Արագածավանում պեռլիտի ևս մեկ հանքավայր կշահագործվի, փոշու ամպը կկրկնապատկվի

SOCIETY 27 May, 2017 21:14

Արագածոտնի մարզի Արագածավանի պեռլիտի հանքավայրի արդյունահանման հետ կապված «Հիդդեն Գոլդ» ՍՊԸ–ն Բնապահպանության նախարարություն է ներկայացրել շրջակա միջավայրի ազդեցության նախնական գնահատման հայտ:

Ըստ նախնական հայտի՝ Արագածոտնի մարզի Արագածի հանքավայրում նախատեսվում է իրականացնել օգտակար հանածոյի՝ պեռլիտի արդյունահանում: Արագածի պեռլիտի հանքավայրը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Արագածավան գյուղից և երկաթգծի համանուն կայարանից 4–5 կմ հյուսիս–արևելք: Արագածի պեռլիտի հանքավայրը ներառված է Արագածավան գյուղի վարչական սահմաններում: Արագածի պեռլիտի հանքավայրի բացահանքից օգտակար հանածոների արդյունահանման ծրագիրը ներկայացվել է համայնքի բնակիչներին, քննարկվել է ծրագրավորվող աշխատանքներում բնակիչների ներգրավման հարցը:

Ինչպես հայտնի է Արագածավանում պեռլիտի հանքավայր արդեն իսկ կա, կոչվում է «Արագած–պեռլիտ» և ինչպես կարդում ենք «Հետքի» հոդվածում՝ Արագածավանի գյուղապետը նշել է, որ այդ հանքավայրի աշխատանքի հետևանքով գյուղն ամբողջ ամառ խեղդվում է արտանետված փոշուց: Թե ինչ կլինի ևս մեկ հանքավայրի շահագործման արդյունքում դժվար չէ կռահել:

Այս նոր հանքավայրն ընդհանուր առմամբ գրավում է 0,661 քառակուսի կմ և գտնվում է 1200–1500 մ բարձրության վրա: Պեռլիտները մոխրագույն, բաց մոխրագույն, հոծ, գնդաձև–կեղևանման անջատումներով և մետաքսե փայլով առաջացումներ են: Օգտակար հանածոյի կազմում պեռլիտը 83% է, պեմզան 11% և օբսիդիան` 6%: Պեռլիտ թարգմանաբար նշանակում է մարգարիտ, այն թթվային հրաբխային ապակի է՝ կազմված դաշտային սպաթից, սանիդինից և այլ նյութերից:

«Հիդդեն Գոլդ» ընկերությունը Արագածի պեռլիտի հանքավայրի բացահանքի տարեկան արտադրողականությունը նախատեսում է հասցնել շուրջ 70 հազար խորանարդ մետրի: Հանքարդյունահանման աշխատանքները կատարվելու են մեկ հերթափոխ, 8 ժամ աշխատանքային ռեժիմով: Նախագծվող բացահանքը վերջնական դիրքում կունենա հետևյալ պարամետրերը` առավելագույն երկարությունը մոտ 1260 մ, իսկ լայնությունը 892:

Ըստ նախագծի՝ շահագործումը նախատեսվում է իրականացնել միակողանի խորացվող համակարգով, հանքախորշից հումքի անմիջական էքսկավացիայով:

Ինչպես ներկայացնում են նախագծի հեղինակները՝ հանքավայրի շրջանը ներառված չէ բնության հատուկ պահպանվող տարածքի սահմաններում: Այնտեղ չեն արձանագրվել նաև ՀՀ բույսերի և կենդանիների Կարմիր գրքերում նշված բուսական կամ կենդանական տեսակների աճելա– և ապրելավայրեր:

Ըստ նախնական հաշվարկների՝ բացահանքի, արտաքին լցակույտի և ենթակառուցվածքների տարածքներում հնարավոր է բուսականության ոչնչացում, հանքարդյունահանման աշխատանքների արդյունքում կենդանիների կենսապայմանների ձևափոխություններ և մասամբ զգայուն կենսացենոզի ոչնչացում, փոշու արտանետումներ և տարածում շրջակա միջավայրում` հանքային տեխնիկայի աշխատանքի արդյունքում, հանքային տեխնիկայի և ավտոտրանսպորտային միջոցների աշխատանքի ընթացքում առաջացող աղմուկ, ինչպես նաև բնական լանդշաֆտի ձևափոխում:

«Բացահանքում աշխատող ավտոտրանսպորտը դառնալու է վնասակար գազերի և փոշու արտանետման աղբյուր, փոշեգոյացում տեղի է ունենալու նաև բացահանքի սահմաններում: Փոշեգոյացումը կապված կլինի ավտոտրանսպորտի, հանույթաբարձման և հավաքակուտակման աշխատանքների հետ: Մեքենաների և սարքավորումների աշխատանքի արդյունքում օդ են արտանետվելու ածխածնի օքսիդ, ազոտի երկօքսիդ, մուր և ծծմբային գազ: Նախնական հաշվարկների համաձայն, բացահանքում փոշու և վնասակար գազերի (ազոտի օքսիդ, ածխածնի երկօքսիդ, մուր) առավելագույն կոնցենտրացիաները չեն գերազանցելու նորմատիվային փաստաթղթերով ամրագրված սահմանային թույլատրելի խտությունները»,– կարդում ենք շրջակա միջավայրի վրա նախնական գնահատման հայտի մեջ:

ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ–ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ