Երևան, 02.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հետաքրքրաշարժ փաստեր երազների մասին

ԼԱՅՖ

Մենք բոլորս երազներ ենք տեսնում, նույնիսկ մայրական արգանդում եղած ժամանակ: Մեզանից շատերը երազում տեսել են, թե ինչպես են իրենք թռչում կամ լողում, բայց, ըստ երևույթին, հատուկ իմաստ չեն վերագրել դրան: Ի՞նչ գիտեք դու՛ք երազների մասին, որ ամեն գիշեր այցելում են ձեզ: Ահա մի քանի հետաքրքրաշարժ փաստ երազների մասին:

Մենք ամեն գիշեր երազ տեսնում ենք, բայց ի տարբերություն Աստվածաշնչյան պատմությունների, այսօր մենք չենք կարծում, որ դրանք կանխատեսում են ապագան, այլ դրանք ունեն կարևոր դեր ուղեղի, դրա զարգացման և օրվա ընթացքում ստացած ինֆորմացիայի մշակման հարցում: Պետք է ուղղակի փակել աչքերն ու նորից սուզվել կախարդական կարևոր մի աշխարհ:  Ահա 9 հետաքրքրաշարժ փաստ երազների մասին, որ խորհուրդ ենք տալիս կարդալ.

     1. Մարդիկ, ովքեր ապրում են առանց երազների

Պատերազմի ընթացքում Յուվելի՝ ռիկոշետով գլխին ստացած հարվածը, շփոթության մեջ գցեց ամբողջ աշխարհի բժիշկներին: Մինչև 1982 թվականը բոլորը գիտեին, որ մարդ չի կարող ապրել առանց քնի ու երազերի: Առնետների և կատուների վրա իրականացված հետազոտությունները, որի ընթացքում նրանց զրկում էին քնի երազ տեսնելու փուլից, այդ կենդանիների մահվան պատճառ դարձան մի քանի շաբաթվա ընթացքում: Այս հետազոտությունները վերացրին բոլոր կասկածները առ այն, որ երազը չափազանց կարևոր է կյանքի շարունակության համար: Բայց վնասվածք ստանալուց մինչև այսօր Յուվալը քնելիս երազ չի տեսնում: Պրոֆեսորները ստուգել են նրան և պարզվել է, որ ռիկոշետի հարվածը դիպչել է  ուղեղի «պոնս» կոչվող հատվածին, որը պատասխանատու է երազի փուլի համար:  Նրանք կարծում էին, որ առանց երազներ տեսնելու Յուվելը կարող է լուրջ խնդիրներ ունենալ հիշողության հետ կապված, բայց մինչև օրս նա հաջողակ իրավաբան է, նկարիչ և ապրում է լիարժեք ուրախ կյանքով նույնիսկ առանց երազներ տեսնելու:

     2. Երազներ, որ տեսնում ենք մայրական արգանդում եղած ժամանակ

Երազների կարևորությունը գալիս է դեռ մանկությունից. նորածինները օրվա 70%-ը անցկացնում են քնած և այդ ժամանակահատվածի 50%-ի ընթացքում երազ են տեսնում: Հաշվի առնելով այն փաստը, որ նրանց առաջին տարիներն անցնում են արագացված ուսուցման և զարգացման միջով, կարող ենք ասել, որ երազները մեծ նշանակություն ունեն  ուղեղի զարգացման համար:

     3. 90 րոպե երազում

Մենք մեր կյանքի մեկ երրորդ մասն անցկացնում ենք քնած: Ամեն գիշեր մոտ 5 երազ ենք տեսնում, որոնք ընդանուր առմամբ տևում են մեկ ու կես ժամ:

     4. Արթուն լինելը երազ տեսնելիս

Երազ տեսնլու պարադոքսալ հատվածը, որ կոչվում է նաև արագ քնի փուլ, բավականին տարօրինակ է: Մինչդեռ քնի շատ հատվածներում թվում է ՝ մարմինը հանգստանում է, թուլանում, ուղեղի գործառույթները նույնպես թուլանում են, բայց երազի ժամանակ ուղեղը գործում է գրեթե այնպես, ինչպես արթուն ժամանակ: Արագանում են զարկերակն ու շնչառությունը, իսկ մարմնի մկանները մնում են անշարժ:

     5. Քաոսային աշխարհ առանց զգացումների

Ի տարբերություն առօրյա մտածելակերպի, երազները տրամաբանությունից զուրկ են: Իրադարձությունները կարող են տեղի ունենալ որևէ վայրում, որևէ պահին և մեկ էլ հանկարծ հայտնվել լուսնի վրա ՝ տեսնելով մեկ ուրիշի դեմքը:

Ու՞մ է պետք այս քաոսը: Այս երևույթը հիմնականում պետք է մեր հիշողությունը վերակազմավորելու համար: Երազ տեսնելու ժամանակ ուղեղը «ամեն ինչ դնում է սեղանին» և դասավորում: Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այն  մարդկանց մոտ, ովքեր զրկված են բնականոն քնից, ուղեղի գործառույթն ու հիշողությունն ավելի վատ են, քան նրանց մոտ, ովքեր քնում են ու երազ տեսնում:

     6. Ընկնել և լողալ

Դուք, հավանաբար, տեսել եք երազ, որտեղ թռչում կամ լողում եք: Հետազոտությունները պարզել են, որ այս երևույթը պատահում է բոլոր մշակույթների, ցեղերի և սեռի մարդկանց հետ: Սրանք ամենատարածված երազներից են, բայց, ըստ երևույթին, ոչ մի կարևոր կոնկրոտ սիմվոլիկա չունեն: Հավանաբար թռչելու կամ լողալու մասին երազները կախված են երազի փուլ անցնելու հոգեբանական փոփոխության հետ, երբ մարմնի լարված մկանները արթուն փուլից անցնում են քնի անշարժության (երազի) ու հանգստի փուլ:

     7. Քարտեզագրված ուղեղ

Նոր Մագնիսառեզոնանսային սկանավորման սարքի զարգացումը մեզ օգնեց ավելի լավ հասկանալու, թե ինչ է կատարվում մեր ուղեղի հետ, երբ երազ ենք տեսնում: Մենք կարող ենք վերահսկել արյան հոսքը ուղեղի տարբեր մասերում, և հենց դրա շնորհիվ էլ հետազոտողներին հաջողվել է պարզել, որ երազ տեսնելու ժամանակ գործում են ուղեղի հippocampus (որը պատասխանատու է հիշողության համար) և amygdale (որը պատասխանատու է էմոցիաների և ուղեղի ցողունային վերձիգի կամրջակի համար համար) հատվածները:

     8. Միախառնված ներկան և անցյալը

Չնայած նրան, որ մեզ հաջողվել է երազի ընթացքում քարտեզագրել ուղեղը, դեռ գոյություն ունեն շատ հարցեր այս բարդ մեխանիզմի վերաբերյալ:  Ակնհայտ է, որ երազները ինֆորմացիա են վերցնում հիշողություններից, որոնք հավաքվել են ժամանակի ընթացքում և դրանք իրար են կպցնում տարօրինակ հաջորդականությամբ:  Երազում տարրերը կարող են վերցվել հենց նույն օրվա, մեկ շաբաթ կամ նույնիսկ 10 օր առաջվա իրադարձություններից: Սա նշանակում է, որ եթե ինչ որ մեկին հանդիպեք Նյու Յորքում, հնարավոր է  10 օր հետո նրա մասին երազ տեսնեք, բայց ուրիշ ժամանակացույցով և ուրիշ վայրում:

     9. Ամենատարածված երազները

  • Քննության ձախողում
  • Մերկ հայտնվելը հասարակության մեջ
  • Թռչել կամ վթարի ենթարկվել ինքնաթիռով
  • Լողալ
  • Անշարժացում կամ շարժումների արգելակում, օրինակ, երբ փորձում ես ինչ որ բանից կամ ինչ որ մեկից փախչել
  • Առևանգվել մարդկանց, կենդանիների կամ այլ արարածների կողմից:
  • Սեռական գործողություններ
  • Բնական աղետներ
  • Ատամների կորուստ
  • Բռնություն ձեր կամ ուրիշների նկատմամբ
  • Լքվածության կամ նվաստացվածության զգացում
  • Ուշացում ավտոբուսից, գնացքից կամ ինքնաթիռից
  • Ինչ որ շինության մեջ գաղտնի սենյակների հայտնաբերում
  • Գումար կորցնել կամ գտնել
  • Մարդիկ անցյալից կամ ներկայից
  • Հղիություն և ծննդաբերություն
  • Հանդիպում անծանոթ մարդկանց և իրավիճակների հետ
Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև դիմակայությունը շարունակելու իմաստ չունի. Փեզեշքիան Փաստաբան ներկայացած անձը հափշտակել է ընդհանուր առմամբ կես միլիոն դրամ․ կինը գումարը տերմինալներից է փոխանցել Մշակվում է արտակարգ իրավիճակների բնագավառում համագործակցության համաձայնագիր․ ՆԳ նախարարն ընդունել է Բուլղարիայի դեսպանին ՖԻՖԱ-ն հրապարակել է հավաքականների թարմացված վարկանիշը. ո՞ր հորիզոնականում է Հայաստանը Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը օրենքներ է ստորագրել Խավիեր Սավիոլան կանխատեսել է ԱԱ-2026-ի եզրափակչի մասնակիցներին Արտակարգ դեպք Երևանում Հայաստանը Մոսկվայի հետ ՌԴ երկաթուղային կոնցեսիայի վաճառքի վերաբերյալ չի բանակցել. Օվերչուկ Հունական Կրետե կղզին ծածկվել է Սահարայից եկած ավազամրրիկով Ан-26 ինքնաթիռի կործանման նոր վարկած․ հնարավոր է՝ պատճառը ղեկավարման խափանումն է Սուրբ Հարության տոնի առթիվ Անթիլիասի Մայրավանքում Հայրապետական Սուրբ Պատարագ կմատուցվի Այս շաբաթ Իրանից Հայաստանով կտարհանվի «Ռոսատոմի» ևս 200 աշխատակից. Լիխաչև 66-ամյա տղամարդը ավտոմեքենան վարելիս կորցրել է ինքնազգացողությունը և մահացել ՄԱԿ-ում վախենում են Իրանում պատերազմի պատճառով լայնածավալ տնտեսական ճգնաժամից Ապրիլի 11-ին ժամ 17:00-ին, Ազատության հրապարակ. Ալիկ ԱլեքսանյանՆիկոլ Փաշինյանը վախենում է Սամվել Կարապետյանից, քանի որ նա է լինելու հաջորդ վարչապետը. Արման ՊետրոսյանՆիկոլ Փաշինյան գիտե՞ս, որ բանկը ավելի լուրջ է վերաբերվում իր փողին, քան դու մեր պետությանն ու ժողովրդին․ Արթուր ՄիքայելյանԻ՞նչ եղանակ սպասել ապրիլի 2-ից 6-ը Պենտագոնը սպառնացել է Իրանին աննախադեպ հարվածներով ԱՄՆ-ն ու Իրանը քննարկում են Հորմուզի նեղուցի բացմանը զուգահեռ հրադադարի հաստատման հարցը. Axios Ռուսաստանը Հայաստանին գազ է վաճառում զգալիորեն ցածր գնով. Պուտին Վաղվանից Իսակովի պողոտայում գործելու է երթևեկության սահմանափակում Ուկրաինայի պատերազմը կարող է ձգվել ևս 1-2 տարի․ Bloomberg Վահագն Խաչատուրյանը և ԵՄ դիտորդական առաքելության նորանշանակ ղեկավարը կարևորել են առաքելության դերը Հայաստանի համար բարդ ժամանակաշրջանում Ի՞նչ է կատարվում Hayat Project -ում. անդամները լքել են խումբը Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունները երբեք հարցականի տակ չեն լինի ԵՄ-ի պատճառով. Փաշինյան Մի նախկին էլ դուք եք էլի. Ալիկ Ալեքսանյան«Նոա»-ն նվաճեց Հայաստանի գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակչի ուղեգիր Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու «Հայ վիրտուոզներ» ծրագրի շրջանակում՝ միջազգային դասախոսների վարպետության դասերը Երևանում Ղարաբաղի շուրջ իրավիճակը մնում է զգայուն. Պուտին Չարենցավանի դատարանի միջադեպով կա 31 ձերբակալված Սամվել Կարապետյանը` հայկական Սփյուռքի կողքինՄոսկվայի հայերը Փաշինյանին դիմավորել են «Մենք Էջմիածնի հետ ենք» ակցիայովԴավիթի ապօրինի կալանքը և իրավունքի սահմանափակումների խնդիրը Հայաստանում․ Արամ ՎարդևանյանԵս լրջորեն մտածում եմ ՆԱՏՕ-ից դուրս գալու հարցի շուրջ. Թրամփ 31 անձ է ձերբակալվել, կանխվել է միջադեպը․ ՆԳՆ-ն՝ Չարենցավանի դատարանի նիստի ծեծկռտուքի մասին ՖԻՖԱ. Հայաստանի հավաքականը 106-րդն է Պուտինը Կրեմլում ընդունել է Փաշինյանին Եվրամիությունը 80 միլիոն եվրո է փոխանցել Ուկրաինային Քրեական ոստիկանները հայտնաբերել են սպանության փորձի մեղադրանքով հետախուզվողի Չարենցավանի դատարանում ամբաստանյալի և տուժող հարազատների միջև ձեռնամարտ է եղել, կարգադրիչներ են վնասվածքներ ստացել Ռուսական կողմը հայտնում է Ուկրաինայի բարձրաստիճան զինծառայողի մահվան մասին Կուպյանսկի ուղղությամբ Թմրամիջոցների հետ կապված հանցագործությունների բացահայտման ցուցանիշը աճել է․ Դատախազություն Արևմտյան Ուկրաինան զանգվածային հարվածների տակ է․ կիրառվել են անօդաչուներ Երբ է մեկնարկում կենսաթոշակների և նպաստների վճարման գործընթացը․ ինչպես է իրականացվում Իրանի նոր վարչակարգի նախագահը ՀՐԱԴԱԴԱՐ է խնդրել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից․ Թրամփ Թեհրանը զգուշացրել է Պարսից ծոցում գտնվող Starlink կայաններին հնարավոր հարվածների մասին «Մայրիկ, չենք ուզում մաhանալ»․ Դաղստանում մի տղամարդ փրկել է ջրհեղեղի ժամանակ մեքենայի մեջ մնացած մորն ու երեխաներին (տեսանյութ) Խաղաղ ժամանակ չի կարող լինել, մենք պատրաստվում ենք պատերազմի․ Լուկաշենկո