Yerevan, 01.November.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office

Մեքսիկայում Հայաստանի դեսպանը հարցազրույց է տվել El Universal պարբերականին

SOCIETY
Կիսվել

 Մեքսիկայում ՀՀ դեսպան Արա Այվազյանը հարցազրույց է տվել մեքսիկական հայտնի El Universal պարբերականին: «Արմենպրես»-ը ներկայացնում է հարցազրույցն ամբողջությամ: 

Հայոց Ցեղասպանություն, 102 տարի անց 

Որպես Ցեղասպանություն վերապրած ազգ, որն այժմ ունի իր սեփական պետությունը, մեր բարոյական պարտքն ենք համարում դատապարտել և պատժել անցյալի և ներկայի հանցագործությունները: 

Ապրիլի 24-ին ողջ աշխարհի հայերը հարգում են 20-րդ դարի առաջին Ցեղասպանության (1915-1923) զոհերի հիշատակը: 1915 թվականի ապրիլի 24-ի գիշերը թուրքական իշխանություններն Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում ձերբակալեցին 600-ից ավել մտավորականների, քաղաքական և կրոնական առաջնորդների, որպեսզի քարավաններով ուղարկեն նրանց երկրի խորքերը՝ սպանելու վերջնանպատակով: Այսպես սկսվեց Օսմանյան կայսրության կողմից հայ ժողովրդի բնաջնջման պարբերական և կանխորոշված պլանի իրագործումը: Ութ տարիների ընթացքում հայոց քաղաքակրթության բնօրրանը դատարկվեց:

Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցը հարգելուց և մեր մեկուկես միլիոն զոհերին հարգանքի տուրք մատուցելուց հարկ է հիշել այդ ողբերգության ծավալներն ու հետևանքները մեր ժողովրդի համար: Այդ իսկ պատճառով կուզենայի հակիրճ անդրադառնալ խնդրի տարբեր փուլերին և մինչև Հայոց Ցեղասպանության միջազգային ճանաչումն ընկած դժվարին ճանապարհին:

 

1. Մեծ եղեռնի «ճարտարապետներն» ու իրագործողները, ինչպես նաև Թուրքիայի Հանրապետության հաջորդիվ բոլոր կառավարությունները համոզված են եղել, որ հայ ժողովրդի հանդեպ իրագործած ոճրագործությունները կմնան պատմության ստվերի տակ:  Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, գերտերությունները, բնական է, որ, հակառակ իրենց սկզբնական հայտարարություններին, որով պարտավորվել էին պատասխանատվության ենթարկել և պատժել Օսմանյան կայսրությունում հայերի մասսայական սպանությունների կազմակերպիչներին և իրագործողներին, զբաղված էին աշխարհաքաղաքական բաժ անումներով և գաղտնի պայմանագրերի կնքմամբ՝ իրենց ազգային շահերն առաջ մղելու համար: Մի բան, որ Ազգերի լիգայում Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատար, ականավոր քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, նորվեգացի գիտնական Ֆրիտյոֆ Նանսենը որակել էր որպես «դավաճանություն մի ողջ ազգի նկատմամբ»: Հայոց ցեղասպանության ամենադաժան ժառանգությունը՝ անպատժելիությունը,  երկու տասնամյակ հետո ոգեշնչեց նացիստներին իրականացնել հրենաերի բնաջնջման նախագիծը՝ Հոլոքոստը: Մեկ տասնամյակ հետո հրեական ծագումով լեհ իրավաբան Ռաֆայել Լեմկինի կատարած ահռե լի աշխատանքի շնորհիվ էր, որ  1948 թվականին ՄԱԿ-ում ընդունվեց Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխման և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիան: Պատահական չէր, որ Ցեղասպանության 50-ամյակի նախաշեմին տեղի ունեցան երկու կարևոր իրադարձություն: 1965 թվականի ապրիլի 22-ին Ուրուգվայը դարձավ առաջին երկիրը, որը պաշտոնապես ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը: Երկու օր անց, նույն տարվա ապրիլի 24-ին, Սովետական Հայաստանում, մեծամասամբ ուսանողներից և մտավորականներից բախկացած մի հոծ բազմություն, այն ժամանակ ԽՍՀՄ-ին ոչ բնորոշ երթ կազմակերպեց` Հայոց ցեղասպանության ոհերի հիշատակին հարգանքի տուրք մատուցելու համար Կրեմլից թույլտվություն պահանջելու նպատակով: Այդ պահից ՛՛մոռացված Ցեղասպանությունը՛՛ մտավ միջազգային օրակարգ:

 

2. Մինչև 1991 թվականի Հայաստանի անկախությունը, Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման հիմնական աշխատանքը մեծամասամբ կատարվում էր Սփյուռքի հայկական  քաղաքական կուսակցությունների, ինստիտուտների և մտավորականների կողմից, որոնք դա Հայկական հարց կոչեցին: Զուգահեռաբար, Ցեղասպանության և Հոլոքոստի հարցերով զբացվող ամենաականավոր գիտնականները, ինչպիսիք են միջազգային իրավունքի մասնագետներ, խորը հետազոտությունների միջոցով եկան եզրահանգման, որ Հայերի ցեղասպանությունն Օսմանյան կայսրաությունում անհերքելի փաստ է և չունի կանոնադրական սահ մանափակումներ: Այդ պահից, որպես պատասխան, Թուրքիայի Հանրապետությունը գործի դրեց, այսես կոչված, ժխտողականության քաղաքականության իր ամբողջ զինանոցը:

 

3. 1991 թվականին Հայաստանի Հանրապետության անկախացումով Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացի համար նախանշվեց մի նոր փուլ, մասնավորապես, երբ 1998 թվականին այն հայտարարվեց մեր արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություն: Այս համատեքստում հարկ է ընդգծել, որ  անկախ Հայաստանի ոչ մի առաջնորդ ոչ մի պայմանի ներքո չի շահարկել Թուրքիայի իրագործած Ցեղասպանությունը` որպես բարիդրացիական հարաբերությունների նախապայման: Ընդհակառակը, մեզ համար շատ կարևոր է ունենալ հուսալի եւ կանխատեսելի հարևան, որի հետ փոխշահավետ համագործակցության և անկեղ ծ երկխոսության միջոցով կարող ենք միասին ստեղծել բարենպաստ միջավայր՝ մեր ընդհանուր պատմության դառը էջերը փակելու համար: Ժամանակակից պատմությունն ունի բազմաթիվ վկայություններ, երբ տարբեր երկրներ, ինչպիսիք են Գերմանիան և Ֆրանսիան, Գերմանիան և Իսրայելը, հաշտվել են և անհրաշեժտ նախադրյալներ են ստեղծել գալիք սերունդների խոստումնալից և համատեղ ապագայի համար: Ցավոք, Անկարան ցույց է տվել, որ դեռ պատրաստ չէ առերեսվել իր պատմության ամոթալի մասին: Այս առումով նրա անզիջում դիրքորոշումն ամրապնդվել է և շարունակվում է ամրապնդվել  քաղաքական նպատ ակահարմարության, աշխարհաքաղաքական հաշվարկների և տնտեսական շահերի գործոններով, որոնք որոշ երկրների կողմից ավելի են կարևորվում, քան պատմական ճշմարտությունը, արդարությունն ու մարդու իրավունքների պաշտպանությունը: Միևնույն ժամանակ, ՄԱԿ-ի Կոնվենցիան սահմանում է, որ ցեղասպանությունը հանցագործություն է մարդկության դեմ, որի դեմ պայքարը ողջ միջազգային հանրության, և հատկապես, Կոնվենցիան ստորագրած երկրների  պարտավորությունն է: Վերջին 25 տարիների ընթացքում, չնայած բոլոր հնարավոր խոչընդոտներին և Թուրքիայի ժխտողականության և շանտաժի քաղաքակ անությանը՝ մոտ 30 երկիր և տարբեր միջազգային կազմակերպություններ դատապարտել են Հայոց ցեղասպանությունը: Հայաստանը բարձր է գնահատում այն ​​փաստը, որ Լատինական Ամերիկայի ժողովրդավարական երկրներն էքսպոնենտալ կերպով ճանաչում և դատապարտում են մարդկության դեմ այս ոճիրը: Հիացմունքի են արժանի Ուրուգվայի, Արգենտինայի, Չիլիի, Բրազիլիայի, Վենեսուելայի, Բոլիվիայի և Պարագվայի քաղաքական համարձակությունն ու վերջիններիս անառարկելի  սատարումը մարդու հիմնարար իրավունքներին: Հուսով ենք, որ առաջիկա տարիներին Մեքսիկան նույնպես կներառվի այդ ցանկոմ: Այս առումով դեռ շատ բան ունենք անելու՝ կոտրելու համար լռության, տգիտության և անտարբերության պատն աշխարհի տարբեր երկրներում և տարածաշրջաններում: Այսօր յուրաքանչյուր ոք պարտավոր է իմանալ, որ երբեք այլևս թույլ չենք տալու լռեցնել հայերի ողբերգության մասին  բարձրաձայն խոսելու մեր իրավունքն ու վճռականությունը:

4. Որպես Ցեղասպանություն վերապրած ազգ, որն այժմ ունի իր սեփական պետությունը, մեր բարոյական պարտքն ենք համարում դատապարտել և պատժել անցյալի և ներկայի հանցագործությունները: Վստահ ենք, որ, ի վերջո, արդարությունը կհաղթանակի:  Այս առումով պարտավոր ենք  հենց հիմա միավորել մեր ձայնն ու գործողությունները: Այսօր, հակառակ նրան, ինչ տեղի ունեցավ 100 տարի առաջ, խաղաղության, բարեկամության, արդարության և մարդու իրավունքների պաշտպանների ձայները պետք է հնչեն ավելի բարձր, քան հրթիռների և թնդանոթների պայթյունները, որոնք խլացնում են մարդկությունը, ո ւմ համար «Այլևս երբեք» կարգախոսը դառնում է իրավական հրամայական միջազգային օրակարգում: Միայն դրանից հետո մեր երեխաները կժառանգեն արդար և խաղաղ աշխարհ:

Կիսվել
Timeline
IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice
All Timeline »
Most Popular
1 Digital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post Magazine 2 Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17 3 Applications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027 4 Digital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Intervie... 5 Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”
Poll