Հայաստանում դաշինքներն ուժի ցուցադրման անուղղակի ձև են. Արմեն Բադալյան

Քաղաքական և ընտրական տեխնոլոգիաների փորձագետ Արմեն Բադալյանը կարծում է, որ Հայաստանում դաշինքները ուժի ցուցադրման անուղղակի ձև են: Tert.am-ի հետ զրույցում նա նշեց, որ մեծ կուսակցությունները հիմնականում այդ դաշինքները ձևավորում էին, որպեսզի ժողովրդին ցույց տան, թե տեսեք՝ «մենք այնքան լավն ենք, այնքան հզոր ենք, որ բոլորը գալիս են մեզ են միանում: Բադալյանը նաև խոսեց այն մասին, թե ինչու քաղաքական ուժերը չկարողացան մեծ դաշինքներ ստեղծել: 

-Ո՞րն է պատճառը, որ դաշինքները դեռ չձևավորված քաղաքական ուժերը լքում են այն: Ինչ-որ լայն կոնսոլիդացիաների մասին էր խոսվում, սակայն հանկարծ պարզվեց, որ բոլորովին այն կազմը չէ, ինչը որ ակնկալվում էր, գոնե այս պահի դրությամբ: Խոսքը և՛ Ծառուկյան, և՛  Օհանյան-Օսկանյան դաշինքների մասին է: 

- Սխալ տպավորություն է, որ  եթե ընտրություններին մասնակցում է իշխանությունը, ապա  այնտեղ պետք է ընդդիմադիր մեգադաշինք ձևավորվի: Ընտրություններին մասնակցում է իշխող քաղաքական ուժը, մասնավորապես ՀՀԿ-ն, իսկ ընդդիմությունն ընտրություններին չի մասնակցում, մասնակցում են ազատ քաղաքական ուժերը: Այսինքն՝ ընտրություններում ոչ թե իշխանություն-ընդդիմություն հակամարտություն է, այլ ցուցադրվում է մրցակցություն  տարբեր ուժերի միջև: Եվ հաշվի առնելով այն, որ տարբեր ուժեր տարբեր գաղափարներ ունեն, բնականաբար, նրանց մոտ չստացվեց այդ միավորումը: Այստեղ նաև կար դաշինքների ձևավորման սխալ մոտեցում: Այն տպավորությունն էր, որ հիմնականում դաշինքի հիմքում ոչ թե գաղափարն էր, այլ ձևական ինչ-որ բաներ են:  Բացի «Ելք» դաշինքից, որը քիչ թե շատ գաղափարի վրա է հիմնված: «Ելք» դաշինքը գոնե համեմատաբար հավասարազոր ուժերից է բաղկացած, բայց ԲՀԿ-ի դեպքում դա չենք կարող ասել: «Ծառուկյան» դաշինքում հիմնականում մարդ-կուսակցություններ են՝ ՄԱԿ-ը, ՀՀՇ-ն, ՍԴՀԿ-ն: Դրանք դաշինքին ոչինչ չեն տալու, փոխարենը խորհրդարանում մանդատ ստանալու հնարավորություն են ունենում: Նույնն էլ Օսկանյան-Օհանյան դաշինքի վերաբերյալ կարելի է ասել՝ «Երրորդ Հանրապետությունը», Դեմոկրատական կուսակցությունը, ԱԻՄ-ը որպես այդպիսին չկան, դրանք մարդ-կուսակցություններ են: Տպավորություն է, որ այդ կուսակցությունները հավաքվում են մի ուժի շուրջը, որպեսզի մտնեն խորհրդարան: Դաշինքներ այդպես չեն ձևավորում: Կարևոր է նաև, որ դաշինք կազմող քաղաքական ուժերը նույն ուղղվածությունը և հնարավորությունը ունենան: Իսկ այդ դաշինքներում այս բոլոր սկզբունքները խախտվում են: Հետևաբար, եթե դրանք խախտվում են, ստացվում է այն, ինչը որ ունենք այսօր:

-Բայց հենց սկզբում էլ ակնհայտ չէ՞ր, որ հավանական դաշինքների  քաղաքական ուժերը տարբեր ուղղվածություններ և հնարավորություններ ունեն:

-Հենց սկզբից պարզ էր, բայց նրանք հույս ունեին մեծ դաշինք ստեղծել Հանրապետականի դեմ, բայց դա էլ չէր աշխատի: Այն ժամանակ խոսում էին «Համախմբման» շուրջ դաշինք կազմելու մասին՝ Սեյրան Օհանյանի գլխավորությամբ, բայց Գագիկ Ծառուկյանը դեռ չէր մտել քաղաքականություն: Ծառուկյանը հունվարին ասաց, որ մտնում է քաղաքականություն և նա չէր կարող լինել երկրորդը «Համախմբում»–ի այդ մեգադաշինքում, բնականաբար, «Համախմբման» կողմից ձևավորվելիք այդ մեգադաշինքն ի չիք դարձավ, և փաստորեն, ԲՀԿ-ի կողմից սկսվեց նույն մեծ դաշինքի ձևավորման գործընթացը տեղի ունենալ: Արդյունքում ո՛չ մեկը շահեց, ո՛չ էլ մյուսը: Ի վերջո, այդ դաշինքները ուժի ցուցադրման անուղղակի ձև են: Մեծ կուսակցությունները հիմնականում այդ դաշինքները ձևավորում էին, որպեսզի ժողովրդին ցույց տան, թե տեսեք՝ մենք այնքան լավն ենք, այնքան հզոր ենք, որ բոլորը գալիս են մեզ են միանում: Ոչ թե դաշինքի ձևավորման սկզբունքներն էին հաշվի առնվում, այլ դաշինքի ձևավորմամբ փորձում էին նախընտրական կամպանիայի PR անել: Իսկ քանի որ դաշինքի ձևավորման սկզբունքը չպահպանվեց, այդ PR-ը չաշխատեց: 

- Իսկ կարելի է ասել, որ «Ելք» դաշինքը կայացած է, չնայած այն հանգամանքին, որ շատ ավելի մեծ կոնսոլիդացիայով կարող էր լինել, օրինակ՝ «Ժառանգություն», ՀԱԿ:

-ՀԱԿ-ի հետ դաշինքը չէր կարող լինել այն պարզ պատճառով, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը տարածքների հանձնման գաղափարն է առաջ քաշում, իսկ «Ելք» դաշինքը այդ գաղափարին կողմ չէ: «Ժառանգության» դեպքում էլ չէր կարող լինել, որովհետև Ժառանգության մեջ անորոշ իրավիճակ է: Այդ կուսակցությունը հիմնական մեխը դրեց «Համախմբման» վրա՝ հույս ունենալով, որ նախկին պաշտպանության նախարարի ղեկավարությամբ մեծ դաշինք կլինի, որը չստացվեց: Իսկ «Ելք» դաշինքն էլ դրան բացասական վերաբերվեց: Այնպես որ «Ելք»-ի շուրջ նույնպես մեգադաշինք չէր կարող ձևավորվել: