Երևան, 22.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


26 գյուտեր, որոնց հեղինակները հայեր են

ԼԱՅՖ

1. Մայքլ Տեր-Պողոսյան (1925-1996թթ.) – ամերիկացի ֆիզիկոս, ով պոզիտրոնային ճառագայթման տոմոգրաֆիայի հայտնագործողներից մեկն է: Ֆիզիկոսը ծագմամբ հայ էր, ծնվել էր Ֆրանսիայում, հետագայում տեղափոխվել էր ԱՄՆ: Ավելի ուշ ընդունվել էր Վաշինգտոնի համալսարանի բշկական դպրոցը (Washington University School of Medicine): Նրա հայտնագործությունը շատ կարևոր դեր խաղաց բժշկական ախտորոշումների հետագա զարգացման մեջ:

2. Ստեփան Ստեփանյան – հայտնաբերել է բետոնախառնիչը:

3. Ռայմոնդ Վահան Դամադյան – հայազգի գյուտարար է, ով հայտնագործել է մագնիսական ռեզոնանսային պատկերի ախտորոշման սարքը:

4. Լյութեր Ջորջ Սիմիջյան – հայտնագործել է բանկոմատը, ավելի քան 200 գյուտերի արտոնագիր ունի, այդ թվում՝ լուսանկարչության ոլորտում:

5. Փիթեր Ոսբիկյան – հատակը մաքրելու համար նախատեսված ինքնամաքրվող ձողի հայտնագործողն է:

6. Բորիս Արտաշեսի Բաբայան (ծնվել է 1933թ.-ին) — խորհրդային և ռուսաստանցի գիտնական, մանկավարժ, հաշվիչ տեխնիկայի մասնագետ: Հաշվիչ համալիրների, համակարգչային ծրագրավորման ճարտարապետական սկզբունքների վերաբերյալ աշխատությունների հեղինակ, Պետական և Լենինյան մրցանակների դափնեկիր: Առաջին եվրոպական գիտնականը, որն արժանացել է Intel Fellow կոչմանը:

7. Բժիշկ Ալբերտ Կապիկյան – հայտնագործել է բերանային վիրուսային վարակի դեմ շիճուկը:

8. Էդ Իկենդերյան – հայտնագործել է սպորտային մեքենայի հիդրավլիկ պատնեշը:

9. Վարազդատ Ղազանչյան – պլաստիկ վիրաբուժության հիմնադիրն է:

10. Ալեքսանդր (Ալեքս) Մանուկյան – պաղպաղակի վաֆլե կոների հեղինակն է:

11. Արտաշես Հայկանյան – հայտնագործել է առաջին պլաստիկե կոնտեյներները, Coca Cola-ի պլաստիկե շշերի արտադրման մեքենան, ավտոմեքենայի ապակիների մաքրիչները և այլն:

12. Արթուր Սարաֆյան – հայտնագործել է մեքենաների ավտոմատ փոխանցման տուփը:

13. Ռոջեր Էդուարդ Քոլլինգվուդ Ալթունյան – հայտնագործել է ասթմայով հիվանդ մարդկաց համար ինհալյատորը և նատրիումի կրոմոլինը, որոնք օգտագործվում են ասթմայի, ալերգիայի բուժման համար, ինչպես նաև աչքի կաթիլներում:

14. Արտեմ Միկոյան – ստեղծել է МИГ ինքնաթիռները:

15. Արթուր Բուլբուլյան – հայտնագործել է А-14 թթվածնային դիմակները, որոնք օգտագործում էին ամերիկյան ռազմա-օդային ուժերը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ:

16. Ժիրայր Տեզել – հայտնագործել է մազային ֆալիկուլը, մազերի իմպլանտացիայի մեթոդը:

17. Ռուբեն Էկսերջյան – հայտնագործել է զենիթային թնդանոթները, որոնք օգտագործում էին ԱՄՆ-ի ռազմական ուժերը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ:

18. Հովհաննես Ադամյան – սև-սպիտակ և գունավոր հեռուստատեսության, առաջին տեսափլեյերի հեղինակն է:

19. Գամրիել Ղազանչյան – 1911թ.-ին պաշտոնապես գրանցվել է մազերի չորացման սարքը:

20. Քրիստոֆեր Տեր-Սերոբյան – հայտնագործել է ամերիկյան դոլարի կանաչ գույնը, որը հնարավոր չէ կեղծել: Այդ հայտագործության համար նա 6000 դոլար է ստացել:

21. Ալեք Մանուկյան – հայտնագործել է ջրի ծորակը:

22. Արտաշես Այկանյան – հայտնագործել է ճկուն ձողիկները:

23. Էմիկ Ավագյան – ի ծնե հաշմանդամ լինելով՝ հայտնագործել է ձեռքով կառավարվող հաշմանդամի սայլակը: 1961 թ. ԱՄՆ նախագահ Ջոն Քենեդին նրան պարգևատրել է համաշխարհային նշանակության խնդրի լուծման հարցում անգնահատելի ավանդի համար:

24. 1894թ. Լվովում ապրող Հովհաննես Լուկաշևիչը (Ղուկասյան) Գերմանիայում արտոնագրում է կերոսինային լամպի գյուտը, որը մինչև էլեկտրական հոսանքի դարաշրջանի սկիզբը լուսավորում էր ողջ Եվրոպան և Ամերիկան:

322918

25. 1913թ. Արմեն Դալաքրանյանը ԱՄՆ-ում արտոնագիր է ստանում գորգագործության ավտոմատ դազգահի ստեղծման համար:

35351

26. 1931թ. Ամերիկայի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Ջոզեֆ (Հովսեփ) Սլեփյանը արտոնագրում է իգնիտրոնը (բոցավառիչը), որը հեղափոխություն առաջացրեց երկաթուղային տրանսպորտում:

4966300

 

 

Միլիոնավոր պարգևավճարներից մինչև բյուջետային սառեցում․ քանդված պատրանքներ Սփյուռքի հանձնակատարի գրասենյակի շուրջՔո ձայնը կարևոր է, քո ձայնը կանխելու է 300 000 ադրբեջանցու բնակեցումը մեր հայրենիքում․ Մարիաննա ՂահրամանյանԽաբված նախընտրական խոստումներ․ Ինչպես Փաշինյանի դատական համակարգի բարեփոխումները դարձան ՀՀ-ում արդարության պատրանք Այն մասին, թե ինչ իրական հետևանքներ կարող են ունենալ հայտնի սուբյեկտի կողմից կատարվող բռնության կոչերը․ Ավետիք ՉալաբյանՎարչախումբը անցել է բացահայտ ապօրինի և բիրտ բռնաճնշումներիԼարված իրավիճակ Գյումրիում․ ուժայինները մտել են Մարտուն Գրիգորյանի տունՍահմանադրությունը չի կարող մեկնաբանել Իլհամ Ալիևը, դա Սահմանադրական դատարանի գործն է․ Էդմոն Մարուքյան2-ամյա երեխան շնչահեղձ է եղել ծամոնի պատճառովԿԸՀ-ի որոշումը նոր հարցեր է առաջացնում ընտրական գործընթացի վստահելիության շուրջՍամվել Կարապետյանը խոստանում է «ուժեղ խաղաղություն» և իշխանափոխությունից հետո անվտանգ սեպտեմբերներԱԱԾ-ն ձերբակալում է Անդրանիկ Թևանյանին Սպերցյանը չունի միայն մեկ աչքի ընկնող որակ․ Յուրա Մովսիսյան Մանուկների համար աղոթք Ուժեղ Աշտարակ, Ուժեղ Հայաստան․ Նարեկ Կարապետյան Ես չեմ ուզում խաբել մեր ժողովրդին․ մենք ամեն ինչ բացել ենք ժողովրդի առաջ․ Սամվել ԿարապետյանԸնտրատեղամասեր չգնալը նշանակում է Հայաստան բերել 300,000 ադրբեջանցի Հարցումները փաստում են՝ Սամվել Կարապետյանը լինելու է հաջորդ վարչապետըՈւժեղ Հայաստան դաշինքը Աշտարակում է «Ուժեղ Հայաստան»-ի քարոզարշավը Աշտարակում Իշխանությունը իրեն ռետինե խողովակի տեղ է դրել. Ռուսաստանին էլ մեր ծաղիկն էլ պետք չի Առանց ՀՀ քարտեզի ճանաչման սահմանազատումը հանցանք է․ Էդմոն Մարուքյան«Համահայկական ճակատ»-ի Ժողովրդական աշխարհազորի անդամ, ԶՈւ պահեստազորի սպա Արթուր Հովհաննիսյանի կոչը` մարտական ընկերներինՌոբերտ Ամստեդամը՝ իր ու Էփշտեյնի իբր կապի վերաբերյալ ՔՊ-ականների «բացահայտման» մասին Ուժեղ Աշտարակ․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆիկոլ Փաշինյանի՝ Անդրանիկ Թևանյանի դեմ կարված գործի վերաբերյալ Հունիսի 7-ին, մասնակցեք ընտրություններին, որ վերջ տանք նվաստացմանը․ Արամ ՎարդևանյանԻնչ խնդիրների ենք մենք հանգում, լսում ենք Ադրբեջանից եւ Google քարտեզներից. ՄարուքյանԱյս իշխանությունն ունի սուտ խոսելու վարպետություն․ Սամվել ԿարապետյանՀԾԿՀ-ն՝ գազի սակագնի բարձրացման մասին Նախընտրական քարոզչության ընթացքում վարչական ռեսուրսի օգտագործման արգելքի խախտումՊրեմիերա․ Միհրան Ծառուկյան՝ «Վերջին զանգ» Փորձագետները զգուշացնում են․ ԵԱՏՄ-ից խզումը կարող է Հայաստանը հասցնել ճգնաժամի Ռուսաստանի միջուկային զորավարժությունները Եվրոպային ուղղված ազդանշան են․ NZZ Սյունիքի մարզում 45-ամյա իրանցի վարորդը «DAF» մակնիշի կցորդիչով բեռնատարով բախվել է ճամփեզրի ժայռերին․ կա վիրավnր Սոլարոնը Հայաստանում արևային վահանակներ և BIPV արևային լուծումներ արտադրող առաջին ընկերությունն է Հունաստանը պահանջել է, որ Ուկրաինան ներողություն խնդրի ծովային դրոնների միջադեպից հետո «Ուժեղ Հայաստան»-ի քարոզարշավը ԲյուրականումԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի հանդիպումը գյումրեցիների հետ` ուղիղՄասնագիտությունը դա ընդամենը աշխատանք է, իսկ մարդը մարդ է համարվում իր հատկանիշներով, երազանքներով ու գաղափարներով. Ավո Ադամյան Արտակարգ դեպք՝ Դիլիջանում. հերթական անգամ հրկիզել են քաղաքացուն պատկանող «Lexus»-ը Ոստիկանները ձերբակալել են գումարի դիմաց վարորդական իրավունքի վկայական խոստացած տղամարդու «Վանաձոր» ՔԿՀ տեսակցության եկած քաղաքացու մոտից հայտնաբերվել են թմրամիջոցների նմանվող զանգվածներ (տեսանյութ) Այն ինչ հիմա անում են արցախցիների դեմ (թշնամանք տարածելով մեր հայրենակիցների միջև)՝ անելու են նաև մյուսների դեմ. Արտակ ԶաքարյանՈ՛չ նախկիններին, ո՛չ կզողներին․ Արշակ ԿարապետյանՍահմանազատման կանոնակարգին պետք է կցել առանց անկլավների քարտեզ և վերջնականապես փակել այդ թեման. Էդմոն Մարուքյան ՈՒժեղ Հայաստանի ՈՒժեղ Արագածավանը. Նարեկ Կարապետյան «Ուժեղ Հայաստան»-ի քարոզարշավը Թալինում. ուղիղՍահմանադրություն փոխելու հանրաքվեն չպետք է դրվի, Ալիեւի պահանջն է դա. Մարուքյան Գնում ենք բացարձակ հաղթանակի. ՀՃԿ անդամ, ԴՕԿ կուսակցության թեկնածու, պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ Սիմոնյան Յունիսպորտը` ֆուտզալի Հայաստանի գավաթակիր