Երևան, 22.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հետաքրքրաշարժ փաստեր երազների մասին

ԼԱՅՖ

Մենք բոլորս երազներ ենք տեսնում, նույնիսկ մայրական արգանդում եղած ժամանակ: Մեզանից շատերը երազում տեսել են, թե ինչպես են իրենք թռչում կամ լողում, բայց, ըստ երևույթին, հատուկ իմաստ չեն վերագրել դրան: Ի՞նչ գիտեք դու՛ք երազների մասին, որ ամեն գիշեր այցելում են ձեզ: Ահա մի քանի հետաքրքրաշարժ փաստ երազների մասին:

Մենք ամեն գիշեր երազ տեսնում ենք, բայց ի տարբերություն Աստվածաշնչյան պատմությունների, այսօր մենք չենք կարծում, որ դրանք կանխատեսում են ապագան, այլ դրանք ունեն կարևոր դեր ուղեղի, դրա զարգացման և օրվա ընթացքում ստացած ինֆորմացիայի մշակման հարցում: Պետք է ուղղակի փակել աչքերն ու նորից սուզվել կախարդական կարևոր մի աշխարհ:  Ահա 9 հետաքրքրաշարժ փաստ երազների մասին, որ խորհուրդ ենք տալիս կարդալ.

     1. Մարդիկ, ովքեր ապրում են առանց երազների

Պատերազմի ընթացքում Յուվելի՝ ռիկոշետով գլխին ստացած հարվածը, շփոթության մեջ գցեց ամբողջ աշխարհի բժիշկներին: Մինչև 1982 թվականը բոլորը գիտեին, որ մարդ չի կարող ապրել առանց քնի ու երազերի: Առնետների և կատուների վրա իրականացված հետազոտությունները, որի ընթացքում նրանց զրկում էին քնի երազ տեսնելու փուլից, այդ կենդանիների մահվան պատճառ դարձան մի քանի շաբաթվա ընթացքում: Այս հետազոտությունները վերացրին բոլոր կասկածները առ այն, որ երազը չափազանց կարևոր է կյանքի շարունակության համար: Բայց վնասվածք ստանալուց մինչև այսօր Յուվալը քնելիս երազ չի տեսնում: Պրոֆեսորները ստուգել են նրան և պարզվել է, որ ռիկոշետի հարվածը դիպչել է  ուղեղի «պոնս» կոչվող հատվածին, որը պատասխանատու է երազի փուլի համար:  Նրանք կարծում էին, որ առանց երազներ տեսնելու Յուվելը կարող է լուրջ խնդիրներ ունենալ հիշողության հետ կապված, բայց մինչև օրս նա հաջողակ իրավաբան է, նկարիչ և ապրում է լիարժեք ուրախ կյանքով նույնիսկ առանց երազներ տեսնելու:

     2. Երազներ, որ տեսնում ենք մայրական արգանդում եղած ժամանակ

Երազների կարևորությունը գալիս է դեռ մանկությունից. նորածինները օրվա 70%-ը անցկացնում են քնած և այդ ժամանակահատվածի 50%-ի ընթացքում երազ են տեսնում: Հաշվի առնելով այն փաստը, որ նրանց առաջին տարիներն անցնում են արագացված ուսուցման և զարգացման միջով, կարող ենք ասել, որ երազները մեծ նշանակություն ունեն  ուղեղի զարգացման համար:

     3. 90 րոպե երազում

Մենք մեր կյանքի մեկ երրորդ մասն անցկացնում ենք քնած: Ամեն գիշեր մոտ 5 երազ ենք տեսնում, որոնք ընդանուր առմամբ տևում են մեկ ու կես ժամ:

     4. Արթուն լինելը երազ տեսնելիս

Երազ տեսնլու պարադոքսալ հատվածը, որ կոչվում է նաև արագ քնի փուլ, բավականին տարօրինակ է: Մինչդեռ քնի շատ հատվածներում թվում է ՝ մարմինը հանգստանում է, թուլանում, ուղեղի գործառույթները նույնպես թուլանում են, բայց երազի ժամանակ ուղեղը գործում է գրեթե այնպես, ինչպես արթուն ժամանակ: Արագանում են զարկերակն ու շնչառությունը, իսկ մարմնի մկանները մնում են անշարժ:

     5. Քաոսային աշխարհ առանց զգացումների

Ի տարբերություն առօրյա մտածելակերպի, երազները տրամաբանությունից զուրկ են: Իրադարձությունները կարող են տեղի ունենալ որևէ վայրում, որևէ պահին և մեկ էլ հանկարծ հայտնվել լուսնի վրա ՝ տեսնելով մեկ ուրիշի դեմքը:

Ու՞մ է պետք այս քաոսը: Այս երևույթը հիմնականում պետք է մեր հիշողությունը վերակազմավորելու համար: Երազ տեսնելու ժամանակ ուղեղը «ամեն ինչ դնում է սեղանին» և դասավորում: Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այն  մարդկանց մոտ, ովքեր զրկված են բնականոն քնից, ուղեղի գործառույթն ու հիշողությունն ավելի վատ են, քան նրանց մոտ, ովքեր քնում են ու երազ տեսնում:

     6. Ընկնել և լողալ

Դուք, հավանաբար, տեսել եք երազ, որտեղ թռչում կամ լողում եք: Հետազոտությունները պարզել են, որ այս երևույթը պատահում է բոլոր մշակույթների, ցեղերի և սեռի մարդկանց հետ: Սրանք ամենատարածված երազներից են, բայց, ըստ երևույթին, ոչ մի կարևոր կոնկրոտ սիմվոլիկա չունեն: Հավանաբար թռչելու կամ լողալու մասին երազները կախված են երազի փուլ անցնելու հոգեբանական փոփոխության հետ, երբ մարմնի լարված մկանները արթուն փուլից անցնում են քնի անշարժության (երազի) ու հանգստի փուլ:

     7. Քարտեզագրված ուղեղ

Նոր Մագնիսառեզոնանսային սկանավորման սարքի զարգացումը մեզ օգնեց ավելի լավ հասկանալու, թե ինչ է կատարվում մեր ուղեղի հետ, երբ երազ ենք տեսնում: Մենք կարող ենք վերահսկել արյան հոսքը ուղեղի տարբեր մասերում, և հենց դրա շնորհիվ էլ հետազոտողներին հաջողվել է պարզել, որ երազ տեսնելու ժամանակ գործում են ուղեղի հippocampus (որը պատասխանատու է հիշողության համար) և amygdale (որը պատասխանատու է էմոցիաների և ուղեղի ցողունային վերձիգի կամրջակի համար համար) հատվածները:

     8. Միախառնված ներկան և անցյալը

Չնայած նրան, որ մեզ հաջողվել է երազի ընթացքում քարտեզագրել ուղեղը, դեռ գոյություն ունեն շատ հարցեր այս բարդ մեխանիզմի վերաբերյալ:  Ակնհայտ է, որ երազները ինֆորմացիա են վերցնում հիշողություններից, որոնք հավաքվել են ժամանակի ընթացքում և դրանք իրար են կպցնում տարօրինակ հաջորդականությամբ:  Երազում տարրերը կարող են վերցվել հենց նույն օրվա, մեկ շաբաթ կամ նույնիսկ 10 օր առաջվա իրադարձություններից: Սա նշանակում է, որ եթե ինչ որ մեկին հանդիպեք Նյու Յորքում, հնարավոր է  10 օր հետո նրա մասին երազ տեսնեք, բայց ուրիշ ժամանակացույցով և ուրիշ վայրում:

     9. Ամենատարածված երազները

  • Քննության ձախողում
  • Մերկ հայտնվելը հասարակության մեջ
  • Թռչել կամ վթարի ենթարկվել ինքնաթիռով
  • Լողալ
  • Անշարժացում կամ շարժումների արգելակում, օրինակ, երբ փորձում ես ինչ որ բանից կամ ինչ որ մեկից փախչել
  • Առևանգվել մարդկանց, կենդանիների կամ այլ արարածների կողմից:
  • Սեռական գործողություններ
  • Բնական աղետներ
  • Ատամների կորուստ
  • Բռնություն ձեր կամ ուրիշների նկատմամբ
  • Լքվածության կամ նվաստացվածության զգացում
  • Ուշացում ավտոբուսից, գնացքից կամ ինքնաթիռից
  • Ինչ որ շինության մեջ գաղտնի սենյակների հայտնաբերում
  • Գումար կորցնել կամ գտնել
  • Մարդիկ անցյալից կամ ներկայից
  • Հղիություն և ծննդաբերություն
  • Հանդիպում անծանոթ մարդկանց և իրավիճակների հետ
ԵԱՏՄ՞, թե՞ ԵՄ. Հարցը բավական սուր է դրված Մասնակցի՛ր և քվեարկի՛ր, որ Հայաստանը լինի ուժեղ Փաշինյանը փորձում է նվազեցնել ընտրություններին մասնակցողների թիվը Իրար համբալ ասելով չենք կարող այս հարցերը լուծել. Մարուքյան«Ուժեղ Հայաստան» և «ՀայաՔվե»․ միավորվե՛նք, հզորանա՛նք և արարե՛նք Արևը կդառնա էլեկտրաէներգիայի գլխավոր աղբյուրն աշխարհում մինչև 2032 թվականը Համատարած վախի մթնոլորտն ու ընտրությունները. Էդմոն Մարուքյան Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի ուղերձը՝ Վերջին զանգի կապակցությամբՏարածաշրջանում հանտավիրուսի կասկած կաՀՃԿ ներկայացուցիչ, ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ Սիմոնյանի գրառումը«Համահայկական ճակատ»-ի ուղերձը` Կոմանդոսի ծննդյան կապակցությամբԱյս փոքրիկ խմբակը վաղուց հատել է քաղաքական ու բարոյական բոլոր կարմիր գծերը․ Նաիրի ՍարգսյանԴիմակավորված խուզարկություններ ընդդիմության դեմ․ նախընտրական ճնշումների նոր փուլ․ ԲՀԿ300 000 ադրբեջանցի չի վերաբնակեցվելու ՀՀ տարածքում․ Հրայր ԿամենդատյանՀայկական ծաղկի արտահանումը դեպի ՌԴ արգելվեց․ Հրայր ԿամենդատյանՈւղիղ հեռարձակում․ Հայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հանդիպումը խմբագիրների հետ «Մասնակցի՛ր ընտրություններին. Եթե դու չես գնում ընտրության, Քո ապագան որոշում է ընտրության գնացողը». Գոհար Մելոյան «Ուժեղ Հայաստանի» հետ՝ հանուն ուժեղ ապագայիUcom-ը և Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոնը միավորում են ջանքերը կիբերանվտանգության կրթության ոլորտումՓոփոխությու´ն հնարավոր է միայն Հայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետ. Տիգրան Աբրահամյան Շիրակցիները շատ ջերմ ու անկեղծ են ընդունել Գագիկ ԾառուկյանինԿամ դու կգաս ընտրության, կամ ադրբեջանցիները կգան. «Ուժեղ Հայաստանը»Այն մասին, ինչն անխուսափելի է լինելու այս իշխանության վերարտադրության դեպքում․ Մենուա ՍողոմոնյանՊաշտպանության նախարարի պաշտոնում՝ օտարերկրյա քաղաքացի՞. լուրջ հարցեր իշխանության հասցեինԹևանյան Անդրանիկին մեղադրում են 2024 թվականին ենթադրաբար կատարված ենթադրյալ հանցագործության համար․ Կարեն ՀեքիմյանՄիլիոնավոր պարգևավճարներից մինչև բյուջետային սառեցում․ քանդված պատրանքներ Սփյուռքի հանձնակատարի գրասենյակի շուրջՔո ձայնը կարևոր է, քո ձայնը կանխելու է 300 000 ադրբեջանցու բնակեցումը մեր հայրենիքում․ Մարիաննա ՂահրամանյանԽաբված նախընտրական խոստումներ․ Ինչպես Փաշինյանի դատական համակարգի բարեփոխումները դարձան ՀՀ-ում արդարության պատրանք Այն մասին, թե ինչ իրական հետևանքներ կարող են ունենալ հայտնի սուբյեկտի կողմից կատարվող բռնության կոչերը․ Ավետիք ՉալաբյանՎարչախումբը անցել է բացահայտ ապօրինի և բիրտ բռնաճնշումներիԼարված իրավիճակ Գյումրիում․ ուժայինները մտել են Մարտուն Գրիգորյանի տունՍահմանադրությունը չի կարող մեկնաբանել Իլհամ Ալիևը, դա Սահմանադրական դատարանի գործն է․ Էդմոն Մարուքյան2-ամյա երեխան շնչահեղձ է եղել ծամոնի պատճառովԿԸՀ-ի որոշումը նոր հարցեր է առաջացնում ընտրական գործընթացի վստահելիության շուրջՍամվել Կարապետյանը խոստանում է «ուժեղ խաղաղություն» և իշխանափոխությունից հետո անվտանգ սեպտեմբերներԱԱԾ-ն ձերբակալում է Անդրանիկ Թևանյանին Սպերցյանը չունի միայն մեկ աչքի ընկնող որակ․ Յուրա Մովսիսյան Մանուկների համար աղոթք Ուժեղ Աշտարակ, Ուժեղ Հայաստան․ Նարեկ Կարապետյան Ես չեմ ուզում խաբել մեր ժողովրդին․ մենք ամեն ինչ բացել ենք ժողովրդի առաջ․ Սամվել ԿարապետյանԸնտրատեղամասեր չգնալը նշանակում է Հայաստան բերել 300,000 ադրբեջանցի Հարցումները փաստում են՝ Սամվել Կարապետյանը լինելու է հաջորդ վարչապետըՈւժեղ Հայաստան դաշինքը Աշտարակում է «Ուժեղ Հայաստան»-ի քարոզարշավը Աշտարակում Իշխանությունը իրեն ռետինե խողովակի տեղ է դրել. Ռուսաստանին էլ մեր ծաղիկն էլ պետք չի Առանց ՀՀ քարտեզի ճանաչման սահմանազատումը հանցանք է․ Էդմոն Մարուքյան«Համահայկական ճակատ»-ի Ժողովրդական աշխարհազորի անդամ, ԶՈւ պահեստազորի սպա Արթուր Հովհաննիսյանի կոչը` մարտական ընկերներինՌոբերտ Ամստեդամը՝ իր ու Էփշտեյնի իբր կապի վերաբերյալ ՔՊ-ականների «բացահայտման» մասին Ուժեղ Աշտարակ․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆիկոլ Փաշինյանի՝ Անդրանիկ Թևանյանի դեմ կարված գործի վերաբերյալ