Yerevan, 20.November.2026,
00
:
00
BREAKING

10 ապշեցուցիչ փաստեր մարդու մահվան մասին

LIFE

Կա մի բան, որի մասին բոլորս էլ փորձում ենք հնարավորինս քիչ մտածել: Այն մեզ վախեցնում է, անհանգստացնում է, որովհետև դրա վրա վերահսկողություն չունենք և երբևէ չենք էլ կարող ունենալ: Վախենում ենք նրանից, քանի որ մեկ անգամ նրան հյուր գնալով այլևս չենք վերադառնա: Սակայն գիտենք, որ այն գոյություն ունի և մենք մի օր անպայման կհանդիպենք նրան:

 

 

1. Ողջ պատմության ընթացքում մահացել է շուրջ 100 միլիարդ մարդ

Աշխարհի ներկայիս բնակչությունը կազմում է 7,4 միլիարդ մարդ: Մոտավոր հաշվարկներով Երկիր մոլորակի վրա ամբողջ պատմության ընթացքում ապրել է շուրջ 107 միլիարդ մարդ: Եվ դա նշանակում է, որ 100 միլիարդն արդեն մահացել են:

 

2. Մահից երեք օր հետո այն ֆերմենտները, որոնք մարդու մարսողությունն  էին ապահովում, սկսում են «մարսել» հենց մարդուն

Մարսողության ժամանակ ստամոքսն արտադրում է ֆերմենտներ և թթուներ՝ սննդի «վերամշակման» համար, իսկ աղիների ներքին պատերը մեծ քանակությամբ HCl (աղաթթու) են արտադրում: Թթվարտադրության հետևանքով աղիները պատվում են լորձի հաստ շերտով: Մահից հետո լորձի արտադրությունը դադարում է, այդ պատճառով էլ ֆերմենտներն ու թթուները սկսում են «ուտել» հյուսվածքները:

 

3. Երբ մարդը մահանում է, նրա լսողությունն ամենաուշն է «անջատվում»

Հոգեվարքի ժամանակ մարդու շնչառությունը փոխվում է, նրա մոտ կարող են առաջանալ հալյուցինացիաներ, մաշկի գունաթափում և մարմնի ջերմաստիճանի փոփոխություն է տեղի ունենում, աղիների ու միզապարկի ֆունկցիաների խանգարում, մկաանային թուլություն: Երբ մարդու բոլոր օրգանները արդեն դադարում են աշխատել, ամենավերջում իր գործառույթն է ավարտում լսողական համակարգը:

 

4. Էվերեստի գագաթին 200 դիակներ կան, որոնք դեպի վեր ճանապարհի համար որպես ուղենիշներ են ծառայում

Ցուրտը և թթվածնի պակասը Էվերեստի միակ մահացու վտանգները չեն: Այստեղ մարդիկ հաճախ հանդիպում են նաև սարսափելի սողանքների, այդ իսկ պատճառով ճանապարհը դեպի սարի գագաթը բառացիորեն լի է դիակներով: Վերև բարձրանալուց առաջ ալպինիստները նախապես որոշում են՝ իրենց հանդիպած դիակները թողնել տեղում, դիակիզման համար ուղարկել Կատմանդու, թե տուն ուղարկել: Առաջին տարբերակից բացի մնացած տարբերակները շատ «թանկ են նստում», այդ իսկ պատճառով էլ դիակները հիմնականում նույնությամբ թողնում են այնտեղ, որտեղ որ տեսնում են:

 

5. Խաչելությունը՝ որպես մահապատժի իրավական եղանակ, դեռևս գործում է Սուդանում և Սաուդյան Արաբիայում

21-րդ դարի առաջին տասնամյակում Սաուդյան Արաբիայում մի քանի մարդիկ հենց այս եղանակով մահապատժի ենթարկվեցին, թեև նրանցից մի քանիսին նախապես արդեն գլխատել էին: Իրանում խաչելությունը տեսականորեն մինչ այժմ էլ համարվում է մահապատժի ձև: Մեղավորներին խաչի վրա են բարձրացնում, որը դրվում է այնպես, որ խաչվածը դեմքով դեպի Մեքքայի կողմը լինի: Եթե երեք օր շարունակ մարդը ողջ է մնում, ապա նրան ներում է շնորհվում:

 

6. Սա քաղաք չէ. սա 6 քկմ մակերեսով գերեզմանոց է, որտեղ թաղված են 5 միլիոն մարդիկ

Վադի ալ-Սալամը՝ աշխարհում ամենախոշոր շիաական գերեզմանոցը, գտնվում է Իրաքի Նաջաֆ քաղաքում: Մարդկանց այստեղ թաղել սկսել են դեռևս 1400 տարի առաջ: 2003 թ. Իրաքի պատերազմը հանգեցրեց նրան, որ գերեզմանոցի տարածքը մեծացրին 40%-ով: 2006-07 թվականներին այն նորից մեծացվեց՝ շիաների և սուննիների միջև պատերազմի պատճառով:

 

7. Ինդոնեզական Տանա-Տորաջա կղզում երեխայի՝ մինչ ատամ հանելը մահանալու դեպքում նրա ընտանիքի անդամները ծառում խոռոչ են բացում և այնտեղ թաղում փոքրիկին

Տանա_Տորաջա կղզում թաղման արարողությունները մինչ օրս էլ հնագույն ավանդույթներով են իրականացվում: Թաղումները խոշոր իրադարձություններ են համարվում և ընթանում են շաբաթներ շարունակ: Փոքրիկներին, որոնք մահացել են մինչև ատամ հանելը, թաղում են ծառերի մեջ: Ժամանակի ընթացքում ծառն իր հյուսվածքները վերականգնում է՝ փակելով խոռոչը և «կլանելով» երեխայի մարմինը:

 

8. Սերիական մարդասպանների դիերը ցուցադրվում են թանգարաններում, որպեսզի բոլորը համոզված լինեն նրանց մահում

Սի Ուե Յունը չինացի ներգաղթյալ էր, որը Թայլանդ էր տեղափոխվել 1944 թ. և դարձել էր հայտնի սերիական մարդասպան-մարդակեր: 1958 թ. նրան բռնեցին և հրապարակայնորեն մահապատժի ենթարկեցին: Այնուհետև զմրսեցին մարմինը և ցուցադրության դրեցին Սոնկրան Նիյոմսանի դատաբժշկական թանգարանում:

 

9. QR կոդերը վերաբերում են նաև գերեզմանաքարերին. սկան անելով գերեզմանաքարի կոդը՝ կարող եք կարդալ մահախոսականը և նայել լուսանկարները

Սմարթ-գերեզմանոցներն արդեն իրականություն են: Օրինակ՝ Ուրուգվայի հրեական Լա-Պաս գերեզանոցը կարող է հպարտանալ իր՝ յուրաքանչյուր շիրմաքարի QR կոդերով: Quiring ընկերությունը և նրա մասնաճյուղերը այս տեխնոլոգիան պատրաստվում են շատ տեղերում կիրառել:

 

10. Հնդկաստանում գնչուական մի ցեղ մահը նշում է որպես ամենաուրախ իրադարձություն, իսկ ծնունդը որպես ամենատխուր

Սատիա ցեղը 24 գնչուական ընտանիքներից է կազմված, րոոնք Ռաջաստան նահանգի քոչվորներն են: Թաղումների և դիակիզումների արարողությունները այստեղ տոներ են համարվում:

Մարդիկ մաքուր հագուստ են հագնում, քաղցրեղեն, մրգեր և լիկյոր են գնում, այնուհետև սկսում պարել թմբուկի երաժշտության ներքո: Նրանք տոնում են մահը, քանի որ համարում են, որ այն ազատում է հոգին մարմնական բանտից: Միևնույն ժամանակ կարծում են, որ ծնունդը աստվածային պատիժ է, որի ժամանակ հոգին բանտարկվում է մարմնում:

IDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference