Գալիս է մի պահ, երբ հասկանում ես` ճանապարհը կործանարար է ոչ միայն երկրի, այլ հենց քեզ համար

Մեր հյուրն է Հովհ. Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Բաբայանը.

 

– Նախընտրական իրարանցումն արդեն սկսվել է: Դուք հետևո՞ւմ եք: Ինչպե՞ս կբնութագրեք այն, ինչ կատարվում է քաղաքական դաշտում:

 

– Մեր բնակչության մեծ մասն ընտրություններն այլևս չի ընկալում որպես իշխանություն ձևավորելու միջոց: Մի մասի համար դա կարիերայի հարց է, մյուսների համար` մեկ օրվա փողի կամ ընկերական շրջապատին լավություն անելու խնդիր: Այնինչ՝ լավ ընտրութուն կազմակերպելը էլի մշակույթ է:

 

Մենք պետք է արձանագրենք մի շատ պարզ բան` մեր երկիրը ժողովրդավարական չէ, բռնապետություն չէ: Մեր երկիրը ավտոկրատական է: Ամեն ինչ կախված է մեկ մարդուց: Իսկ փորձը ցույց է տալիս հետևյալը` ռեալ սպասելիքներ կարող են լինել միայն նրանցից, ովքեր կներխուժեն իշխանական օղակներ և ներսից կփորձեն բարեփոխել այս երկիրը: Այդպես է եղել Գորբաչովի ժամանակ ԽՍՀՄ–ում, այդպես է եղել Խուան Կառլոս թագավորի ժամանակ Իսպանիայում: Սա չի նշանակում, որ չպետք է լինի կուսակցական պայքար կամ հնարավորինս ազատ մամուլ: Քանի որ այդ բարեփոխիչն էլ, որ պետք է գա, պետք է արձագանքի եղած պահանջներին:

 

– Փաստորեն մեզանում եղած այս անառողջ վիճակի պատասխանատուն այդ մեկ մարդն է:

 

– Չեմ կարծում, թե նա է ստեղծել այս վիճակը, նա շարունակել է: Իրականում երբեք չենք ունեցել ժողովրդավարություն: Միշտ մեր նախագահներից է կախված եղել մեր խոսքի ազատության չափաբաժինը: Ո՞ր նորմալ երկրում է այդ ամենը կախված մեկ անձից: Ես չգիտեմ` արդյո՞ք այս նախագահը կկարողանա կտրել այդ արատավոր շղթան: Կարծում եմ` ոչ: Այն կապերը, որով նա կապված է, այնքան ամուր են, որ դրանք կտրելու համար նրա կողմից պահանջվում է հեղափոխական մոտեցում: Թեպետ չեմ բացառում ոչ մի բան: Գալիս է մի պահ, երբ որպես մարդ հասկանում ես, որ ճանապարհը կործանարար է ոչ միայն երկրի, այլ հենց քեզ համար: Ես չգիտեմ, ինչ է կատարվում ուրիշների ուղեղներում: Բայց գիտեմ մեկ այլ բան` նույն այդ շրջապատում կան բազմաթիվ մարդիկ, ովքեր դժգոհ են այս վիճակից:

 

 

– Երբ նոր վարչապետը եկավ, ասաց, որ վիճակը շատ վատ է, պետք է փոխենք: Գրեթե 3 ամիս է անցել: Կառավարության քայլերը կարո՞ղ են բերել այդ ցանկալի փոփոխություններին:

 

– Բարի ցանկությունները հրաշալի բան են: Հիմա կառավարությունն ասում է` պետք է կրճատենք, համակարգն ուռճացված է: Ճիշտ է: Ամբողջ համակարգը բյուրոկրատացված է: Նայում եմ Մշակույթի նախարարության աշխատողներին` լացս գալիս է: Առավոտից մինչև ժամը 8–9–ը նստում են, ինչ–որ սխեմաներ են լրացնում: Իսկ ամբողջ ուճռացումը եկավ նրանից, որ գրագրությունն ավելի կարևոր դարձավ, քան գործը: Բերեմ մի օրինակ`անցյալ տարի շվեյցարացիների հետ համատեղ նախագիծ արեցինք, ու նրանք թատրոնին 4500 եվրո փոխանցեցին: Խոսում եմ այնտեղի թատերական ակադեմիայի ռեկտորի հետ, ասում եմ` ի՞նչ փաստաթղթեր են պետք տված գումարի համար:

 

Պատասխանում է` կգանք, կնայենք ներկայացումը: Հարցս կրկնում եմ` շատ բարի, իսկ ի՞նչ փաստաթղթեր են պետք: Նա էլի է պատասխանը կրկնում` կգանք, կնայենք ներկայացումը: Մեկ այլ օրինակ բերեմ` Հայաստանում հնարավոր է փողը վերցնել, փաստաթղթերով ձևակերպել, բայց իրականում ներկայացում չբեմադրել: Եվ դա նորմալ կընդունվի: Սա՛ է տարբերությունը: Պետք է գործով դատել:

 

Ես հավատում եմ միայն Աստծուն: Իսկ մարդկանց գնահատում եմ ըստ գործի, ոչ թե խոսքի: Կերևա՞ արդյունքը` շատ բարի, ուրախ կլինեմ: Ես երեք տարի շարունակ մնում եմ այն համոզման, որ տնտեսական այս համագործակցության շրջանակներում Հայաստանն ապագա չունի: Խոսքս ԵԱՏՄ–ի մասին է: Ամենաբարի ցանկություններով` ես տեսնում եմ, որ այդ կաթսայի մեջ ջուր չի եռում: Կկարողանա՞ն իմ համոզմունքներին հակառակ ինձ համոզել, որ այո, այս միությունում ենք, բայց տեսեք, որ զարգանում ենք` քավ լիցի, շատ ուրախ կլինեմ: Կասեմ, որ սխալվել եմ, հասկացա, որ անգրագետ ու տգետ եմ: Բայց` գործով: Ես դա պետք է տեսնեմ, տեսնեմ մեր թատրոնի, իմ ընտանիքի, մյուսների բարեկեցության մակարդակով:

 

Արփի Սահակյան

Կիսվել