Yerevan, 20.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Գեղեցկությունը նախ և առաջ առողջություն է. Լիլիթ Բաբասյանը՝ բարեկազմության և ճիշտ սննդակարգի մասին

LIFE

Ասում են՝ կարելի է ցանկացած նպատակի հասնել, եթե թեկուզ փոքրիկ քայլերով, բայց համառորեն գնում ես նպատակիդ հետևից. Citylife.am-ի այսօրվա հյուրը դիետոլոգ Լիլիթ Բաբասյանն է, ով իր համառ ջանքերի շնորհիվ կարողացել է ազատվել ավելորդ կիլոգրամներից, բայց այդ 33 կիլոգրամով կանգ չի առել, այլ այսօր իր փորձով կիսվում է նրանց հետ, ովքեր ցանկանում են վարել առողջ ապրելակերպ և լինել ավելի բարեկազմ: Իր ասելիքը Լիլիթը ներկայացրել է նաև գրքի տեսքով:

Citylife.am. Լիլի՛թ, այսօր դրական տենդենց է նկատվում հայ կանանց ու աղջիկների մոտ. նրանք ավելի ու ավելի են սկսել հետևել իրենց կազմվածքին. հաճախում են մարզասրահներ, տարատեսակ դիետաներ են պահում, մերսումների են գնում, սակայն շատերն այդպես էլ չեն հասնում բաղձալի արդյունքին. ո՞րն է խնդիրը:

Լիլիթ. Ամենակարևորը մոտիվացիան և կամքի ուժն են: Նույնիսկ եթե տրամադրում են իրենց սկսել ինչ-որ դիետա, մի որոշ ժամանակ հետո վրա է հասնում օրգանիզմի սթրեսը: Զրկելով իրենց տարատեսակ վիտամիններից, անհրաժեշտ սննդից՝ հասցնում են իրենց ծայրահեղ վիճակի, վերջում չեն դիմանում և հանձնվում են:

Citylife.am. Սուղ դիետայի արդյունքում մարդը մեկ շաբաթում կարող է նիհարել մոտ 7 կգ. ի՞նչ կասեք նման դիետաների մասին:

Լիլիթ. Միանշանակ սխալ է: Նման դեպքում մարդը մեծ վնաս է հասցնում առողջությանը. նույնիսկ 100 կգ կշռող կինը, որի մոտ կան ճարպային ահռելի կուտակումներ, եթե նման արագությամբ կորցնի քաշը, ապա դիետայից հետո կարճ ժամանակահատվածում կվերականգնի այն: Երբ մարդն իրեն սովի է մատնում և դրանից հետո անցնում է նույնիսկ թեթև ու ճիշտ սննդակարգի, ապա ցանկացած բան, որ կուտի սովի մատնվելուց հետո, կդառնա ճարպ. մեր օրգանիզմն այդպիսին է: Օրինակ, երբ ասում են, թե պետք չէ 18:00-ից հետո ուտել. սա միֆ է: Մարդու օրգանիզմը շարունակում է աշխատել, տեղի է ունենում էներգիայի ծախս, և եթե անգամ առավոտյան ուտի անյուղ կաթնաշոռ, այն իր մոտ կվերածվի ճարպի, քանի որ օրգանիզմը «կվախենա», որ իրեն կրկին սովի կմատնեն, ուստի կաթնաշոռը կդարձնի ճարպ` որպես իր համար պահուստ:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Այսօր լայն տարածում են գտել ջրային դիետաները, ավելի մասնագիտորեն կբացատրե՞ք ջրի դերն այս հարցում:

Լիլիթ. Ես իմ հաճախորդներին խորհուրդ եմ տալիս շոգ եղանակին օգտագործել օրական 2 լիտր, իսկ ավելի զով եղանակին՝ 1.5 լիտր ջուր: Իսկ ջրային դիետաներին միանշանակ բացասական եմ վերաբերում: Այս դեպքում հնարվոր է մինչև 5 կիլոգրամ նիհարել, բայց երբ մարդը անցնի իր սովորական ապրելակերպին, քաշը կվերականգնվի:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, իսկ Ձեր հաճախորդների սննդակարգի մոտավոր նկարագիրը կարո՞ղ եք տալ:

Լիլիթ. Առավոտյան խորհուրդ եմ տալիս սկսել հերկուլեսի շիլայով, ինչի մեջ կան մեր օրգանիզիմի համար անհրաժեշտ ածխաջրերը, որոնք մեր էներգիայի կարևոր աղբյուրն են, այնուհետև, ովքեր ճնշման հետ խնդիր ունեն, կարող են իրենց թույլ տալ մեկ գդալ մեղր: Հետո գալիս է միրգը. տվյալ դեպքում ես չեմ թույլատրում տարատեսակ մրգերը խառնել: Օրինակ, եթե այսօր կերել եք խնձոր, ուրեմն թող լինի միայն խնձոր, վաղը կարելի է միայն դեղձ և այսպես շարունակ: Ճաշին կարելի է սմբուկի կամ դդմիկի խորոված (առհասարակ ես միշտ սեզոնային մրգեր և բանջարեղեն եմ առաջարկում, որոնք տվյալ պահին մատչելի են) և հավի միս: Ճաշի և ընթրիքի միջակայքում կարելի է թեթև բանջարեղանային աղցան, ընթրիքին` ձկնեղեն և բրոկոլի, իսկ քնելուց 3 ժամ առաջ, եթե մարդը չի դիմանում, կարելի է նաև օգտագործել կեֆիր:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, սննդակարգը մշակելիս Դուք տվյալ հաճախորդի համար մշակում եք համապատասխան դիետա` կալորիաները հաշվի առնելո՞վ:

Լիլիթ. Եթե անկեղծ, ես կալորիաները հաշվի չեմ առնում, այլ առաջարկում եմ սննդակարգ, որտեղ կան օրգանիզմի համար անհրաժեշտ ածխաջրեր, սպիտակուցներ, ճարպեր: Մշակում եմ իմ անձնական օրինակով՝ հարմարեցնելով տվյալ հաճախորդին: Երբ ես էի այցելում Մոսկվայում համապատասխան կուրսերի, ինձ մի անգամ ասացին, որ ճաշը պետք է լինի պարտադիր ժամը 14:00-ին, և ինձ տանջում էր ‹‹ինչու›› հարցը. գուցե ես այդ ժամին սոված չեմ, գուցե երբ ստիպված լինեմ ուտել, ինձ լիքը ու ծանր կզգամ, կամ գուցե այն մարդը, ով հետևում է նման ռեժիմին, տվյալ պահին տրանսպորտում է, ապա նրա մոտ սկսվում է հոգեբանական սթրես, սկում է մտածել, որ ինքը խախտեց ռեժիմն ու հիմա կգիրանա. սա բացասաբար է ազդում կուրսի վրա: Ճաշել կարելի է մինչև 16:00-ն, երբ մարդը ցանկանա. պետք չէ նրան պարտադրել:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, իսկ Դուք բացի սննդակարգից ի՞նչ հաճախականությամբ եք Ձեր հաճախորդներին ուղարկում մարզասրահ:

Լիլիթ. Երբ ինձ մոտ գալիս են, միշտ հարցնում են՝ պարտադի՞ր է սպորտզալը, ասում եմ՝ ոչ, եթե Ձեզ պարզապես նիհարել է պետք, կարող եք նիահրել վազքի միջոցով և կարդիոյի գնալով, իսկ եթե ուզում եք նաև մկանոտ մարմին, ինչպիսին իմն է (թեպետ շատերը ասում են, որ ես կանացի չեմ, ամբողջովին մկան եմ, բայց ես գիտեմ, որ հայ հասարակությունը պարզապես դեռ սովոր չի: Մի քանի տարի հետո մկանոտ կազմվածքով կանայք կհամարվեն գեղեցիկ, և շատերը կձգտեն դրան), ապա նիհարելուց հետո կզբաղվեք արդեն կազմվածքը ձգելով և մկանոտ դարձնելով: Ճիշտն ասած, մեր սպորտզալերի մարզիչները հաճախ գումարի համար 100 կիլոգրամանոց աղջկան կարող են ուժասպառ անել՝ տալով տարատեսակ ծանրաձողեր, արդյուքում՝ այդ աղջիկը իր ճարպի հաշվին կունենա մկաններ, բայց նույն քաշը: Երբ ես նոր էի եկել Երևան, գտա մեր տան մոտակայքում մարզասրահ և որոշեցի հաճախել, մի քանի հաճախումներից հետո այլևս չգնացի. աղջիկները գալիս են շպարված, կարճ շորտերով, կարծես իրենց ներկայացնելու, կարծես սպորտզալը նորաձև է, ուղղակի ժամանակի պահանջ է, իսկ մարզիչները՝ չաղ, ճարպոտ. հարց է առաջանում՝ մարզիչը, ում որովայնը քսվում է գետին ինչպե՞ս կարող է մարզել Ձեզ: Ցավոք, նման բաներ շատ կան:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, վերջում ի՞նչ խորհուրդ կտաք մեր աղջիկներին և կանանց, որպեզի նրանք լինեն ավելի գեղեցիկ և բարեկազմ:

Լիլիթ. Խորհուրդ կտամ չպահել դիետաներ, հետևել պարզապես ճիշտ սննդակարգի: Ինչպես նկատեցիք, իմ աղջիկները, սովամահության չեն ենթարկվում, նրանք ստանում են օրգանիզմին անհրաժեշտ ամեն ինչ: Հայ ընտանիքներում ընդունված է նստել և ուտել հեռուստացույցի առաջ տարատեսակ չիփսեր, պոնչիկներ, արևածաղկի սերմեր: Պարզապես խուսափեք նման վնասակար սովորույթներից: Նաև խորհուրդ կտամ ոչ մեկին չպատմել այն մասին, որ Դուք հատուկ սննդակարգի եք հետևում: Իմ աղջիկներից գալիս են և ասում, որ ընկերուհուն են հյուրընկալվել, չեն դիմացել և կերել են նրա հյուրասիրած թխվածքը: Խուսափե՛ք մարդկանց պատմելուց: Ցավոք, մարդկային նախանձը, կարող է վնաս հասցնել Ձեզ: Ասացեք, որ Դուք ալերգիա ունեք, բժշիկն է արգելել: Ինքս շատ եմ դառնում նախանձի զոհ: Ասում են, որ համապատասխան կրթություն չունեմ. իսկ ի՞նչ կապ ունի կրթությունը, եթե ես պարզապես իմ փորձով կիսվում եմ, և մարդիկ հավատում են ինձ: Ինձ մոտ գալիս են նաև տարբեր դիետոլոգների և նմանատիպ կազմակերպություններից, որոնք ահռելի գումարներ են վերցնում և խոստացած արդյունքը չեն ապահովում՝ չնայած կան նաև աղջիկներ, ովքեր ունեցել են քաշի նվազում, բայց բոլոր դեպքերում գալիս են ինձ մոտ: Նրանցից յուրաքանչյուրի հետ (իսկ նրանք 400-ից ավելին են) ես անհատապես եմ աշխատում, ամեն օր կապի մեջ եմ՝ ինչ կերան, ինչ արեցին: Միայն գումար չեմ վերցնում և մոռանում նրանց, ո՛չ: Ես այսօր շատ լավ առաջարկներ ունեմ: Կարմիր խաչը պատրաստվում է հատուկ կլինկա բացել, որտեղ կգան ճարպակալած և քաշի հետ խնդիր ունեցող մարդիկ. սա առաջինն է և միակը Հայաստանում, և ես հրավիրված եմ այնտեղ որպես դիետոլոգ: Պարզ է, որ սա կարող է դժգոհություն առաջացնել հայտնի և մասնագիտական լուրջ փորձ ունեցող դիետոլոգների մոտ. մի 24-ամյա աղջիկ եկել է Մոսկվայից և կարճ ժամանակում նման արդյունք է գրանցում: Եթե անկեղծ, ես ինքս շատ զարմացած եմ իմ արդյունքներից, բայց Աստված տեսել է իմ համառ աշխատանքը, ուժը, եռանդը, սերը, որ ես դրել եմ այս ամենի մեջ, և ինձ օգնել է: Նրանք, ովքեր աշխատում են իրենց մարմնի վրա, գիտեն ինչ բարդ աշխատանք է դա, բայց մի՞թե ավելի լավ չէ սեփական մարմինը կատարելագործել, քան ուրիշներին պախարակել: Կարելի է պարզապես ոգևորվել և քարկոծելու փոխարեն ուրախանալ մարդու հաջողություններով: Եղեք գեղեցիկ և առողջ: Գեղեցկությունը նախևառաջ առողջություն է:

SoftConstruct and the French University in Armenia Sign A New Memorandum of UnderstandingIDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attack