Սև ծովը դարձյալ կռվախնձոր է դառնում

INTERNATIONAL NEWS 20 January, 2017 16:07

Դեռ 2014–ին, ուկրաինական իրադարձություններից և Ղրիմի անջատումից հետո, ԱՄՆ–ի Mount Whitney և Taylor ռազմանավերը փետրվարի 5–ին մտան Սև ծով՝ ռուսական կողմին ակնարկելով, թե անհրաժեշտության դեպքում պատրաստ են զսպել այդ երկրի աճող ախորժակը: Ռուսներն, իհարկե, դրանից առանձնապես չզգաստացան, իսկ արդեն շեշտակիորեն վատթարացած հարաբերությունների համատեքստում, 2016 թ. մայիսին, Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հետևյալ հայտարարությունն արեց. «Խոսեցի ՆԱՏՕ–ի գենսեկի հետ ու ներկայացրի, որ Սև ծովում իրենց չներկայացվածության արդյունքում այն գրեթե ռուսական լճի է վերածվել … եթե մենք միջոցներ չձեռնարկենք, պատմությունը չի ների մեզ»։

ՆԱՏՕ–ն, գուցե, ճիշտ վարվեց, որ կրքերի լարման այդ փուլում չտրվեց Էրդողանի սադրանքին ու այդկերպ շատ հնարավոր պատերազմի մեկնարկը խափանվեց: Բայց ռուսները շարունակեցին խանդով վերաբերվել ամերիկյան ներկայությանը Սև ծովում, իսկ ԱՄՆ ծովակալ Ջեյմս Ֆոգգոյի երեկվա հայտարարությունը, թե՝ ամերիկյան նավերը կշարունակեն ևս չորս ամիս պարեկապահակություն անցկացնել Սև ծովում, հունից հանեց մեդիային: Այստեղ հերթով թվարկում են, թե վերոնշյալ նավերի գալստյանն է՛լ ինչ հետևել վերջին երկու տարիների ընթացքում: ԱՄՆ–ն, օրինակ, Սև ծովի ռումինական ափերին մի քանի անգամ ավելացրել է իր ռազմական ներկայությունը՝ տեղակայելով C–400 հրթիռներ, արդիականացրել է այդ երկրի ռադիոլոկացիոն համակարգը և ընդհանրապես՝ վերջին 20 տարիների համար աննախադեպ ռազմական տեղաշարժ է իրականացրել ՆԱՏՕ–ի հարավային սահմաններին: Էական շարժ է սպասվում նաև այս տարվա փետրվարին՝ բալթյան երկրներում, իսկ Լեհաստանում տեղակայված ամերիկյան զորքերի ու զինտեխնիկայի մասին օրերս ենք գրել:

Իհարկե, հիմա կարելի է տուրք տալ ռուսական տրամադրությանն ու հատարարել, թե ՆԱՏՕ–ն սադրում է ՌԴ–ին: Բայց չենք կարող չնկատել, որ 2008–ի աբխազական, 2014–ի ղրիմյան հայտնի դեպքերից հետո ռուսներն իրենք էլ քիչ բան չեն ձեռնարկել: Օրինակ՝ Ղրիմում տեղակայել են Բաստիոն կոչվող առափնյա պաշտպանության համալիրներ, որի հրթիռներն ունակ են անգամ Ստամբուլը խոցել: 2013–ից ՌԴ–ն նաև Միջերկրական ծովում է մշտական նավատորմ պահում, որտեղից Սևծովյան նեղուցներ էին մեկնում ռուսական նավերը՝ սիրիական զորքերին սպասարկելու կամ օգնության հասնելու նպատակով: Ճակատագրի հեգնանքով՝ նրանք նաև փրկօղակ ունեն, և դա Մոնտրեի կոնվենցիան է, որը Սև ծովում ափ չունեցող երկրների ռազմանավերի ներկայությունը 21 օր է նախատեսում: Այլ կերպ ասած՝ Կրեմլը բոլոր հիմքերն ունի ԱՄՆ–ին մեղադրելու համար, ինչը հաջողությամբ է անում, և բոլորն են հասկանում, որ իսկապես բարդ խնդիր է ստեղծվել հատկապես ՌԴ–ի հետ այս պահին հարաբերությունները ջերմացրած և Սիրիայում նույն դրոշի տակ հանդես եկող Թուրքիայի համար, որն ինքն է թույլատրել ԱՄՆ ռազմանավերի ներկայությունը՝ միաժամանակ հայտնվելով Ռուսաստանի Սևծովյան ու Միջերկրածովյան ուժեղացող նավատորմերի արանքում:

Բարեբախտաբար, թե դժբախտաբար՝ թե՛ Թուրքիայում, թե՛ ԱՄՆ–ում հրաշալի հասկանում են, որ այս պահին սևծովյան Ուկրաինայի ու Վրաստանի ընդգրկումը ՆԱՏՕ, այս պահին լուծելու խնդիր չէ: Ստացվում է՝ ՆԱՏՕ–ն պիտի իր անմիջական անդամների՝ Թուրքիայի, Ռումինիայի ու Բուլղարիայի ռազմածովային հնարավորությունները մեծացնելու միջոցով հակադրվի ՌԴ–ին, որովհետև ամերիկյան ռազմանավերն, այնուամենայնիվ, չեն կարող առհավետ Սև ծովում մնալ: Բայց սա էլ Թուրքիայի համար է հավելյալ խնդիրներ ստեղծում, որն, իհարկե, երբեք դեմ չի եղել ռուսներին այստեղ սեղմելուն, բայց գոնե այս պահին չի կարող ամբողջովին համաձայն լինել այն ամենին, ինչ ՆԱՏՕ–ն և ԱՄՆ–ն են ձեռնարկում …