Yerevan, 14.September.2026,
00
:
00
BREAKING


ԵԱՏՄ նոր կարգավորումները կարող են դժվարություններ առաջացնել հայ-վրացական հարաբերությունների համար. Հրանտ Միքայելյան

SOCIETY

Tert.am-ը Կովկաս ինստիտուտի փորձագետ Հրանտ Միքայելյանի հետ զրուցել է հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած Եվրասիական տնտեսական միության նոր պահանջների մասին:  Ըստ այդ պահանջների՝ առանց մաքսազերծման կարելի է ներմուծել մինչև 5 կգ կարանտինային հսկողության ենթակա բուսասանիտարական արտադրանք (գրեթե բոլոր տեսակի մրգերը և բանջարեղենը): Շուտով ուժի մեջ կմտնեն նոր սահմանափակումներ ԵԱՏՄ համաձայնագրի մի շարք դրույթների հետ կապված, որոնց թվում կա նաև մեքենաների մաքսազերծման հետ կապված դրույթ: Մելիքյանը նկատեց, որ ԵՏՄ կարգավորումների միայն մի փոքր հատվածն է ուժի մեջ մտել, ինչը հետագայում կարող է խնդիրներ առաջացնել հայ-վրացական առևտրաշրջանառության համար: Սակայն նա գտնում է, որ Վրաստանի և ՀՀ-ի համագործակցության համար նոր տարբերակներ կմշակվեն: 

-Պարո՛ն Միքայելյան, հաշվի առնելով այն, որ Վրաստանը ԵՄ-ի հետ համագործակցող պետություն է՝ ինչպե՞ս է ՀՀ-ն ԵԱՏՄ-ի նոր կարգավորումներով հայ-վրացական հարաբերությունները շարունակելու, հնարավո՞ր է՝ վտանգվի Վրաստանի հետ առևտրաշրջանառությունը: 

- Այն դրույթները, որոնք արդեն իսկ ուժի են մտել, ԵԱՏՄ կարգավորումների միայն մի փոքր հատվածն են: Նոր կարգավորումներն ու տուրքերը հիմնականում կսկսեն գործել 2018-2022 թվականներին: Իհարկե, սա կարող է դժվարություններ առաջացնել հայ-վրացական առևտրի համար, քանի որ այս պահի դրությամբ հայ-վրացական առևտուրը հարկվում է գրեթե զրո տոկոսով: Հայաստանում ու Վրաստանում արդեն մեկ տարի է՝ բանակցություններ կան առևտրի մասով, կարծում եմ՝ եկող տարվա մեջ ինչ-որ որոշում կընդունվի, և առևտրաշրջանառության նոր ձևաչափ կընտրվի, կհստակեցվի, թե ինչ հարկեր կլինեն: 

- Իրականում հայ-վրացական հարաբերությունները երկկողմ են, հուշագրեր կան, ավելին՝ վերջին շրջանում վարչապետների և այլ պաշտոնյաների մակարդակով հանդիպումներ ն լինում: Մենք կարո՞ղ ենք երկկողմ հարաբերությունների պայմանավորվածությունների վրա հիմնվել, թե՞ նոր դրույթների ուժի մեջ մտնելուց հետո ելքեր պետք է որոնենք, որոնք կարող են նաև ուշացած լինել: 

- Այս պահին իրավիճակ է փոխվում: Առաջին հերթին մեր բյուրոկրատիան և ընդհանրապես արտաքին քաղաքականությունը մի քիչ ակտիվացել է: Երկրորդ ու ավելի կարևոր հանգամանքն այն է, որ Վրաստանի կողմից հետաքրքրվածություն կա, որը վերջին տարիների պակասել էր, քանի որ նախկինում միայն Հայաստանն էր հետաքրքրված համագործակցությամբ: Հիմա հանդիպումներ են լինում ոչ միայն երկրների վարչապետների մակարդակով, այլև նախարարների մակարդակով էլ գրեթե ամեն ամիս այցելություններ լինում են: Այսինքն՝ այդ բանակցություններն ակտիվ գնում են: 

-Ի՞նչ հստակ տարբերակներով կարելի է խուսափել Վրաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացման վտանգից: 

-Ես կարող եմ զուտ սուբյեկտիվ տարբերակներ նշել, օրինակ՝ կարող է լինել ԵԱՏՄ-ի ընդհանուր որոշում Վրաստանի մասով: Այսինքն՝ ՀՀ-ն ընդունում է ԵԱՏՄ-ի հարկային նոր դրույքաչափերը, բայց ԵԱՏՄ-ն Վրաստանի համար տոկոսներն իջեցնում է, որպեսզի Հայաստանի և Վրաստանի առևտուրը չվնասվի: Կարող է նաև ՀՀ-ն բացառությունների հնարավորություն ստանա, ինչը, կարծում եմ, որ երկարատև լինել չի կարող: Կարող է նաև այլ որոշում լինել, որոնց մասին մենք չգիտենք, բայց գոնե այս 2 տարբերակը կարող է կիրառելի դառնալ: 

- Հաշվի առնելով ռուս-վրացական հարաբերությունները, ԵԱՏՄ-ում ՌԴ-ի դիրքը՝ որքանո՞վ եք իրական համարում այն սցենարը, որ ՌԴ-ն Վրաստանի համար բացառություն անի: 

- Իհարկե ՌԴ ն շատ մեծ կշիռ ունի ԵԱՏՄ-ում, բայց որոշումները միասնական են ընդունվում՝ 5 երկիրը պետք է համաձայնեն այս կամ այն որոշումներին: Մի երկրի քվեարկությամբ որոշում չի կայացվում, այսինքն՝ ՌԴ-ն, երբ ցանկանում է որոշում կայացնել, այլ միջոցների է դիմում, օրինակ՝ առաջարկում է այլ բան այդ որոշման դիմաց: Կարծում եմ՝ հիմա էլ նույն կերպ կլինի: Սակայն այստեղ խնդիրն այն է, որ հայ-վրացական հարաբերությունները ԵԱՏՄ մյուս պետություններին չեն հետաքրքրում, մեծ դժվարություն չի լինի: Իհարկե, Վրաստանը չի կարող ստանալ այն առավելությունները, որոնք ունեն ԵԱՏՄ երկրները միմյանց միջև: Հայաստանի ու Վրաստանի միջև կարող է զրո տոկոս է հարկվում, որոշ դեպքերում՝ մի քիչ բարձր, ԵԱՏՄ-ի պարագայում դա կարող է Վրաստանի համար իջնել կես տոկոսով: Հնարավոր է՝ Վրաստանի համար սա շահեկան լինի, այս պարագայում հայ-վրացական հարաբերությունները չեն տուժի: Կարծում եմ՝ ամենակարևորն այն է, թե կողմերն ի՞նչ են ուզում՝ ցանկանո՞ւմ են, որ չտուժեն հարաբերությունները, թե ոչ: Այս պահին հստակ երևում է, որ ցանկանում են, որ երկկողմ հարաբերությունները չտուժեն:

Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative Solution