Yerevan, 14.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Հայկական հսկաների սննկացման մեխանիկան

SOCIETY

Անցած մեկ տարվա ընթացքում Հայաստանում փակվել են մոտ 6000 փոքր և միջին ձեռնարկություններ: Եթե անցած ամռանն ակտիվ ընկերությունների քանակը եղել է մոտ 71 հազար, ևս 2000-ը խոշոր ձեռնարկություններն են, ապա այժմ այդ թիվը դարձել է 67 հազար: Ընդ որում, ընդամենը հինգ-վեց տարի առաջ, խոսքը մոտ 150 հազար ընկերությունների մասին էր գնում: Այսինքն՝ այս ընթացքում Հայաստանում գործող ընկերությունների քանակը կրկնակի նվազել է:

2017 թվականին Հայաստանում ներդրումային բում է սպասվում: Վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հանձնարարությամբ բոլոր մարզերի հետ հանդիպումներ եղան, քննարկվեցին բազմաթիվ ներդրումային ծրագրեր, իսկ վերջում հայտարարվեց 3.2 մլրդ դոլար ներդրումների մասին, որոնցից 850 միլիոնը՝ 2017 թվականին: Այս ներդրումների արդյունքում պետք է Հայաստանում ստեղծվեն հազարավոր աշխատատեղեր, տնտեսությունը շնչի: Այս պահին սա միայն թղթի վրա է: Թե ինչ ներդրումներ են արվել, դեռ հաշվարկ չկա: Մինչ ներդրումներ կարվեն, մշտապես հայտնի է դառնում բազմաթիվ ընկերությունների՝ իրար հերթ չտալով փակման մասին: Դրանց մի մասը սնանկանում է, մյուս մասը՝ լուծարվում կամ ժամանակավորապես դադարեցնում գործունեությունը: Միայն 2017 թվականի առաջին 5 ամիսների ընթացքում մեծ ու փոքր, հայտնի ու ոչ շատ անվանի բազմաթիվ ընկերություններ են փակվել: Թվարկենք դրանցից մի քանիսը։ Տարեսկզբին հայտնի դարձավ, որ սնանկ է ճանաչվել Արագածոտնի մարզում գտնվող Թուխմանուկի հանքավայրը շահագործող «Մեգո գոլդ» ընկերությունը: 2017թ. ապրիլի 28-ին Շենգավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի շենքում անցկացվեց «Նաիրիտին» պատկանող գույքի աճուրդը: 2016-ին Նաիրիտից բացի այլ լուրջ ընկերություններ ևս սնանկացան կամ փակվեցին: 2016-ին վերջնականապես գործունեությունը դադարեցրեց 2013-ից ավիաուղևորափոխադրումներ անող «Էյր Արմենիա» ընկերությունը, «Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրը» գնած «ՆՏԱԱ ինվեստմենտ գրուպ» ՍՊԸ-ն, ինչի պատճառով կառավարությունը գույքը հետ բերեց, «Աշտարակ կաթ»-ը ևս չպետք է մոռանալ:

Սրանք դեռ քիչ թե շատ հայտնիների մասին: Կան նաև շատ անհայտ ընկերություններ: 2008-16 թվականներին վարույթ է ընդունվել 8908 սնանկության գործ։ Ավարտվել է 5616 գործ: Առողջացման ծրագիր է ներկայացրել ընդամենը 87-ը, որից 56-ն է հաստատվել դատարանի կողմից։ 2016թ. 473 կազմակերպություն է սնանկ ճանաչվել, առողջացման ծրագիր է ներկայացրել միայն երկուսը։

2016-17 թվականներին տնտեսվարողների կողմից շուրջ 22 մլրդ դրամ հարկային պարտավորությունների չկատարման հետևանքով առկա է սնանկության ավելի քան 2100 վարույթ, չնայած որոշ տնտեսվարողների պարագայում հնարավոր էր կիրառել նաև սնանկության վարույթին այլընտրանքային միջոց: Նման աղետալի պատկերի պատճառները շատ են՝ բարձր տոկոսադրույքներ, ֆինանսների անհասանելիություն, տնտեսական փոքր աճ, սահմանափակ շուկա, արտագաղթ և գնողունակության անկում: Այստեղ արդեն տեղին է խոսել սնանկացման մասին ՀՀ օրենսդրությունում փոփոխություններ կատարելու անհրաժեշտության մասին: Ակնհայտ է, որ սնանկության կառավարիչների ՝ օրենքով սահմանված գործունեության արդյունավետությունն այս պահին բավարար չէ, իսկ սնանկության վարույթի տևողությունը երկար է: Ստեղծված իրավիճակը պայմանավորված է վարչարարության կազմակերպման, օրենսդրության, սնանկության բնութագրիչների բացահայտման և այլ խնդիրներով: Շուկայական տնտեսության պայմաններում առաջանում են այնպիսի իրավիճակներ, երբ շուկայի մասնակիցները չեն կարողանում կատարել իրենց ստանձնած պարտավորությունները: Այդ իրավիճակում պետությունը շատ հաճախ կարող է տվյալ տնտեսավարող սուբյեկտին օգնել իրականացնել ֆինանսական առողջացման ծրագիր, սակայն օրենքում այդ մեխանիզմները բավականաչափ թույլ են: Օրենքում պետք է կատարվեն այնպիսի փոփոխություններ, որոնց միջոցով առաջնային կերպով տնտեսավարող սուբյեկտներին կօժդանդակեն դուրս գալ ծանր ֆինանսական կացությունից, այլ ոչ թե գնալ սնանկացման ճանապարհով: Մյուս կողմից՝ հարկավոր է կատարելագործել օրենքի մեխանիզմները, որպեսզի գործարարները չգնան արհեստական սնանկացման ճանապարհով և գործեն միայն օրինական դաշտում:

Ստելլա Խաչատրյան

Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative Solution