Երևան, 28.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

26 գյուտեր, որոնց հեղինակները հայեր են

ԼԱՅՖ

1. Մայքլ Տեր-Պողոսյան (1925-1996թթ.) – ամերիկացի ֆիզիկոս, ով պոզիտրոնային ճառագայթման տոմոգրաֆիայի հայտնագործողներից մեկն է: Ֆիզիկոսը ծագմամբ հայ էր, ծնվել էր Ֆրանսիայում, հետագայում տեղափոխվել էր ԱՄՆ: Ավելի ուշ ընդունվել էր Վաշինգտոնի համալսարանի բշկական դպրոցը (Washington University School of Medicine): Նրա հայտնագործությունը շատ կարևոր դեր խաղաց բժշկական ախտորոշումների հետագա զարգացման մեջ:

2. Ստեփան Ստեփանյան – հայտնաբերել է բետոնախառնիչը:

3. Ռայմոնդ Վահան Դամադյան – հայազգի գյուտարար է, ով հայտնագործել է մագնիսական ռեզոնանսային պատկերի ախտորոշման սարքը:

4. Լյութեր Ջորջ Սիմիջյան – հայտնագործել է բանկոմատը, ավելի քան 200 գյուտերի արտոնագիր ունի, այդ թվում՝ լուսանկարչության ոլորտում:

5. Փիթեր Ոսբիկյան – հատակը մաքրելու համար նախատեսված ինքնամաքրվող ձողի հայտնագործողն է:

6. Բորիս Արտաշեսի Բաբայան (ծնվել է 1933թ.-ին) — խորհրդային և ռուսաստանցի գիտնական, մանկավարժ, հաշվիչ տեխնիկայի մասնագետ: Հաշվիչ համալիրների, համակարգչային ծրագրավորման ճարտարապետական սկզբունքների վերաբերյալ աշխատությունների հեղինակ, Պետական և Լենինյան մրցանակների դափնեկիր: Առաջին եվրոպական գիտնականը, որն արժանացել է Intel Fellow կոչմանը:

7. Բժիշկ Ալբերտ Կապիկյան – հայտնագործել է բերանային վիրուսային վարակի դեմ շիճուկը:

8. Էդ Իկենդերյան – հայտնագործել է սպորտային մեքենայի հիդրավլիկ պատնեշը:

9. Վարազդատ Ղազանչյան – պլաստիկ վիրաբուժության հիմնադիրն է:

10. Ալեքսանդր (Ալեքս) Մանուկյան – պաղպաղակի վաֆլե կոների հեղինակն է:

11. Արտաշես Հայկանյան – հայտնագործել է առաջին պլաստիկե կոնտեյներները, Coca Cola-ի պլաստիկե շշերի արտադրման մեքենան, ավտոմեքենայի ապակիների մաքրիչները և այլն:

12. Արթուր Սարաֆյան – հայտնագործել է մեքենաների ավտոմատ փոխանցման տուփը:

13. Ռոջեր Էդուարդ Քոլլինգվուդ Ալթունյան – հայտնագործել է ասթմայով հիվանդ մարդկաց համար ինհալյատորը և նատրիումի կրոմոլինը, որոնք օգտագործվում են ասթմայի, ալերգիայի բուժման համար, ինչպես նաև աչքի կաթիլներում:

14. Արտեմ Միկոյան – ստեղծել է МИГ ինքնաթիռները:

15. Արթուր Բուլբուլյան – հայտնագործել է А-14 թթվածնային դիմակները, որոնք օգտագործում էին ամերիկյան ռազմա-օդային ուժերը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ:

16. Ժիրայր Տեզել – հայտնագործել է մազային ֆալիկուլը, մազերի իմպլանտացիայի մեթոդը:

17. Ռուբեն Էկսերջյան – հայտնագործել է զենիթային թնդանոթները, որոնք օգտագործում էին ԱՄՆ-ի ռազմական ուժերը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ:

18. Հովհաննես Ադամյան – սև-սպիտակ և գունավոր հեռուստատեսության, առաջին տեսափլեյերի հեղինակն է:

19. Գամրիել Ղազանչյան – 1911թ.-ին պաշտոնապես գրանցվել է մազերի չորացման սարքը:

20. Քրիստոֆեր Տեր-Սերոբյան – հայտնագործել է ամերիկյան դոլարի կանաչ գույնը, որը հնարավոր չէ կեղծել: Այդ հայտագործության համար նա 6000 դոլար է ստացել:

21. Ալեք Մանուկյան – հայտնագործել է ջրի ծորակը:

22. Արտաշես Այկանյան – հայտնագործել է ճկուն ձողիկները:

23. Էմիկ Ավագյան – ի ծնե հաշմանդամ լինելով՝ հայտնագործել է ձեռքով կառավարվող հաշմանդամի սայլակը: 1961 թ. ԱՄՆ նախագահ Ջոն Քենեդին նրան պարգևատրել է համաշխարհային նշանակության խնդրի լուծման հարցում անգնահատելի ավանդի համար:

24. 1894թ. Լվովում ապրող Հովհաննես Լուկաշևիչը (Ղուկասյան) Գերմանիայում արտոնագրում է կերոսինային լամպի գյուտը, որը մինչև էլեկտրական հոսանքի դարաշրջանի սկիզբը լուսավորում էր ողջ Եվրոպան և Ամերիկան:

322918

25. 1913թ. Արմեն Դալաքրանյանը ԱՄՆ-ում արտոնագիր է ստանում գորգագործության ավտոմատ դազգահի ստեղծման համար:

35351

26. 1931թ. Ամերիկայի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Ջոզեֆ (Հովսեփ) Սլեփյանը արտոնագրում է իգնիտրոնը (բոցավառիչը), որը հեղափոխություն առաջացրեց երկաթուղային տրանսպորտում:

4966300

 

 

Մայրաքաղաքի պարեկները 22 փաթեթ կրիստալ են հայտնաբերել․ երեք անձ ձերբակալվել էԵվրոպական երկրները չեն մասնակցի եռակողմ բանակցություններին․ Յուրի ՈւշակովԹրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը ընդմիշտ կզրկի Իրանին միջուկային ծրագրերից Կենդանակերպի այս նշաններին սպասվում է երջանկության և սիրո ալիք. ո՞վ կհայտնվի հաջողության գագաթնակետին Ինչպես են մեղրով թեյերը վնասում անոթներդ Կառավարությունն ուրիշ էլ ի՞նչ զիջումներ է պատրաստվում անել Ադրբեջանին. տեսանյութ«Իլոն Մասկը հանճարեղ մարդ է». Պուտինը՝ Մասկի հետ Ռուսաստանի շարունակական շփումների մասին ԵՄ-ն հստակեցրել է դիրքորոշումը ռուսական գազի հարցում Երևան–Աշտարակ ճանապարհի վթարից տուժած 13-ամյա աղջկա վիճակը բարելավվել է Յամալի հայրը մեղադրվում է մատուցողուհու վրա թքելու և տղամարդու վրա հարձակվելու մեջ Իսպանիան սգի մեջ է. սարսափելի երկաթուղային վթարի պատճառով չեղարկվել են այսօրվա բոլոր ֆուտբոլային հանդիպումները Մեկնարկում է հայտերի ընդունումը․ «Հայ Վիրտուոզներ» միջազգային ակադեմիա-փառատոն 2027Իրանի հետ հակամարտության համար ԱՄՆ ռազմական ծախսերը գերազանցել են 47 միլիարդ դոլարը Ռուսաստանում զինվորական գրքույկի բացակայությունը կարող է լուրջ խոչընդոտներ առաջացնել Փաշինյանը ցավակցություն է հայտնել Իսպանիայում երկաթուղային վթարի հետևանքով զոհերի կապակցությամբ Իսպանիայի թագուհի Սոֆիան այցելել է Գառնիի տաճար և «Քարերի սիմֆոնիա» Զելենսկին առաջին անգամ համաձայնել է Ռուսաստանի պայմաններինԻշխանությունները երկրի համար ամենավատթար իրավիճակում էլ շարունակում են ժողովրդին մոլորեցնել. Հրայր ԿամենդատյանՊՆ վարչական համալիրում տեղի է ունեցել պաշտպանության նախարարին կից հասարակական խորհրդի հերթական նիստը Մեկնարկում է մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների հեռակա ուսուցման տեղերի համար դիմում-հայտերի ներկայացման փուլը. ԿԳՄՍՆ Հայաստանը կհյուրընկալի IFMA-ի մուայթայի Եվրոպայի առաջնությունը Թրամփը չեղարկել է ԱՄՆ-ում նավթի և գազի արդյունահանումից մեթանի արտանետումների սահմանափակումները Չկա Ալիևի մի ելույթ, որի ընթացքում նա մոռանա ատելություն քարոզել հայերի և հայ ժողովրդի հասցեին. Տաթևիկ Հայրապետյան Հայաստանի հավաքականը սկսեց պայքարը Չինաստանի Նինբո քաղաքում անցկացվող ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունում․ առաջին արդյունքը Անվտանգության բաժնի աշխատակիցը փրկել է ջրում խեղդվող աղջկանԻսրայելական ընտրությունների արդյունքները որոշում են խորհրդարանի կազմը, բայց չեն երաշխավորում նոր կառավարության ձևավորումը. ԶաքարյանԱՄԷ նախագահը Flydubai ավիաընկերության ինքնաթիռի անձնակազմին պետական ​​պարգև է շնորհել քաջության համար Մարտունի-Վարդենիս ավտոճանապարհին 40-ամյա վարորդը «ՈւԱԶ»-ով բшխվել է ծառին․ կան վիրավnրներ Ալիևը և մեր իշխանություները ցանկանում են Հայաստանը դարձնել միայն սպասարկող պետություն. Արմեն ՄանվելյանՄեր ժողովրդին անհրաժեշտ է պետականամետ իշխանություն. Արեգ ՍավգուլյանԽաղաղության համաձայնագրի բացակայության պայմաններում TRIPP-ը թույլ է. տեսանյութ«Kinder» ձվիկների մեջ թունավոր նյութեր և օճառի մասնիկներ են հայտնաբերելՆիդեռլանդները 1,2 միլիարդ եվրոյի ոչ ռшզմական օգնություն կուղարկի Ուկրաինային 2027-2029 թվականներին Ծավ բնակավայրի ջուրը, ըստ սնդիկի պարունակության ցուցանիշի, համարվում է անվտանգ․ ԱՆ Պարզվել է Իսպանիայում գնացքների բախման հնարավոր պատճառը Զելենսկիի և Պուտինի միջև հանդիպումը կկազմակերպվի շատ շուտով. Թրամփ COP17-ի շրջանակում «Մշակույթ և բնություն» համաժողովի մասնակիցներն այցելել են Գեղարդ, Գառնի և Սևան ԹՐԻՓՓ նախագծի շուրջ ԱԺ-ն նոր որոշում է ընդունել Սկզբունքային հարց․ Բարսելոնան հրաժարվում է վճարել Ալվարեսի գործով տուգանքը և կբողոքարկի որոշումը «Տանը մենակ»՝ հաջորդ մասը. Զելենսկին` Ուկրաինայի համար լուրջ մարտահրավերի մասին Թուրքիան պատրաստ է հյուրընկալել Պուտինի, Թրամփի և Զելենսկու գագաթնաժողովը Ամերիկյան Odyssey զբոսանավն ընդհատել է շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը․ 203 ուղևոր ստիպված լքել է նավը ԲԿ-ից մանրամասներ են հայտնել ողբերգական ավտովթարից տուժած երեխաների առողջական վիճակից Սպասվում է անձրև, ամպրոպ․ առաջիկա օրերի եղանակը Ակբա բանկը՝ COP17-ի Կանաչ գոտու Հայաստանի տաղավարի պաշտոնական գործընկերՆախատեսված հանդիպում ունենք Սի Ծինփինի հետ, ինչպես նաև բանակցություններ՝ միջnւկային զինшթափման շուրջ. Թրամփ 16-ամյա աղջիկ է մահացել ցրտահարությունիցՖասթ Բանկի ֆինանսավորմամբ վերանորոգվել են Գյումրու դրամատիկական թատրոնի ենթակառուցվածքները Գեղարքունիքի մարզում բшխվել են «ՎԱԶ 2114»-ն ու մարդատար «Գազել»-ը․ կա 10 վիրավnր Mining Armenia Forum 2026․ մեկնաբանում է արհեստական բանականությունը