Հորդանանը տխուր դերակատարում է ստանձնել Սիրիայում

POLITICS 19 May, 2017 19:54

Վերջին շրջանում պաշտոնական Դամասկոսի և Ամմանի միջև հարաբերություններն իսկական տեղեկատվական պատերազմ են հիշեցնում: Տպավորություն է, թե Հաշիմյանների թագավորությունն ու ալավիների սիրիական իշխանությունը վերադարձել են 1982 թվական, երբ ներկայի նախագահի հայր Հաֆեզ ալ–Ասադը Խամում ճնշում էր Մահմեդական եղբայրների տեռորը, իսկ Հորդանանի ներկայի թագավորի հայրը՝ Հուսեյն իբն Թալալը, նրանց մեծ պատիվների էր արժանացնում:

Փաստացիորեն, պատմությունը կրկնվում է. Սիրիայի նախագահը Հորդանանի թագավոր Աբդալլա իբն Հուսեյնին մեղադրում է նախկին Ան–Նուսրային՝ Հայաթ Թահրիր աշ–Շամին, հյուրընկալելում, ահաբեկիչներ առաքելում, Սիրիայի մասնատման օտարերկրյա պլաններին մասնակցելում, իսկ Աբդալլա թագավորը, շարունակելով այն, ինչում մեղադրվում է, Ասադին իրականությունից կտրված մեկն է որակում՝ հավելելով, թե իր երկրում ահաբեկիչներ չկան, և ծիծաղելի է նման ստեր լսել:

Մայիսի 9–ին, սակայն, Աբդալլա թագավորն ինքն ընկավ իր փորած փոսը, երբ ջիհադիստներն արցունքն աչքերին հայտարարեցին, որ Սիրիայի սահմանին՝ Հորդանանի տարածքում, սիրիական բանակի կողմից գնդակոծման են ենթարկվել, իսկ դրա ղեկավար Աբու Ամմարը, Baladi.News–ի էջերում խոսելով սիրիական ընդդիմության պարտադիր հաղթանակի և Ասադի ռեժիմի աներկբա տապալման վերաբերյալ, ակամա բացահայտեց, որ 2012–ից սկսած՝ իրենք Դերաայում մեծ օժանդակություն են ստացել Հորդանանից: Ավելին՝ նույն ժամանակ տարբեր աղբյուրներից տեղեկատվություն սպրդեց այն մասին, որ Հորդանանը մեծ ներգրավվածություն ունի ամերիկյան պլաններում և ամեն կերպ օժանդակում է հարավում Սպիտակ տան պլանավորած բուֆերային գոտու ստեղծմանը (ի դեպ, այն, որ ՆԱՏՕ–ի ուժերը միշտ են կամեցել Հորդանանի միջոցով Սիրիա սպրդել, նոր բան չէ, և այդ մասին Financial Times–ը դեռ 2015–ի հունիսի 29–ի առաջնորդողում էր գրել):

Մայիսի սկզբին լիբանանյան «Ալ Ահբար» թերթը նույնիսկ գրեց, թե Ջեյշ ալ–Աշաիրի, Ֆարիք ալ–Խակկի, Ֆարիք աշ–Շաբաբ աս–Սուննայի զինյալները հենց հորդանանյան ճամբարներում են պատրաստություն անցնում և, որ՝ շատ շուտով, հակաահաբեկչական պայքարի անվան տակ, Աբդալլան էլ իր օպերացիան կսկսի հարավում: Թերթը նաև հայտնում էր, որ հորդանանյան ճամբարներում զինյալներին ամերիկյան ու բրիտանական սպաներ էլ են մարզում, ինչն անմիջապես հերքվեց Հորդանանի տեղեկատվության նախարար, դոկտոր Մուհամմե ալ Մամունի կողմից՝ զառանցանք որակվելով:

Հերքելը՝ հերքեց, բայց այստեղ էլ իսրայելական Հաարեցը մեծ ծառայություն մատուցեց՝ բացահայտելով նման ծրագրի իսկությունը և ներկայացնելով վարչապետ Նեթանյահուի կողմից ողջունված այդ պլանի մանրամասները: Ըստ այդմ՝ Հորդանանը փորձելու էր դաշնակիցների հետ մեկտեղ հասնել մինչև սահմանային Ալ ԲուՔամալ, որով կվերահսկեր Սիրիա–Իրաք սահմանի հարավային հատվածը, այնուհետ՝ Յարմուկ գետի ավազան, որտեղից մինչև Գոլանի բարձունքների սիրիական հատված ձգվելը խնդիր չէ: Իսկ ինչու Գոլան՝ պարզ է. այստեղ, Իսրայելի հետ միասին, մեծ ջարդ կտրվեր ոչ միայն Հըզբոլլահին, այլև իրանական ուժերին, ինչից հետո Հորդանանի ազդեցության տակ կանցնեին ոչ միայն Դերաան, այլև Կունեյտրան և նույնիսկ դրուզների Սուվեյդա գավառը: Մի բան, ինչում Աբդալլահ թագավորին մեղադրում էր Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ–Ասադը:

Այս մասին, ինչպես արդեն ասինք, մայիսի սկզբին էր խոսվում, իսկ արդեն երեկ SMART գործակալության տարածած նյութից պարզ դարձավ, որ հորդանանյան ուժերը, ԱՄՆ–ի և Բրիտանիայի 150 զինվորների/սպաների և Ջեյշ Մուհավար ալ–Թուրայի (սրանք մաս են կազմում նաև Թուրքիայից հովանավորվող Սիրիական ազատ բանակին) ջիհադիստների ուղեկցությամբ, արդեն իսկ հատել են սիրիական սահմանը՝ հայտնվելով Խամիմ քաղաքին, որը Պալմիրայից մոտ 90 կմ արևելք է գտնվում: Եթե հաշվի առնենք, որ քաղաքը շատ մոտ է նաև Դեյր–էզ–Զորին և Իրաքից շատ մոտ՝ ռազմավարական նշանակություն ունեցող Աբու–Քեմալին, պարզ է դառնում, թե իրավիճակը որքան վտանգավոր կարող է դառնալ՝ նոր ու անչափ դաժան ռազմական գործողությունների հնարավորությամբ: Բնական է. հիմա բոլորը պիտի Ասադին խոչընդոտեն Դեյր–էզ–Զոր հասնելու համար, որովհետև, երբ այս տարածքը վերահսկվի կառավարական բանակի կողմից, կսկսվի, այսպես կոչված, անվտանգության գոտին, որտեղ արդեն ցանկացած գործողություն նկատելի կլինի...