Խախտված իրավունքներ ու պետական վերահսկողության խնդիրներ. մայիսի 1-ն աշխատանքի միջազգային օրն է
SOCIETY
Մայիսի 1-ն Աշխատանքի և աշխատավորի միջազգային օրն է: 1886 թվականի մայիսի 1-ին աշխատավորների մասնակցությամբ բողոքի ալիք բարձրացավ ԱՄՆ-ի խոշոր արդյունաբերական քաղաքներից մեկում՝ Չիկագոյում, եղան բախումներ ոստիկանության հետ: Բողոքի ակցիաների մասնակիցներից շատերը ձերբակալվեցին, եղան զոհեր և վիրավորներ: Ավելի ուշ՝ 1889 թվականին, Երկրորդ ինտերնացիոնալի փարիզյան կոնգրեսն ի հիշատակ Չիկագոյի դեպքերի՝ որոշում ընդունեց այիսի 1-ին ամենամյա ցույցեր անցկացնելու մասին: Առաջին անգամ Մայիսի 1-ը նշվել է 1890 թվականին մի շարք երկրներում: Այսօր այն նշվում է աշխարհի ավելի քան 140 երկրում, այդ թվում, Հայաստանում:
Օրն առիթ է մեկ անգամ ևս անդրադառնալու աշխատանքային ոլորտի խնդիրներին, աշխատանքային իրավունքի խախտումներին: Արձակուրդային վճարների չտրամադրում, աշխատանքից ոչ իրավաչափ կերպով ազատում, գործատուների կողմից աշխատողների չգրանցում, աշխատավարձի մասնակի գրանցում և այլն: Ոլորտի մասնագետները փաստում են, որ սրանք աշխատանքային իրավունքների հետ կապված այն հիմնական խախտումներն են, որոնք առկա են պրակտիկայում:
Ի՞նչ անել աշխատանքային իրավունքների խախտման դեպքում և ի՞նչ է նախատեսում օրենսդրությունը: Փաստաբանների պալատի փաստաբան, հանրային պաշտպան Աշոտ Նուրիջանյանն «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց, որ աշխատանքային հարաբերությունները կարգավորվում են Աշխատանքային օրենսգրքով, իսկ աշխատանքային իրավունքների խախտման դեպքում այն նախատեսում է հետևյալը. «Աշխատանքային իրավունքների խախտումների դեպքում, ցանկալի տարբերակն է փոխադարձ համաձայնությամբ հարթել խնդիրնե րը, իսկ եթե ոչ, ապա դատական կարգով վերացնել իրավունքի խախտումը: Այսինքն՝ համապատասխան հայցադիմումով դիմել ընդհանուր իրավասության դատարան»:
Օրենսդրությամբ բոլոր հնարավոր պայմանները ստեղծված են խախտված իրավունքները դատական կարգով վերականգնելու համար, սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ ոչ բոլոր դեպքերում են քաղաքացիները դիմում այդ տարբերակին: Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի իրավաբանական բաժնի պետ Միքայել Փիլիպոսյանն «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց, որ շատերը խուսափում են այդ ճանապարհից՝ մտածելով, որ կարող են կորցնել աշխատանքը:
«Մեզ շատ են դիմում քաղաքացիներ, ովքեր աշխատանքային իրավունքի հետ կապված այս կամ այն խնդիրների են բախվել: Դիմում են և տեղեկատվություն ստանալու նպատակով, և իրավունքները վերականգնելու համար: Բայց նշեմ, որ հիմնականում մեզ դիմած քաղաքացիներից շատերը չեն ցանկացել, որ մենք միջամտենք, չեն ցանկացել, որ գործատուն իմանա արհմիություն իրենց գալու մասին: Բավարարվել են պարզապես տեղեկատվություն ստանալով: Միգուցե աշխատանքը կորցնելու վտանգ են տեսել»,-ասաց նա: Միքայել Փիլիպոսյանի խոսքով՝ լինում են դեպքեր, երբ օրենքի խախտման պատճառ է լիում գործատուի անիրազեկությունը: Այսինքն՝ ոչ բոլոր գործատուներն են բավարար չափով տեղեկացված Աշխատանքային օրենսգրքով նախատեսված իրավունքների մասին:
Միքայել Փիլիպոսյանը նկատեց, որ կարևոր է աշխատանքային օրենսդրությամբ նախատեսված իրավունքների իրացման գործում պետական կառույցի վերահսկողությունը: Աշխատանքի պետական տեսչություն որպես այդպիսին այլևս չի գործում, Միքայել Փիլիպոսյանն այդ բացը նկատելի է համարում:
«Աշխարհի շատ երկրներում նման կառույց գոյություն ունի: Այդ գործում պետական վերահսկողությունն անհրաժեշտություն է: Այսօր վերակազմավորված տեսչությունը զբաղվում է աշխատանքի անվտանգության, աշխատողների առողջության պահպանության հարցերով: Նրա գործառույթների մեջ չեն ներառված աշխատանքային իրավունքների հարցերը»,-ասաց նա: Մնում է դատական ճանապարհը:
Փաստաբան Աշոտ Նուրիջանյանն էլ ավելացրեց, որ աշխատանքային հարաբերություններում գործատուներ են ինչպես պետական պաշտոնյաները, այնպես էլ մասնավոր տնտեսավորողները, և կոնկրետ մեխանիզմ մտածել, որ բոլոր գործատուների նկատմամբ հսկողություն կսահմանվի, պրակտիկայում հնարավոր չէ: Այդ պատճառով օրենսդրությունը նախատեսում է դատական պաշտպանությունը:
Մասնագետներն ընդգծում են, ցանկացած դեպքում քաղաքացին, տեղեկացված լինելով իր իրավունքների մասին, հենց ինքը պետք է պայքարի դրանց կյանքի կոչման համար:
Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank
Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends
Planning your trip from a scratch: tips from IDBank
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market
“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’
Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future
Grant Akopian has been elected to the AmCham Board
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee
The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation
The international chess tournament supported by IDBank has concluded
AraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial Literacy
FINTECH360 International Conference Held in Armenia
Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages
Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 Years
Bell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG
AraratBank Announces Change in Executive Leadership
Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian Genocide
AraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar
“Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone Scams
Soft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26
Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank
A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with Oracle
International Mother Earth Day. Idram&IDBank
Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program
Unibank issues USD bonds with a 5.6% yield
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
IDBank and Idram participate in Career City Fest
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank
Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank
Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community
AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest
Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBank
The Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case
Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR
The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGO
Ucom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation Fellowship
Unibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"
Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia.
“A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.
Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)
AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient Equipment
Ucom Offers Virtual Cloud Server (VPS) Service 
