Համայնքը պետք է ունենա սեփական եկամուտ, միայն բյուջեի հաշվին գյուղդ չես զարգացնի. Կողբի գյուղապետ

INTERVIEW 16 November, 2016 23:15

Վերջերս վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հանդիպել էր Տավուշի մարզի համայնքապետերի հետ և պահանջել ներկայացնել համայնքների զարգացման ծրագրեր: Կողբի համայնքապետ Արսեն Աղաբաբյանը միակն էր, ով արդեն պատրաստի ծրագրերով էր ներկայացել հանդիպման: Նրա առաջարկած 4 ծրագրերին վարչապետը հավանություն տվեց, իսկ մեկի վերաբերյալ նույնիսկ ասաց` զիլ է: Թե ինչ ծրագրեր էր ներկայացրել Կողբի համայնքապետը, Past.am-ը փորձեց պարզել հենց նրանից:

– Արսեն, Դուք միակն էիք, որ պատրաստի ծրագրերով էիք ներկայացել հանդիպմանը: Նախօրոք տեղյա՞կ էիք, թե վարչապետն ինչ է ասելու:

– Միակը չէի: Արդեն գիտեինք, որ վարչապետը բիզնես մտածելակերպ ունի: Եվ դա ճիշտ մոտեցում է: Համայնքը պետք է ունենա իր սեփական եկամուտը: Պետության կողմից տրվող դոտացիաներն ընդամենը ենթակառուցվածքները պահպանելու, աշխատավարձ տալու համար են: Բայց եթե ցանկանում ես, որ համայնքը զարգանա, որ արտագաղթը կանխվի, մարդիկ աշխատատեղ ունենան, պետք է ստեղծես սեփական եկամուտ: Այսօրվա համայնքի ղեկավարների նպատակը միայն մշակույթի տան տանիք փոխելը, փողոցները լուսավորելը կամ ճանապարհը սարքելը չպետք է լինի: Եթե ունենանք ասֆալտապատ ճանապարհ, բայց դրա չորս կողմում ապրող մարդիկ սոված և գործազուրկ լինեն, ինչի՞ նման կլինի: Հենց այդ մոտեցումով էլ կազմել ենք մեր ծրագրերը:

– Խնդրում եմ հակիրճ ներկայացրեք դրանք:

– Առաջինը վերաբերում է էկոտուրիզմին և էթնոտուրիզմին: Ի դեպ, էթնոտուրիզմ ասածը վարչապետին շատ հետաքրքրեց: Դա լուրջ ծրագիր է, որը պատրաստել ենք մեր ազգագրագետների հետ մասին: Էթնոտուրիզմը ներկայացնում է մեր մշակույթը, սովորույթները, ավանդույթները: Օրինակ, ինչպես են հայերը տոնել Բարեկենդանը` ինչ են դրել սեղանին, ինչ տարազներ են կրել, ինչ երգ–երաժշտություն է հնչել: Ծրագիրն իրականացնելու համար անհրաժեշտ են հյուրատներ, հատուկ տարածքներ: Պետք է զարգացնել անասնապահությունը, գյուղատնտեսությունը: Տուրիստը գալիս է, իր ձեռքով կաթ է կթում, պանիր է սարքում, մնում է հյուրատանը: Բացի այդ, Կողբն աշխարհագրական լավ դիրք ունի, շատ են անտառները, կան պատմամշակութային գեղեցիկ վայրեր` եկեղեցիներ, վանքեր: Այս ամենը տուրիզմի հրաշալի նախադրյալ է: Վարչապետը հավանություն տվեց ծրագրին: Ամենայն հավանականությամբ, եկող շաբաթ կհանդիպենք և առավել մանրամասն կքննարկենք:

Երկրորդ ծրագրով նախատեսվում է Կողբում ստեղծել թվային ստուդիա: Կողբն ունի ինտելեկտուալ լուրջ ռեսուրս: Հայաստանում երրորդ Թումո կենտրոնը Կողբում է կառուցվում: Թվային ստուդիան բաղկացած է լինելու մի քանի բաժնից: Ցանկանում ենք ստեղծել աուդիո գրքեր: Սա հիմնականում սոցիալական խնդիր է լուծում: Այսօրվա երիտասարդները շատ են հեռացել գիրք կարդալուց, իսկ այս դեպքում նրանք կարող են հեռախոսով կամ համակարգչով լսել, օրինակ, «Վարդանանքը»: Մնացածը բիզնես ծրագիր է` եռաչափ մոդելավորում, ֆոտոգրաֆիկա, դիզայներական գրաֆիկա: Ընդ որում, ծրագիրը կգործի ոչ միայն ներքին, այլև արտաքին շուկայի համար: Ծրագրի պատվերներ իրականացնողները կլինեն համայնքի կամ տարածաշրջանի երիտասարդները: Եթե սա կյանքի կոչենք, կկարողանանք կանխել սահմանամերձ գոտուց երիտասարդների արտագաղթը: Վարչապետին ներկայացրել էի անհրաժեշտ սարքավորումների գումարը` մոտ 80000 դոլար, իսկ ընդհանուր առմամբ անհրաժեշտ կլինի շուրջ 200000 դոլար: Սակայն մեկ տարուց ծրագիրն ինքն իրեն կֆինանսավորի: Իսկ ևս երեք տարի հետո ներդրված գումարները հետ կգան:

Երրորդ ծրագիրը վերաբերում է գյուղատնտեսության ոլորտին: Ես առաջարկեցի մեր տարածքում աճեցնել ոչ ավանդական մշակաբույսեր, մասնավորապես` սոյա: Հայաստանում սոյա չի արտադրվում, բայց տասնյակ հազարավոր տոննաներով ներմուծվում է: Այս մշակաբույսն օգտագործվում է անասնակերի, երշիկի արտադրության մեջ: Իսկ հիմա հնդկական մի ընկերություն ցանկանում է Հայաստանում հիմնել բիոդիզելի արտադրություն, որի հիմնական բաղադրիչը սոյան է: Մեր բնակլիմայական պայմանները լիովին բավարարում են սոյա մշակելու համար: Խնդիրն այն է, որ սոյան աճում և հողից վերև է բարձրանում ընդամենը 7 սմ: Այն հավաքելու համար անհրաժեշտ է հատուկ կոմբայն: Ես վարչապետից խնդրեցի տրամադրել այն: Կ. Կարապետյանն ասաց` ծրագիրը ներկայացրու, խնդիր չկա:

Չորրորդ ծրագիրն առնչվում է մեր երկրորդ գոտու հողերին: Այստեղ կա եզակի հանքաքար` ցեոլիտ: Մեր մասնագետների ուսումնասիրությունների համաձայն` ունենք ցեոլիտի մոտ 8 մլն խմ պաշար: Այս հանքաքարն օգտագործվում է սննդի մեջ, օգտագործվում է որպես ֆիլտր, անասնակեր, բուժանյութ, որպես մաքրող միջոց` քիմիայի մեջ: Մենք ծրագիր չենք կազմել: Դա լուրջ հարց է և կառավարությունն ինքը պետք է մշակի այն: Ես վարչապետին հավաստիացրի, որ ծրագիրը կարող է լուրջ գումարներ բերել ոչ միայն համայնքի, այլև պետական բյուջե:

Եկող շաբաթ այս ծրագրերն առավել մանրամասն կներկայացնեմ վարչապետին, եթե հաջողվի հանդիպել:

Սոնա Ռաֆայելյան