Yerevan, 02.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Մոսկվայում ավարտվեց «Հայերը Ռուսաստանի մշակույթի և պատմության մեջ 18-20-րդ դարերում» գիտաժողովը

SOCIETY

 Մոսկվայի հայկական եկեղեցական համալիրի հանդիսությունների սրահում հոկտեմբերի 26-ին մեկնարկեց «Հայերը Ռուսաստանի մշակույթի և պատմության մեջ 18-20-րդ դարերում» խորագրով միջազգային երկօրյա գիտաժողովը: Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի առաջնորդ Տ. Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանի ողջույնի և օրհնության խոսքը ներկաներին փոխանցեց Տ.Գևորգ քահանա Վարդանյանը: Սրբազան հոր խոսքում, մասնավորապես ասվում էր, որ հայեր ը Ռուսաստանում բնակություն են հաստատել ոչ միայն պատմական ծանր իրադրության պատճառով, այլ նաև կայսեր Պետրոս Առաջինի և նրա գործի շարունակող Ելիզավետա Երկրորդի հայերի հանդեպ ունեցած բարեհաճ վերաբերմունքի արդյունքում: Բարձր գնահատելով հայ ժողովրդի արարող և գործունյա ոգին` կայսրերը լայն արտոնություններ են տվել հայերին, որպեսզի ընտանիքներով գան ու բնակվեն Ռուսաստանի նորաստեղծ քաղաքներում: Այս քաղաքականության շնորհիվ հայերը հաստատվեցին Դնեստրում և կառուցեցին Գրիգորիոպոլը, Դոնի Ռոստովում` Նոր Նախիջևանը, Արմավիրը, ծաղկացրին Աստրախանը, ոտեղ և 1717 թվականին հիմնադրվեց ռուսահայոց թեմը: Այս մասին «Արմենպրես»-ին տեղեկացրին Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի մամլո դիվանից:

ՌԴ-ում ՀՀ Արտակարգ և լիազոր դեսպան Օլեգ Եսայանն իր խոսքում կարևորեց գիտական միջոցառումների անցկացումը և նշեց, որ նման հանդիպումները ամրապնդում են երկու հավատակից ժողովուրդների փոխհարաբերությունները, եղբայրական կապն ու համագործակցությունը: «Ինձ, որպես դիվանագետի, հետաքրքրում է, թե ինչ հանգամանքներում, երբ և ինչ նպատակներով են հայերը տեղափոխվել Ռուսաստան: Այս հարցերի պատասխանները հիմնավորված տալիս են գիտաժողովի բանախոսները` զանց առնելով ամեն տեսակ պատմության աղճատումները»,- իր խոսքում ասաց դեսպանը:

Գիտաժողովի մասնակիցներին ողջունեց նաև Մոսկվայի շրջանի Գլխավոր արխիվի ղեկավար Պյոտր Պետրովը:Մեզ հետ զրույցում բանախոսը նշեց, որ Գլխավոր արխիվում հայերին վերաբերող մեծաքանակ փաստաթղթեր չկան, սակայն, այն, ինչ ունեն, արժեքավոր տեղեկություն են պարունակում հատկապես Ռուսաստանի հայկական եկեղեցիների մասին և հրաշալի առիթ կարող են դառնալ դրանք հանրությանը ներկայացնելու և հայ մասնագետների հետ համագործակցելու համար:

Գիտաժողովի առաջին բանախոսը տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Վահրամ Կարապետյանն էր:Անդրադառնալով Ռուսաստանում հայոց թեմի հիմնադրման 300-ամյակին, ինչպես նաև Իսրայել Օրու և Մինաս Վարդապետի գործունեությանը, բանախոսը նշեց, որ այս անձերի շնորհիվ են սերտացել  հայ-ռուսական հարաբերությունները և դրվել ռուսահայոց թեմի ստեղծման նախահիմքը:

ՌԴ Դաշնային խորհրդի Միջազգային գործերի կոմիտեի անդամ, իրավաբանական գիտությունների դոցենտ, պրոֆեսոր Ռաֆաիլ Զինուրովը ներկաներին ողջունեց հայերեն, ինչը հաճելիորեն զարմացրեց ամենքին:Բանախոսի թեման նվիրված էր Գարեգին Նժդեհի գործունեությանն ու հոգևոր ժառանգությանը:Ըստ բաշկիր մասնագետի` անգնահատելի է Նժդեհի ժառանգությունը հայագիտության ոլորտում: Հայաստանից և Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներից ժամանած յոթանասունից ավելի հայ և օտարազգի հայագետներ ու պատմաբաներ խոսեցին Ռուսաստանում հայերի հաստատման, կրթության, գիտության, ռազմական ոլորտնրում ունեցած ներդրման մասին, ներկայացրեցին Լազարյանների մշակութային ժառանգությունը, Լորիս Մելիքովի, Հովսեփ արքեպիսկոպոս Աղրությանի, Պավել Ֆլորենսկու ընտանիքի, Լևոն Օրբելու, Ավետ Տերտերյանի հայանպաստ գործունեությունը:Անդրադարձ եղավ նաև Ռուսաստանի հայ եկեղեցիների և հոգևոր առաջնորդների գործունեությանը` ընդհուպ մինչև Ալեքսի Առաջինի պատրիարքության շրջանը:Հայաստանի Ազգային արխիվի տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանի կարծիքով` գիտաժողովին մեծ թվով ռուս մասնագետների ներգրավումը կարևոր քայլ է, քանի որ վավերագիր փաստաթղթերի հիման վրա օտարները խ ոսում են Ռուսաստանում դեռևս 15-րդ դարից հայերի հաստատման և օգտաշատ գործունեության մասին:

Հոկտեմբերի 27-ին գիտաժողովը շարունակվեց Մոսկվայի մարզային Դումայի շենքում: Գիտաժողովի մասնակիցների համար համալիրի «Տապան» թանգարանում բացվել էր արխիվային նյութերի ցուցադրություն:

 

IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice