Ինքնազբաղվածներին տրված արտոնությունը կաշխուժացնի տնտեսության քարացած ոլորտները

ECONOMICS 23 December, 2016 23:31

Դեկտեմբերի 8–ին ՀՀ կառավարության հավանությանն արժանացած օրենքների նախագծերի փաթեթով մի շարք հարկային արտոնություններ տրվեցին բիզնեսին: Մասնավորապես, «Ինքնազբաղված անձանց հարկային արտոնությունների մասին» ՀՀ օրենքի նախագծով նախատեսվում է ինքնազբաղված անձանց ազատել հարկումից: Պաշտոնական հաշվարկներով՝ տարեկան մինչև 9 միլիոն դրամ շրջանառություն ունեցող և վարձու աշխատողներ չունեցող շուրջ 1570 ինքնազբաղված անձ կազատվի հարկ վճարելու պարտականությունից: Այն կվերաբերի գործունեության 23 տեսակի՝ հագուստի արտադրությանը, նորոգմանը, փայտյա իրերի պատրաստմանը, լեզուների ուսուցման դասընթացներին, զբոսաշրջային տների միջոցով հյուրանոցային ծառայությունների մատուցմանը և այլն:

Հայաստանի գործատուների միության նախագահ Գագիկ Մակարյանի կարծիքով այս օրենքի ընդունմամբ հիմնականում շատ խնդիրներ կլուծվեն: Նախ՝ տեղերում կբարձրանա զբաղվածության մակարդակը, երկրորդ՝ ինքնազբաղվածը կկարողանա մինչև 300–350 հազար դրամ եկամուտ ունենալ, իսկ ամենակարևոր հարցն այն է, որ կարող է զարգանալ նաև արհեստագործական ոլորտը: Վերջինը կօգնի նաև այս կամ այն ուղղություններում ներգրավել երիտասարդներին, ովքեր մասնագիտացել են արհեստագործական ուսումնարաններում կամ քոլեջներում:

«Այստեղ նաև կլուծվի երիտասարդներին աշխատաշուկայում ինտեգրելու հարցը: Հաջորդ դրական քայլն այն է, որ դա նաև կնպաստի տուրիզմի զարգացմանը, քանի որ փոքր արտադրությունների միջոցով ստեղծված ձեռքի աշխատանքները հետաքրքրում են նաև զբոսաշրջիկներին: Նրանք շատ հաճախ ցանկություն են ունենում համայքներում ծանոթանալ ժողովրդական մշակույթին»,– ասաց Գ. Մակարյանը:

Աղքատությունը կրճատելու լավ առաջարկ է նաև ընտանեկան բիզնեսի գրանցումը: Այստեղ արդեն բիզնեսն ազատվում է հարկվելուց, եթե մինչև 18 մլն դրամ տարեկան շրջանառություն ունի, իսկ եթե ընտանիքի անդամին է ընդունում աշխատանքի, ապա «գործատուն» պետք է 5000 դրամ եկամտային հարկ վճարի:

«Այս դեպքում ընտանիքը կարող է ամսական 700–ից 800 հազար դրամ եկամուտ ունենալ և մոռանալ աղքատ լինելու մասին: Այսինքն՝ ստեղծվում է մի շղթա, որտեղ հնարավոր կլինի բոլոր կատեգորիաների ներկայացուցիչներին էլ ընդգրկել, իսկ դրա մուլտիպլիկատիվ էֆեկտը շատ դրական կլինի»,– ասաց Գ. Մակարյանը:

Նրա դիտարկմամբ՝ նման շերտեր առաջանալուց հետո պետբյուջեն ոչ թե կտուժի, այլ կօգտվի, քանի որ աղքատության կրճատման ժամանակ կպակասի նաև պետբյուջեի բեռը: Բացի այդ, մարդիկ կկարողանան նաև իրենց կողմից ստեղծված ապրանքը հանգիստ ու անարգել իրացնել շուկայում:

«Եթե ուսումնասիրեք, ապա Հայաստանը նախկինում զարգացած է եղել նաև այդպիսի աշխատանքներով և հայկական կենցաղը լիքն է եղել նման արհեստագործական ոճի աշխատանքներով, ինչը տիպիկ ինքնազբաղվածության խնդիր է լուծել»,– ասաց Գագիկ Մակարյանը:

Նա նաև չի կարծում, որ այս օրենքի ընդունումից հետո ՓՄՁ–ները կսկսեն վերաձևակերպել և տրոհել իրենց բիզնեսները, քանի որ այն ձեռնտու չի լինի կայացած բիզնեսի ներկայացուցիչներին:

Գագիկ Մակարյանի կարծիքով՝ ճիշտ քաղաքականություն վարելու դեպքում ընտանեկան բիզնես գրանցողների թիվը կարող է հասնել տասնյակ հազարների: Բայց հիմա այն բավականին դժվար է զարգանում, քանի որ շատերը դեռ ծանոթ չեն դրա առավելություններին:

«Ցավոք սրտի, որոշ համայնքներում հարկային մարմիններն առանձնապես շահագրգռված չէին ընտանեկան բիզնես գրանցելու հարցում: Խոչընդոտներ էին ստեղծում, քանի որ հարկեր չպետք է վճարվեր: Եվ որպեսզի մարդիկ վստահեն ու չվախենան ՊԵԿ–ից, թե հետագայում այն կսկսի իրենց հարկման դաշտ բերել, պետք է որ գովազդային արշավը հենց ՊԵԿ–ը կազմակերպի և օգնի ոլորտի կայացմանը»,– ասաց Գ. Մակարյանը: