Երևան, 22.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հայ հնագետները մշակութային ֆենոմեն են բացահայտել (չհրապարակված լուսանկարներ)

ԼԱՅՖ

Հայ հնագետները արտասահմանյան իրենց գործընկերների հետ շարունակում են ուսումնասիրություններ կատարել Հայաստանի տարբեր տարածքներում:

Հնագետների ամենատպավորիչ արդյունքներից մեկը արձանագրել են վիշապքարակոթողների ուսումնասիրության ոլորտում: Պեղումները կատարվում են Արագածի գագաթամերձ մասում՝ Տիրին կատարի տարածքում:

ԼՈւՐԵՐ.com-ի թղթակցի տեղեկացմամբ՝ Հնագիտության և ագգագրության ինստիտուտի տնօրեն Պավել Ավետիսյանը, խոսելով հայտնաբերված վիշապքարակոթողների մասին նկատեց, որ հայկական լեռնաշխարհի սահմաններում դրանք մոնումենտալ քանդակագործության ամենահին նմուշներն են: Հայկական լեռնաշխարհում դրանցից ավելի տպավորիչ քանդակագործության նմուշներ չեն արձանագրվել:

Նշենք, որ վիշապքարակոթողների նմուշները հայկական լեռնաշխարհի սահմաններից դուրս չեն հանդիպում: Դրանք արձանագրվել են այսօրվա ՀՀ-ի տարածքում, Ջավախքի, Բարձր Հայքի հատվածներում, Վանա լճի ավազանում: Մշակութային այս ֆենոմենը, ինչպես նաև խաչքարերը, հայկական լեռնաշխարհից դուրս չեն հանդիպել և բրոնզեդարյան շրջանի բացառիկ նմուշներ են համարվում:

Հնագետների կողմից մեկ այլ ձեռքբերում են համարվում Արագածի փեշերին հայտնաբերված դարան-որսատեղիները՝ որոգայթները:

Մասնագիտական գրականության մեջ սրանց անվանում են անապատի օդապարուկներ: Պարզվում է, որ այդ տիպի հուշարձաններ հանդիպել են Սիրիայի, Պաղեստինի, Իսրայելի, Սինա թերակղզու տարածքում:

Ենթադրվում է՝ այդ կառույցներն օգտագործվել են կենդանիներին կենդանի որսալու համար, որպեսզի հետո ընտելացվեն: Օգտագործվել են մինչև Աքեմենյան և անգամ ավելի ուշ շրջան: Այդ դարանների հնարավոր բոլոր տեսակները Արագածի փեշերին կան և մոտ 100-ի չափով արդեն արձանագրվել են: Ըստ հնագետի՝ անսովոր խտություն է այդ փոքրիկ տարածքի համար:

Պավել Ավետիսյանի խոսքով՝ սա ողջ առաջավոր Ասիայի հին ժամանակների հասարակությունների, քաղաքակրթությունների ձևավորման, սաղմնավորման ժամանակների մասին բացառիկ տվյալներ տվող հուշարձաններ են : «Այս հուշարձանները պարտավոր ենք նախ արձանագրել, փաստագրել, հաշվառել, քարտեզագրել, այնուհետև՝ առնել պետական պաշտպանության տակ»,- ասում է Պավել Ավետիսյանը:

Այս ուսումնասիրությունները կարևոր գիտական տեղեկատվություն են հաղորդում մարդկության պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների ու մարդկանց մասին: Հնագետը կարևորեց նաև այն, որ կենսաչափական, նյութաչափական անալիզների անցկացմանը զուգահեռ գումարվել է նաև ԴՆԹ անալիզը:

ԼՈւՐԵՐ.com-ը ներկայացնում է լուսանկարներ՝ հայ հնագետների պեղումներից:

 

 
Պաշտպանության նախարարության ծրագրերը թերակատարվել են 60.1%-ով. «ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամՍովորիր խաղալով․ ֆինանսական գրագիտության խաղերի շարք Idram-ի, IDBank-ի և «Նովոստի-Արմենիա»-ի հետՄեր խաղաղության բանաձևը ուժեղ դիվանագիտությունն է․ Սամվել ԿարապետյանԺամկետային ծառայությունը դարձնելու ենք մեկ տարի․Սամվել ԿարապետյանԹող Ալիևի անունով երդվի, որ ինքը երաշխավորում է ադրբեջանցիների՝ Հայաստանում չհայտնվելը․ ԿարապետյանԸնդիմությունը հաղթելու է իշխանությանը․ ԿարապետյանՈւկրաինան Ռուսաստանին առաջարկել է տեղային հրադադար Փորձելու են զենքերով ժողովրդին մոլորեցնել. Էդմոն Մարուքյանի և Փաշոյանի փոդքասթը՝ ՍարդարապատումՆա փոքրիկ ստախոս է․ Սամվել Կարապետյանը Փաշինյանին«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը քարոզարշավը շարունակում է Մալաթիա-Սեբաստիայում․ ուղիղՄենք դեռ չենք ավարտել. Էդուարդ Սպերցյան Ափսոս են էս երեխեքը, որ ձեր նմանների ձեռքի տակ են մեծանում․ Աննա ԿոստանյանՀՀ-ում 31 բուհի 119 մասնագիտության համար ոչ մի դիմորդ չի եղել. ԳԹԿ Հատուկ տարածքներ է տեղափոխվել «Վերջին զանգի» մասնակից 129 տրանսպորտային միջոց Գազի գնի խոստումներ ու տնտեսության խեղդումը․ հերթական հակասությունը իշխանության կողմից․ Հրայր ԿամենդատյանԱյսօր վերջին զանգ է, և մեր շրջանավարտներին շնորհավորելու ամենալավ ձևը մեր ապրելու ոճն է. Մհեր ԱվետիսյանՇնորհավորական ուղերձ հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանից ` փոփոխության սերնդին Վերջին զանգը ոչ միայն դպրոցական տարիների ավարտն է, այլև նոր ճանապարհի, նոր պատասխանատվության ու մեծ հնարավորությունների սկիզբը. Նաիրի Սարգսյան Փաշինյանի թիրախում «Բարգավաճ Հայաստանն» է 2008 թվականի ճգնաժամը մոտ էԵԱՏՄ՞, թե՞ ԵՄ. Հարցը բավական սուր է դրված Մասնակցի՛ր և քվեարկի՛ր, որ Հայաստանը լինի ուժեղ Փաշինյանը փորձում է նվազեցնել ընտրություններին մասնակցողների թիվը Իրար համբալ ասելով չենք կարող այս հարցերը լուծել. Մարուքյան«Ուժեղ Հայաստան» և «ՀայաՔվե»․ միավորվե՛նք, հզորանա՛նք և արարե՛նք Արևը կդառնա էլեկտրաէներգիայի գլխավոր աղբյուրն աշխարհում մինչև 2032 թվականը Համատարած վախի մթնոլորտն ու ընտրությունները. Էդմոն Մարուքյան Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի ուղերձը՝ Վերջին զանգի կապակցությամբՏարածաշրջանում հանտավիրուսի կասկած կաՀՃԿ ներկայացուցիչ, ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ Սիմոնյանի գրառումը«Համահայկական ճակատ»-ի ուղերձը` Կոմանդոսի ծննդյան կապակցությամբԱյս փոքրիկ խմբակը վաղուց հատել է քաղաքական ու բարոյական բոլոր կարմիր գծերը․ Նաիրի ՍարգսյանԴիմակավորված խուզարկություններ ընդդիմության դեմ․ նախընտրական ճնշումների նոր փուլ․ ԲՀԿ300 000 ադրբեջանցի չի վերաբնակեցվելու ՀՀ տարածքում․ Հրայր ԿամենդատյանՀայկական ծաղկի արտահանումը դեպի ՌԴ արգելվեց․ Հրայր ԿամենդատյանՈւղիղ հեռարձակում․ Հայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հանդիպումը խմբագիրների հետ «Մասնակցի՛ր ընտրություններին. Եթե դու չես գնում ընտրության, Քո ապագան որոշում է ընտրության գնացողը». Գոհար Մելոյան «Ուժեղ Հայաստանի» հետ՝ հանուն ուժեղ ապագայիUcom-ը և Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոնը միավորում են ջանքերը կիբերանվտանգության կրթության ոլորտումՓոփոխությու´ն հնարավոր է միայն Հայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետ. Տիգրան Աբրահամյան Շիրակցիները շատ ջերմ ու անկեղծ են ընդունել Գագիկ ԾառուկյանինԿամ դու կգաս ընտրության, կամ ադրբեջանցիները կգան. «Ուժեղ Հայաստանը»Այն մասին, ինչն անխուսափելի է լինելու այս իշխանության վերարտադրության դեպքում․ Մենուա ՍողոմոնյանՊաշտպանության նախարարի պաշտոնում՝ օտարերկրյա քաղաքացի՞. լուրջ հարցեր իշխանության հասցեինԹևանյան Անդրանիկին մեղադրում են 2024 թվականին ենթադրաբար կատարված ենթադրյալ հանցագործության համար․ Կարեն ՀեքիմյանՄիլիոնավոր պարգևավճարներից մինչև բյուջետային սառեցում․ քանդված պատրանքներ Սփյուռքի հանձնակատարի գրասենյակի շուրջՔո ձայնը կարևոր է, քո ձայնը կանխելու է 300 000 ադրբեջանցու բնակեցումը մեր հայրենիքում․ Մարիաննա ՂահրամանյանԽաբված նախընտրական խոստումներ․ Ինչպես Փաշինյանի դատական համակարգի բարեփոխումները դարձան ՀՀ-ում արդարության պատրանք Այն մասին, թե ինչ իրական հետևանքներ կարող են ունենալ հայտնի սուբյեկտի կողմից կատարվող բռնության կոչերը․ Ավետիք ՉալաբյանՎարչախումբը անցել է բացահայտ ապօրինի և բիրտ բռնաճնշումների