Երևան, 01.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Այն, ինչ հայտնաբերեցին գիտնականները Չերնոբիլի անտառներում, շոկի ենթարկեց գիտական աշխարհը (լուսանկարներ)

ԼԱՅՖ

1986 թվականի ապրիլի 26-ը ողբերգական օր էր Խորհրդային Միության ու ամբողջ աշխարհի համար։ Հենց այդ օրը տեղի ունեցավ Չերնոբիլի ատոմակայանի հայտնի վթարը, որի արդյունքում հսկայական տարածքներ ատոմային էլեկտրակայանի շուրջ հայտարարվեց օտարեցման գոտի։ Վերջերս գիտնականները մի ծրագիր ձեռնարկեցին, որի նպատակն էր պարզել, թե ինչպիսին է լքված այդ վայրերի ֆաունան ու պարզվեց, որ մարդկանց առկայությունը շատ ավելի վատ է ազդումմ կենդանական աշխարհի վրա, քան ճառագայթումը։ Այնտեղ հայտնաբերեցին այնպիսի կենդանատեսակներ, որոնց վերջին հարյուր տարվա մեջ գրեթե անհնար էր տեսնել։ Ձեզ ենք ներկաայացնում այդ հետազոտության միջանկյալ արդյունքները։

Վերջին 30 տարում կենդանիների գլխաքանակը օտարեցման գոտում անգամներով բարձրացել է, իսկ դա թույլ էտալիս պնդել, որ ճառագայթումն այդքան շատ վնաս չի պատճառում կենդանական աշխարհին, որքան մարդու ներգործությունը։

Գիտնականները հետևում էին կենդանիներին թարմ ձյան վրա թողած նրանց հետքերով, ինչպես նաև այդ տարածքքի տարբեր կետերում տեղադրված 42 տեսախցիկներով։

Հետազոտությունները թույլ տվեցին պարզել, որ չերնոբիլյան անտառներում էապես աճել է վայրի վարազների, գայլերի, աղվեսների և այլ կենդանիների գլխաքանակը։

 

Բացի դրանիից, այստեղ հայտնաբերեցին մի շարք խիստ հազվադեպ կենդանատեսակների, որոնք երկա՜ր տարիներ չէին երևացել այս կողմերում․ եվրոպական լուսան ու կարմիր արջ։

Պորտսմուտի համալսարանի պրոֆեսոր Ջիմ Միթը պնդում է, որ այդ վթարը ակամայից ստեղծել է արգելոցի պես մի բան․

«Մենք չենք պնդում, որ ճառագայթումը լավ բան է, սակայն մարդու ազդեցության բացակայությունը թույլ է տվել, որպեսզի կենդանիների պոպուլյյացիան վերականգնվի ու դրան նույնիսկ ճառագայթումը չի խանգարել»։

Չերնոբիլյան անտառներում հաջողվել է նույնիսկ այնպիսի բացառիկ կենդաննատեսաների լուսանկարել, ինչպիսիք են Պռժևալսկու ձին և զուրբրեր։

Հետևությունը պարզ է․ մարդը բնությանը շատ ավելի մեծ վնաս է տալիս, քան ռադիոակտիվ ախտահարումը ու սրա շարջ արժե և պետք է մտածեն բոլորը։

Ուկրաինայի պատերազմը կարող է ձգվել ևս 1-2 տարի․ Bloomberg Վահագն Խաչատուրյանը և ԵՄ դիտորդական առաքելության նորանշանակ ղեկավարը կարևորել են առաքելության դերը Հայաստանի համար բարդ ժամանակաշրջանում Ի՞նչ է կատարվում Hayat Project -ում. անդամները լքել են խումբը Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունները երբեք հարցականի տակ չեն լինի ԵՄ-ի պատճառով. Փաշինյան Մի նախկին էլ դուք եք էլի. Ալիկ Ալեքսանյան«Նոա»-ն նվաճեց Հայաստանի գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակչի ուղեգիր Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու «Հայ վիրտուոզներ» ծրագրի շրջանակում՝ միջազգային դասախոսների վարպետության դասերը Երևանում Ղարաբաղի շուրջ իրավիճակը մնում է զգայուն. Պուտին Չարենցավանի դատարանի միջադեպով կա 31 ձերբակալված Սամվել Կարապետյանը` հայկական Սփյուռքի կողքինՄոսկվայի հայերը Փաշինյանին դիմավորել են «Մենք Էջմիածնի հետ ենք» ակցիայովԴավիթի ապօրինի կալանքը և իրավունքի սահմանափակումների խնդիրը Հայաստանում․ Արամ ՎարդևանյանԵս լրջորեն մտածում եմ ՆԱՏՕ-ից դուրս գալու հարցի շուրջ. Թրամփ 31 անձ է ձերբակալվել, կանխվել է միջադեպը․ ՆԳՆ-ն՝ Չարենցավանի դատարանի նիստի ծեծկռտուքի մասին ՖԻՖԱ. Հայաստանի հավաքականը 106-րդն է Պուտինը Կրեմլում ընդունել է Փաշինյանին Եվրամիությունը 80 միլիոն եվրո է փոխանցել Ուկրաինային Քրեական ոստիկանները հայտնաբերել են սպանության փորձի մեղադրանքով հետախուզվողի Չարենցավանի դատարանում ամբաստանյալի և տուժող հարազատների միջև ձեռնամարտ է եղել, կարգադրիչներ են վնասվածքներ ստացել Ռուսական կողմը հայտնում է Ուկրաինայի բարձրաստիճան զինծառայողի մահվան մասին Կուպյանսկի ուղղությամբ Թմրամիջոցների հետ կապված հանցագործությունների բացահայտման ցուցանիշը աճել է․ Դատախազություն Արևմտյան Ուկրաինան զանգվածային հարվածների տակ է․ կիրառվել են անօդաչուներ Երբ է մեկնարկում կենսաթոշակների և նպաստների վճարման գործընթացը․ ինչպես է իրականացվում Իրանի նոր վարչակարգի նախագահը ՀՐԱԴԱԴԱՐ է խնդրել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից․ Թրամփ Թեհրանը զգուշացրել է Պարսից ծոցում գտնվող Starlink կայաններին հնարավոր հարվածների մասին «Մայրիկ, չենք ուզում մաhանալ»․ Դաղստանում մի տղամարդ փրկել է ջրհեղեղի ժամանակ մեքենայի մեջ մնացած մորն ու երեխաներին (տեսանյութ) Խաղաղ ժամանակ չի կարող լինել, մենք պատրաստվում ենք պատերազմի․ Լուկաշենկո Ռուսաստանը կարող է աշխարհին առաջարկել նավթի և գազի փոխադրման անվտանգ երթուղիներ․ Պուտին ԱՄՆ-ն պլանավորում է ռազմական ընդլայնում Գրենլանդիայում. NYT Դեսանտային գործողությունները և պարսից ծոցում իրանական կղզիների հնարավոր գրավման սցենարները Դավիթին հիվանդանոցից տեղափոխել են «Արմավիր» ՔԿՀ Ինչո՞ւ է Փաշինյանը Մոսկվա մեկնում Խաղաղությունը պետք է լինի ոչ թե հույս, այլ՝ երաշխավորված իրականություն. Արթուր ԴանիելյանԳազ չի լինի ապրիլի 3-ին․ հասցեներ Մեր հասարակությունը պետք է ընտրություն կատարի երկու տարբերակների միջև. Նարեկ Կարապետյան Հին թղթադրամներն այլևս չեք կարողանա օգտագործել․ մինչ ե՞րբ քաղաքացիները կարող են դրանք փոխել բանկերում Էդքան տղա էս, բաց թող քաղբանտարկյալներին, կարճիր շինծու գործերն ու ազնիվ պայքարիր․ Արշակ Կարապետյան Պետությունը ուժեղ է ոչ թե այն ժամանակ, երբ վախեցնում է, այլ երբ վստահություն է ներշնչում իր քաղաքացիներին՝ հատկապես երիտասարդներին. Շաքե ԻսայանԴեգրադացիա՝ «Level ՔՊ» Իրազեկում ապրիլ ամսվա կենսաթոշակների վերաբերյալՏաղանդավոր Գարի Քյոսայանը և ամերիկյան ջազի վարպետները միասին ջազային հրավառություն են խոստանում Ի՞նչ է անելու Փաշինյանի կառավարությունը Աննա Հակոբյանի հագուստի և զարդերի հետ. մանրամասներ Փողոցի կենտրոնում դեռահասները գտել են 88,000 դոլար պարունակող պայուսակ և այրել գումարի մի մասըԴավիթի մայրը խնդրում է, որ իրեն էլ որդու հետ կալանքի տանեն Հայտնի են դարձել ԱԱ-ի բոլոր մասնակիցները․ Իտալիան երրորդ անգամ անընդմեջ չի մասնակցի Գլխավոր խնդիրն է՝ թույլ չտալ, որ այս իշխանությունը վերարտադրվի․ Աննա ԿոստանյանՍուրբ Աննա եկեղեցում Փաշինյանի հետ միջադեպի մասնակից 18-ամյա Դավիթ Մինասյանը 2 ամսով կալանավորվեց Տղամարդը ձերբակալվել է երեխաներին ասեղներով լի կոնֆետ բաժանելու համարԱնատամ արձագանք ադրբեջանական սադրանքին