«Պատկերացնում եմ Հայաստանից արտագաղթած մարդու դեմքը, ով տեղեկանում է, որ իր 20 հեկտար հողը կոպեկներով վաճառել են». տնտեսագետ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Եթե Հայաստանից արտագաղթածների հողերը առանց նրանց պատշաճ տեղեկացնելու վաճառեն, դա շահերի ոտնահարում է լինելու: Կնշանակի՝ կառավարությունը գտել է մեխանիզմ այդ մարդկանց ձեռքից հողը վերցնելու: Այնպես որ, առանց մարդուն լիարժեք տեղեկացնելու նրա հողի հետ գործարք անելու արդյունքում համատարած դատական հայցեր կլինեն: Անգամ հնարավոր է բողոքարկվի օրենքի սահմանադրականության հարցը:

Այս մասին «Փաստ»–ի հետ զրույցում տեսակետ հայտնեց տնտեսագետ Վիլեն Խաչատրյանը՝ անդրադառնալով Հողային օրենսգրքի առաջարկվող փոփոխությանը, որով Հայաստանից հեռացած և ՀՀ քաղաքացիությունից հրաժարված հայերը կզրկվեն իրենց սեփական գյուղատնտեսական հողերից, եթե դրանք չվաճառեն 1 տարվա ընթացքում: Հակառակ դեպքում հողերի հարկադիր աճուրդի հարցով, օրինագծի ընդունման դեպքում, կզբաղվեն համայնքապետերը: Ընդ որում, փոփոխության հեղինակները չեն նախատեսում անհատապես ծանուցել սեփականատերերին, այլ հողերի վաճառքի մասին հրապարակել մամուլում:

Ավելի վաղ «Փաստի» հարցին, թե պարտադիր չէ՞, որ Հայաստանից հեռացածները օրենքով տեղեկանան մինչ աճուրդը, Արդարադատության նախարարության իրավական ապահովման վարչության պետ Անահիտ Անտոնյանն ասել էր. «Չէ, օրենքն ինքը նորմատիվ ակտ է: Տեղեկացվում են անձինք այնքանով, որքանով նորմատիվ ակտը հրապարակվում է: Մամուլի հրապարակումները, կարծում եմ, բավարար են, որ մարդիկ տեղեկանան: Հատկապես, որ էստեղ հաստատ բարեկամներ կունենան, որոնք իրենց տեղյակ կպահեն»: Հստակեցմանը, թե իսկ եթե Հայաստանում բարեկամ չունե՞ն, նախարարության ներկայացուցիչը պատասխանել էր. «Դե դա արդեն ռիսկային է: Ուրմեն հողը կօտարվի, իրենք փոխհատուցում կստանան: Երբ որ համայնքն օտարի աճուրդով այդ հողերը, գումարը տրվելու է սեփականատիրոջը: Հողը փոխհատուցմամբ է օտարվելու շուկայական գնով: Անձին անպայման գումար տալու են»:

«Ծախեն, վերջացնեն, տանեն մի 50 հազար դրամ տան, ասեն՝ գիտես, քո հողն էսքանով վաճառեցինք: Ես դա ճիշտ վարքագիծ չեմ համարում»,– ասաց տնտեսագետը՝ հավելելով. «Հայը արտասահմանում նստած չի հետևելու, թե արդյոք իքս կայքում իր հողը դրվել է վաճառքի, թե՝ ոչ: Չի բացառվում, որ այդ հողերը հայտնվեն մի քանի պաշտոնյայի կամ օլիգարխի ձեռքերում, քանի որ այդ դեպքում ավելի էժան գներով կարելի է գնել, քան այն գներով, որով հիմա դրանք վաճառվում են: Պետք է գնահատական տրվի ողջ հողային մասսային: Հասկանալի է, որ պետության համար կարևոր է ոչ թե սեփականատերը, այլ հողերի օգտագործումը, քանի որ օգտագործման դեպքում ինքը ՀՆԱ է ավելացնելու: Սակայն պետությունն ունենալու է իրավական խնդիր: Մարդուն պատշաճ տեղեկացրեք, նոր նրա ձեռքից վերցրեք: Հակառակ դեպքում՝ նրան իր հողը տնօրինելու իրավունք չես տալիս»:

Տնտեսագետ Վիլեն Խաչատրյանը նաև «Փաստի» հետ զրույցում հարց բարձրացրեց, թե ինչու է կառավարությունը հայացքն ուղղել արտագաղթածների հողերին, և արդյոք հստակ բաժանո՞ւմ է արված ՝որքանով են իրենց հողերը օգտագործում արտագաղթածներն և չարտագաղթածները:

«Եթե Հայաստանում մնացածների հողը մինչև վերջ չի օգտագործվել, արտագաղթածների հողերին անցնել չի կարելի»,– ասաց տնտեսագետը՝ տեսակետ հայտնելով, որ կառավարությունն իր հայացքը արտագաղթածների հողերին է հառել, որովհետև դրանք ամենահեշտ վաճառվելիք և ոչ խնդրահարույց հողերն են, քանի որ այդ հողերը վաճառելու դեպքում սեփականատիրոջ շահերը պաշտպանող չկա:

«Եթե Հայաստանում մի կտոր հող ունեին, ինչն իրենց կապում էր Հայաստանին, այս քայլով ևս խթան կարող է ստղեծվի, որ էլ երբևէ չվերադառնան Հայաստան: Պատկերացնում եմ Հայաստանից արտագաղթած մարդու դեմքը, ով տեղեկանում է, որ իր 20 հեկտար հողը կոպեկներով վաճառել են»,– ասաց Խաչատրյանը:

 

  Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում