաքարյուն երկիր են  դարձնում նաև 10 գործող հրաբուխները, որոնք գտնվում են Իտալիայի տարածքում: Եվրոպայի խոշորագույն Էտնա հրաբուխը Սիցիլիայում գտնվող երկրորդ ամենակտիվ հրաբուխն է աշխարհում Հավայան կղզիների Մաունա-Լոայից հետո: Այդ լեռան տպավորիչ ժայթքումները, մրոտված բնապատկերները, ընդարձակ քարանձավները և լավայի հոսքը, որոնք հանդիսանում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ, դեպի Իտալիա են գրավում տարեկան ավելի քան միլիոն զբոսաշրջիկի:

Պակաս հետաքրքիր չէ Վեզուվը, որ երբևէ կործանել է Մասսա և Սան-Սեբաստիանո քաղաքները, ինչպես նաև Լիպարյան կղզիներում Ստրոմբոլին, որը նաև անվանում են «Միջերկրածովյան փարոս»:

 

Աղանդերի համտեսում 

Խնձորով կարկանդակ և «Զահեր» տորթը լավ է ու նույնիսկ մի կտոր կպչուն փախլավայի համար զբոսաշրջիկը միշտ ժամանակ և ախորժակ կգտնի: Բայց ինչը կարելի է համեմատվել այն հաճույքի հետ, որը կարող են տալ իտալական քաղցրավենիքները:

Շատերը վստահ են, որ գլխավոր ուտեստները, որոնք բնորոշում են Իտալիան,  պաստան և պիցցան են: Բայց իտալական խոհանոցի իսկական աստղերը իրավմամբ համարվում են պաղպաղակը, կաննոլին, տիրամիսուն, ստրուֆֆոլին, բիսկոտտոն, տարտուֆոն, փքաբլիթները. Իտալիան գրեթե այնքան հայտնի աղանդեր ունի, որքան կառավարություն է ունեցել:

Չնայած այս առատությանը, իտալացիները ցանկանում են մնալ նիհար և սլացիկ, այդ պատճառով միջերկրածովյան դիետա են պահպանում: Ավելի հաճախ նրանք հրաժարվում են քաղցրից ի օգուտ մրգերի և շոկոլադի: Բայց դուք չէ որ իտալացի չեք:

Այցելություն քարանձավներ 

Իտալիայի լանդշաֆտը ավելի շատ հիշեցնում է քարանձավային ցանցի, չէ որ այս երկիրը համարվում է աշխարհի ամենաքարանձավայինը: Այստեղ հնարավոր է գտնել մոտավորապես 35 հազար ցամաքային և հազար ստորջրյա քարանձավներ:

Հենց Իտալիայում է գտնվում Գրոտտա Գիգանտե քարանձավը, որը գրանցված է Գինեսսի ռեկորդների գրքում որպես զբոսաշրջիկներին հասանելի ամենախոշոր քարանձավ: Եվ այլ հանրահայտ քարանձավներից հարկ է նշել Կապրիի Երկնագույն գրոտը, որտեղ սիրել է լողալ Տիբերիյ կայսրը, և Գրոտտա դել Վենտոն, որի սրահներով անցնում է 40կմ/ժ արագությամբ քամիները:

 

Զբոսանք սպորտային մեքենաներով 

Իտալիան այն երկիրն է, որտեղ ապրում է յուրաքանչյուր ավտոմոբիլիստի երազանքը: 1930 թվականին այստեղ սկսել են արտադրել մրցարշավային մեքենաներ, իսկ այսօր իտալական ոճի իրենց հզոր շարժիչներով սլանում են  աշխարհի ամենշքեղ մեքենաները: Օրինակի համար անցյալ տարի Ferrari ընկերությունը վաճառել է ընդամենը 7 հազար մեքենա, բայց դրա հետ մեկտեղ  եկամուտը կազմել է  3 միլիարդ դոլար:

Այո, շատերը կարող են ասել, որ այսօր արդեն Lamborghini-ն համարվում է Audi ընկերության սեփականությունը, բայց այդ մեքենաների ուրվագծերը ընդմիշտ կմնան իտալական: Իսկ Pagani-ին,  Alfa Romeo-ն, Maserati-ն : Հազարավոր գծեր. չէ որ դա սեքս է անիվների վրա:

Իտալիան ընդգրկված չէ անգամ ավտոարտադրողների թոփ-20-ում, բայց այն առաջատար է սուպերմեքենաների լիգայում, որոնց պաստառները կարելի է տեսնել երիտասարդների ննջասենյակների պատերին ավելի հաճախ, քան Քեյթ Ապտոնի պաստառները:

Գետային կռուիզներ 

Դժվար թե Իտալիայի մասին մտածելիս ձեր մտքին գետային կռուիզները հայտնվեն: Բայց ըստ էության ճանապարհորդության նման տեսակը շատ հայտնի է այս երկրում հատկապես ոչ մի երթուղիների պակաս չկա: European Waterways և Uniworld ընկերությունները առաջարկում են կռուիզներ այնպիսի ճանապարհենրով, ինչպիսիք են Վենետիկյան ծովածոցը և Պո հովիտը:

Իտալական գետերը այնքան էլ երկար չեն, որքան Եվրոպայի մյուս գետերը, բայց այստեղ զբոսաշրջիկները հնարավորություն ունեն լողալ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության մեկ այլ օբյեկտից մյուսը:

Դուք , անկասկած կարող եք վերընշվածները անել ցանկացած այլ երկրում, բայց այնպես, ինչպես Իտալիայում դժվար թե հաջողվի: Չէ որ գլխավորը «ինչպես» և «ինչու»-ն չէ, այլ «որտեղ» և «ում հետ»:

 

Տիգրանաշենը կանգնած է դատարկվելու եզրին․ սահմանամերձ գյուղի բնակիչները ապրում են անհանգստության և անորոշության մեջ (տեսանյութ) Ծառուկյանը Հայաստանի մարզերում (ֆոտոշարք)Ողբերգական դեպք՝ ՀՀ ՊՆ Արմավիրի մարզի՝ ժողովրդին հայտնի Բաղրամյանի «պալիգոններում»․ կա 1 զոհ, 1 վիրավորՎտանգավոր հիվանդություններով միգրանտները պետք է անհապաղ արտաքuվեն Ռուսաստանի Դաշնությունից․ Մեդվեդև Իրանը չի կարող ունենալ միջուկային զենք. ԱՄՆ պետական դեպարտամենտի խոսնակ Իտալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահը հեռացավ պաշտոնից Մոսկովյան հանդիպման բաց ուղերձները. ինչո՞ւ է Հայաստանը կանգնած էներգետիկ և տնտեսական վտանգի առաջ․ Էդմոն ՄարուքյանՀԱԿ-ը և մենք բոլորս պետք է կանգնենք մեկ ճակատում որպես անկախական ուժեր. Էդմոն Մարուքյան Փաշինյանը չունի քաջություն նայելու զnհված զինվորների ընտանիքների աչքերին, քանի որ գիտի, որ խոստացել էր խաղաղություն, բայց բերել է երեք պատերազմ․ Արթուր Ավանեսյան Անահիտ Մանասյանը մասնակցել է Մարդու իրավունքների ազգային հաստատությունների գլոբալ դաշինքի 2026 թվականի տարեկան համաժողովին Հրդեհի ահազանգ Արին Բերդի փողոցում. Հայտարարվել է «1 ԲԻՍ» Մեր ապագան կախված է ոչ միայն խիզախությունից, այլ նաև խելացի կառավարմամբ կառուցված, ժամանակակից պահանջներին համապատասխանող մարտունակ բանակից. Նաիրի Սարգսյան 370 շահառու կօգտվի բնակարանային ապահովության և այլ ծրագրերի ֆինանսական աջակցությունից Մայր Աթոռում կատարվել է Ոտնլվայի կարգը 26-ամյա տղամարդու կնոջ հայրը, մայրը, տատիկը և քրոջ ամուսինը ծեծի են ենթարկել իրեն և 19-ամյա կնոջը Ազնվացեղ եղջերուների վարքագիծը անկանխատեսելի է. ՇՄՆ-ն խնդրում է չմոտենալ բնակավայրերի մոտ հասած կենդանիներին Ապրիլյան Քառօրյա պատերազմի 10-րդ տարելիցին Նարեկ Կարապետյանը Արթուր Ավանեսյանի և կուսակցության մյուս անդամների հետ միասին այցելել է Եռաբլուր զինվորական պանթեոնՀայաստանի 10 լավագույն շախմատիստները և շախմատիստուհիները Ախուրյանի ոստիկանների բացահայտումը. տաքսու մեջ թողնված խոշոր գումարը վերադարձվել է Կրակոցներ՝ Արարատում, վիրավոր կա, հայտնաբերվել են 55-ից ավելի պարկուճներ, վնասված մեքենաներ Եկել ենք խոնարհվելու ձեր առաջ, եկել ենք պատվի առնելու, տղերք. Համահայկական ՃակատՆոր մանրամասներ Իսակովի պողոտայում բռնկված հրդեհից Դեղերի մաֆիա․ Հրայր ԿամենդատյանՓաշինյանը թիկնապահների ուղեկցությամբ ներխուժել է եկեղեցի. սադրանք է եղել. Ավետիք ՉալաբյանՏնտեսվարողները պետք է ունենան «անվտանգության բարձիկներ»․ Հրայր Կամենդատյան Կամ հայրենատեր ենք ու պահպանելու ենք մեր երկիրը, կամ էլ անտեր ենք ու կորցնելու ենք այնՀավերժ հիշատակ մեր տղերքին, ովքեր իրենց կյանքը տվեցին հայրենիքի համար. Նարեկ ԿարապետյանՄենք բացարձակ մեծամասնություն ենք ունենալու․ Դավիթ Ղազինյան (տեսանյութ) Իմ երկրի համար մի բան եմ ուզում, որ հայկական պետությունն ու հայ եկեղեցին կողք կողքի կանգնեն. Ռուբեն ՄխիթարյանԻրանը միջնորդներին է փոխանցել պшտերազմի դադարեցման պայմանները․ Կահիրեում Իրանի դիվանագիտական առաքելության ղեկավար Կալլասն իր տգիտությամբ խայտառակել է Եվրամիությունը․ Զախարովա Եղանակը կփոխվիԻնձ մի գրչով ազատել են պաշտոնից, դատարանը ֆիքսել է, որ դա օրինաչափ չէ, տրվել է փոխհատուցում բավականին մեծ գումար․ Դավիթ ՂազինյանԹրամփը վերջնագիր է ներկայացրել Իրանին Աուտիզմի իրազեկման օրը մեզ հիշեցնում է` մշակույթը միմյանց ընդունելու և ճանաչելու հնարավորություն էԸնտրություններից հետո էլեկտրաէներգիայի սակագինը բարձրանալու է. Դավիթ Ղազինյան (Տեսանյութ) Փոքրիկ խմբակը 100%-ով պարտվեց ՀԷՑ-ի հարցում, դատարանն էլ ֆիքսեց այս ամենը. Դավիթ Ղազինյան (տեսանյութ) Մակրոնը հորդորել է Թրամփին ավելի քիչ խոսել Նիկոլը փորձեց Պուտինից ստանալ “Он не предатель”-ի երկրորդ սերիան, բայց չստացվեց. Մարուքյան ՀԷՑ-ի նոր սպառող բաժանորդների վճարների իջեցումն ընտրակաշառքի ձև է. Ղազինյան ՀՀ կառավարությունը դիտմամբ խոչընդոտում է եկեղեցու նախաձեռնությունը Ասում էին՝ ՀԷՑ-ում մտել են բոլորի գրպանը, հավելագրում արել. այդ կետը դատարանը չհիմնավորած է համարել. փաստաբան (տեսանյութ) Գազի գնի բարձրացումը կազդի Հայաստանի սպառողների համար էլեկտրաէներգիայի գնի վրա․ Ղազինյան Արտաշիրիմում պահանջող ծնողները դուրս եկան ԱԱԾ շենքիցԵռակողմ հանձնաժողով թող ստեղծեն` քննեն. Ներդրումը երևում է ՀԷՑ կապիտալի աճով. 500 մլրդ դրամից ավել է Փաշինյանը նոր նվերներ է ստացել. ի՞նչ արժեն դրանք Դատարանում ՀԾԿՀ ներկայացուցիչները շատ ծիծաղելի իրավիճակում էին հայտնվում. Ղազինյան ՀԷՑ-ի շուրջ գործընթացը «քաղաքական է և արդեն պարտված». Դավիթ Ղազինյան Ուշագրավ զարգացումներ ՀԷՑ-ի շուրջ. ինչ մանրամասնեց Օրբելյանը Դատարանն այդ անձին ասեց` սո’ւտ եք խոսում. տղամարդավարի պատրա՞ստ է ներողություն խնդրել Կարապետյանից. Դավիթ Ղազինյան