Yerevan, 14.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Օրե՞նք, թե՞ իրավունք. արդյոք ամբաստանյալը իրավունք ունի չկանգնել դատավորի դահլիճ մտնելու ժամանակ

SOCIETY

Արդյոք ամբաստանյալը իրավունք ունի չկանգնել դատավորի դահլիճ մտնելու ժամանակ եւ արդյոք պաշտպանը իրավունք ունի լքելու դատարանի դահլիճը իր պաշտպանյալի պահանջով։ Այս հարցերի կապակցությամբ հայտարարությամբ է հանդես եկել Գեւորգ Սաֆարյանը, ով այս պահին գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի պատժախցում։

Հայտարարությունում ասվում է.

«Օրենք թե իրավունք

Վերջին օրերին հանրության տարբեր շերտերում ակտիվորեն քննարկվում է երկու հարց՝ արդյոք ամբաստանյալը իրավունք ունի չկանգնել դատավորի դահլիճ մտնելու ժամանակ եւ արդյոք պաշտպանը իրավունք ունի լքել դատարանի դահլիճը իր պաշտպանյալի պահանջով: Որոշ սովետական «իրավագետներ» այս հարցերին պատասխանելով սկսեցին հղումներ կատարել քրեադատավարական օրենսգրքին: Այս երեւույթը բնորոշ է թե սովետական, թե այլ տոտալիտար պետությունների «իրավագիտությանը»:

Տոտալիտար պետությունները մարդու իրավունքների նկատմամբ ունեն հետեւյալ մոտեցումը. «Մարդը ունի այնպիսի իրավունքներ, ինչպիսիք նրան կտա պետությունը»: Այսինքն, եթե Սովետական Միության օրենքը քեզ իրավունք չի տալիս լինել այլախոհ, իսկ դու այլախոհ ես, ապա քեզ կաքսորեն Սիբիր: Ցավոք սրտի իրավունքի այսպիսի փիլիսոփայության կրողներ կան նաեւ մեր օրերում եւ ինչն առավել ցավալի է այդպիսիք կան նաեւ փաստաբանական համայնքում:

Ժողովրդավարական եւ իրավական պետություններում գործում է իրավունքի հակառակ մոդելը. «Պետությունը սահմանափակված է մարդու իրավունքներով»: Այսինքն եթե օրենքը քեզ չի թույլատրում լինել այլախոհ, բայց դու ունես դրա իրավունք, ապա պետք է փոխել այդ օրենքը: Եվ եթե օրենքը հակասում է իրավունքին, ապա այդ օրենքը չի կարող լինել իրավական եւ կիրառելի. «իրավունքը գերակա է օրենքից»: Ի սկզբանե նշված հարցերին պատասխանելու համար անհրաժեշտ է պատասխանել հետեւյալ հարցերին՝

1. Իրավունք ունի արդյոք քաղաքացին համարելու, որ իր երկրի իշխանությունները՝ ոչ լեգիտիմ են, չունեն ժողովրդի կողմից տրված իշխանություն, բռնազավթել են ժողովրդի իշխանությունը եւ այդ իշխանության մաս կազմող «դատարանը» նույնպես չունի ժողովրդի կողմից տրված իշխանություն, իրականացնում է ոչ թե արդարադատություն, այլ կատարում է քաղաքական պատվերներ:

2. Իրավունք ունի արդյոք քաղաքացին իր վերը նշված կարծիքն արտահայտելու:

Այս հարցերի պատասխանները միանշանակ են: Մարդու ազատ մտածելու եւ ազատ արտահայտման իրավունքները խոսում են հենց այն մասին, որ այո քաղաքացին ունի վերը նշված կարծիքը ունենալու եւ այն արտահայտելու իրավունք:

Ամբաստանյալը նույնպես քաղաքացի է եւ ունի իրավունք համարելու, որ «դատարանը» չունի ժողովրդի կողմից տրված իշխանություն եւ իրականացնում է, ոչ թե արդարադատություն, այլ իրականացնում է քաղաքական պատվեր եւ ունի իրավունք արտահայտել իր տվյալ կարծիքը չկանգնելով «դատավորի» դահլիճ մտնելու ժամանակ:

Անդրադառնալով այն հարցին, թե պաշտպանը իրավունք ունի լքելու դատարանի դահլիճը իր պաշտպանյալի պահանջով, «սովետական իրավագետները» պնդում են, որ օրենքը պաշտպանին նման իրավունք չի տալիս: Սակայն նրանք մոռանում են մի պարզ հանգամանք: Պաշտպանին լիազորություններ տալիս է ոչ թե օրենքը կամ դատարանը, նրան լիազորություններ տալիս է իր պաշտպանյալը եւ տալիս է այն չափով, որքան որ ինքն է համարում անհրաժեշտ:

Օրինակ՝ ամբաստանյալը կարող է լիազորել իր պաշտպանին իր անունից ներկայացնել միջնորդություններ, սակայն չլիազորել իր անունից հարցեր ուղղել վկաներին եւ անգամ ամբաստանյալը իրավունք ունի հանել այն հարցը, որը կտրվի իր պաշտպանի կողմից:

Պաշտպանը ընդամենը հանդիսանում է ամբաստանյալի լիազորված անձը եւ նրա լիազորությունների սահմանը գծվում է հենց ամբաստանյալի կողմից:

Պաշտպանը իրավունք չունի կատարել այնպիսի գործողություններ, ինչպիսիք նրան չի լիազորել իր պաշտպանյալը եւ եթե նա կատարի իր պաշտպանյալի կամքին հակառակ գործողություններ, ապա պաշտպանյալը կարող է հրաժարվել այդ պաշտպանից եւ պահանջել փաստաբանական պալատից այդ փաստաբանին զրկել արտոնագրից՝ ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքի ոտնահարման համար:

Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը իր պաշտպանյալի բացակայության ժամանակ իրավունք չունի մնալ դատարանի դահլիճում եւ ներկայացնել ամբաստանյալին, եթե վերջինս նրան նման լիազորություն չի տվել, իսկ դահլիճում մնալու պարագայում կոտնահարի իր պաշտպանյալի իրավունքները:

Վերը նշված իրավունքների իրացման հարցին անդրադառնալիս «սովետական իրավագետները» պատասխանում են, որ այդ իրավունքների իրացումը սահմանված չէ օրենքով: Ինչպես նշել էի սկզբում այն օրենքը, որը հակասում է իրավունքին կիրառելի չի կարող լինել:

Կարելի է շատ երկար խոսել իրավունքից, իրավունքի իրացումից, սակայն ոչ իրավական պետությունում խոսել իրավունքի իրացումից, ուղղակի ծիծաղելի է»։

Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative Solution