Ոսկրային համակարգի ախտահարում, իմունիտետի իջեցում, նյարդային համակարգի լարվածություն

SOCIETY 13 December, 2016 13:22

Թվարկված ախտանիշները կարող են առաջանալ մարդու օրգանիզմում կապարի առկայության ժամանակ: Իսկ ինչպե՞ս կարող է կապարը հայտնվել մեր օրգանիզմում: Տարբերակներից մեկն էլ կապարի բարձր քանակություն պարունակող ներկերի օգտագործումն է, ավելի կոնկրետ՝ վերանորոգման ժամանակ նման ներկերի հետ գործ ունենալը կամ այդ ներկերի թափված փոշին բերան տանելն ու այն շնչելը:

Օրերս «Հետքը» իր կայքում հրապարակել էր մի հոդված, ըստ որի՝ Հայաստան ներկրվող էմալային ներկերի տեսականու մեծ մասը պարունակում է նորմայից բարձր կապարի քանակություն: Նման եզրահանգման հասել էր «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» հասարակական կազմակերպությունը, որը ամերիկյան «Ֆլորենսիկ անալիտիկլ» լաբորատորիայի հետ համատեղ ուսումնասիրել էր հայկական շուկայում վաճառվող էմալային ներկերը: Կազմակերպությունը ուսումնասիրել էր 7 երկրներից ներկրվող 20 ապրանքանիշի 49 նմուշ՝ սպիտակ, դեղին, կարմիր և կանաչ գույների: «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» ՀԿ Էկոլոգիական առողջության բաժնի ղեկավարի օգնական Քնարիկ Գրիգորյանը Past.am-ին տեղեկացրեց, որ 49–ից 29 նմուշներում՝ 59 տոկոսի մեջ, հայտնաբերվել է միջազգային նորմայից բարձր կապարի պարունակություն, իսկ միջազգային նորման համարվում է 90 ppm: Իսկ 49–ից 11 նմուշում էլ հայտնաբերվել է Հայաստանում ընդունված նորմայից բարձր կապարի պարունակություն, այն դեպքում, երբ մեր երկրի նորման մոտավորապես 53 անգամ (5000 ppm) բարձր է միջազգայինից:

«Ապրիլին հետազոտել ենք շուկան, հունիսին կատարել ենք գնումներ և ուղարկել ԱՄՆ, «Ֆլորենսիկ անալիտիկլ» լաբորատորիայում կատարվել է հետազոտություն և մեզ հետ են ուղարկել տվյալները, որոնք էլ համեմատվել են տեղի և միջազգային ցուցանիշների հետ: 20 ընկերությունից միայն 5–ում կապարի պարունակությունը ընդհանրապես չի գերազանցել նորման»,– նշեց նա:

Ըստ Գրիգորյանի՝ իրենք հետազոտել են միայն էմալային ներկերը, որոնք հիմնականում օգտագործվում են դռների, պատուհանների շրջանակների, կահույքի որոշ մասերի ներկման համար:

«Դրանք կարող են լինել հասարակական այնպիսի վայրերում, ինչպիսիք մանկապարտեզներն ու դպրոցներն են: Վերանորոգումից հետո շատ դեպքերում ներկը կեղևիկների ձևով քանդվում–թափվում է: Հետո այն մանրանում և փոշիանում է, և պատկերացրեք, որ փոքրիկ երեխան խաղում է կամ չորեքթաթ նստած է մոտակայքում: Եթե նա ձեռք տա փոշուն և հետո առանց լվացվելու ձեռքը բերանը տանի, այդպես նա կստանա որոշ ծանր մետաղների քանակ իր օրգանիզմում: Երբ մեծահասակները քերում են, օրինակ՝ հղկում են մակերեսը, իրենք այդ ժամանակ կարող են փոշու մի քանակ շնչառական ուղիներով ընդունել օրգանիզմ, իսկ երեխաների դեպքում, ինչպես ասացի, մարսողական տրակտի միջոցով կարող է անցնել: Այնուհետև այդ փոշու մի մասը ստամոքսի թթվային միջավայրով ընկալվում է մեր օրգանիզմ և կարող է անցնել տարբեր օրգան–համակարգեր: Կարող է ախտահարվել ոսկրային համակարգը, հանգեցնել իմունիտետի իջեցման, նյարդային համակարգի վրա կարող է ազդել՝ ուշադրության կորուստ, դյուրագրգռություն: Բայց դրանք ավելի բարձր քանակների դեպքում: Հիմնականում փոքր քանակների ժամանակ ալերգիկ ռեակցիաներ կարող են առաջանալ»,– պարզաբանեց նա:

Ինչպես Քնարիկ Գրիգորյանն է նշում՝ որպես հետևանք բերանի մեջ արտազատվում են կապարի աղեր, որոնք էլ բերանում առկա սննդային մնացորդների քայքայումից հետո առաջացնում են կապարի սուլֆիդ, որը լնդերը մուգ գույնի է ներկում, ատամի շուրջ առաջացնում մուգ երիզ: Past.am-ի այն հարցին, թե հնարավոր է պարզել, որ այդ ամենի պատճառը կապարի փոշին է, և եթե կապար պարունակող ներկը չթափվի, այն կարող է վնասակար ազդեցություն ունենալ, վերջինս պատասխանեց, որ հատուկ հետազոտությունները ցույց կտան արյան և մեզի մեջ գտնվող կապարի պարունակությունը, իսկ ինչ վերաբերում է վտանգավոր ազդեցությանը, ապա դա միայն ներկի թափվելու և վերանորոգման ժամանակ է վտանգավոր:

Լիլի ԹԵՎՈՍՅԱՆ