Yerevan, 10.April.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Շարունակվող տոտալիտարիզմ

ANALYSIS
Կիսվել
Խորհրդային ժառանգությունն իր ամբողջ հմայքով առկա է հայաստանյան իրականության հետխորհրդային փուլում։ Եթե արտաքին շղարշը և լույսերը չհաշվենք, ապա կյանքի բոլոր ոլորտները սերտորեն կապված են ամբողջատիրական համակարգի հետ։ Այս ամենի ասոցիացիան նախ և առաջ տեղի է ունենում քաղաքականության միջոցով։ Հայաստանում ուզուրպացված են կյանքի բոլոր ոլորտները, որոնք բնորոշ են տոտալիտար համակարգերին։ Այսպես.
 
Իշխանության համակարգի լիարժեք յուրացում այս կամ այն կազմակերպության՝ տվյալ դեպքում կուսակցության կողմից: Սրա ցայտուն օրինակն առկա է Հայաստանում` Ազգային ժողովի գոնե վերջին երկու ընտրություններում նույն կուսակցությունը ձայների կեսից ավելին հավաքելով և հաղթելով, դաշտում միանձնյա որոշումներ կայացնելու իրավունք է ձեռք բերել: Այստեղ չի քննարկվում այդ ընտրությունների թափանցիկ, արդար կամ անարդար լինելու փաստը: Այստեղ առկա է ամբողջատիրությանը տիպական երևույթ, երբ ֆորմալ միջոցն օգտագործվում է ոչ ֆորմալ բացարձակության հասնելու: Այս հանգամանքը մեզանում առավել քան հիմնային, հատկապես, եթե հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ մյուս քաղաքական ուժերն էապես մեկուսացված են կամ ունեն ռեսուրսների բացակայության խնդիր։ Իսկ այդ ռեսուրսների բացակայությունը գալիս է նաև ամբողջատիրության մեկ այլ բնորոշչի առկայությունից՝ տնտեսական փակ համակարգ և մոնոպոլիաներ։ Ամբողջատեր համակարգը, որը Հայաստանում վերահսկում է կյանքի բոլոր ոլորտները, այս հատվածում ևս բացառություն չի կազմում։ Իր մոտ պահելով օլիգարխներին և հովանավորելով մոնոպոլիաները, իշխանությունը մնացած քաղաքական ուժերին զրկում է որևէ առումով ֆինանսական կամ տնտեսական հենարան ունենալ։ Իսկ դա նշանակում է, որ այդ ռեսուրսների կենտրոնացումով հաղթելու հնարավորություն ունեն միայն իշխողները։ Այս ամենը հանգեցնում է միակուսակցական համակարգի, որը կարծես մեզանում նշմարվում է։ Կարելի է չդիտարկել թղթի վրա գրվածը կամ բազմակուսակցական համակարգը։ Մեկ երկու բացառությունները չհաշված, մնացածը կարող են դիտարկվել հանրապետականի կցորդ կամ երիտհանրապետական «կռուժոկներ»։ Այս ֆոնին, շարունակվում են նաև մամուլում խոսակցությունները Սերժ Սարգսյանի ցուցակում չհայտնվելու մասին։ Եթե անգամ, մեր հեռավոր երազներում պատկերացնենք, որ նախագահի ժամկետի ավարտից հետո նա կհրաժարվի վարչապետի պաշտոնից, ապա գործունեության հերթական շղթան առավել կմոտեցնի մեզ խորհրդային հասարակարգին ՝ «գենսեկի» պաշտոնում։ Դե իսկ մնացած ընդդիմության փշրանքներին ընդամենը կարելի է անվանել «տրոցկիստներ», որոնց հետ հարցերի լուծումն ընդամենը ժամանակի խնդիր է։ Պատմության կենսափորձը ցույց է տալիս, որ նման փակ միակուսակցական համակարգերը, որոնք բնորոշ են հետխորհրդային տարածքի երկրներին և դասական ամբողջատիրական ռեժիմներին, ուղղակի կործանման է տանում երկիրը։ Այս պարագայում ոչ թե պետականությունը, այլ հենց երկիրը։ Պետականությունը մնում է ֆորմալ առումով, հետևանքները կործանարար են լինում բնակչության համար։ Սովորաբար, նման համակարգերի քայքայումը սկսում է ներսից։ Ինչպես վերը նշեցինք, սնանկացնելով քաղաքական դաշտը, և այլևս չունենալով մրցակիցներ, իշխող կուսակցությունը չունի որևէ մեկին կամ որևէ կառույցին հակադրվելու խնդիր, որն այնքան կարևոր է ինքնաիրացման համար։ Իսկ անընդհատ ռեսուրսներ սպառող հասարակարգը, տվյալ դեպքում քաղաքական ռեսուրսներ, կայանում է անընդհատ հակադրության և պայքարի մեջ։ Այս հեռանկարը մեզ սպասվում է ապրիլից հետո, եթե հնարավոր է դառնում իշխողների վերարտադրությունը նույն ձևաչափով։

Վահրամ Թոքմաջյան

Past.am վերլուծաբան

Կիսվել
Timeline
“A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankOlympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee
All Timeline »
Most Popular
1 AraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AG 2 IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSU 3 IDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGO 4 Safe environment – Equal opportunities 5 Unibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)
Poll