Ժխտողականության պատը քանդել փորձող թուրք մտավորական Սելեքը Հայաստան է բերել իր գրքի հայերեն թարգմանությունը

Թուրք մտավորական, սոցիոլոգ Փընար Սելեքի «Որովհետև հայ են» գիրքը վկայությունն ու ճիչն է բոլոր այն մարդկանց, ովքեր կոտրել են իրենց ներսում առկա ժխտողականությունը և հարցականի տակ են դրել բոլոր այն «ճշմարտությունները», որոնք սովորեցվել են Թուրքիայում: Այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասաց Սելեքը, ով առաջին անգամ այցելել է Հայաստան:

«Չեմ հասցրել դեռ շատ բան տեսնել, բայց ասես փոքր աղջնակ լինեմ, անընդհատ ոգևորվում եմ, ծիծաղում, առավոտվանից ի վեր շատ լավ տրամադրություն ունեմ: Այս հանդիպումն ինձ համար շատ խորհրդանշական է: Իմ կյանքում իսկական հանդիպումները միշտ փոխել են կյանքս»,- նշեց գրքի հեղինակը` փաստելով, որ գրքում պատմում է հենց այդ հանդիպումների և դրանց առաջացրած փոփոխությունների մասին: Ներկայացնելով գրքի բովանդակությունը` նա ընդգծեց, որ այդտեղ հարցականի տակ է դրվում Թուրքիայի կրթական համակարգը, փողոցների անունները, այն սև, մութ հատվածը, որ կա մարդ կանց գիտակցության մեջ և որի մեջ ինքն էլ հայտնվել էր, սակայն փորձել էր դուրս գալ:

«Գիրքս պատմում է, թե ինչպես եմ ես ինքս ապրել ժխտողականությունը Թուրքիայում: Ես ազգայնականների ընտանիքից չեմ եղել, ընտանիքս ընդդիմադիր հայացքներ ուներ, հայրս բանտարկված էր, պապիկս ևս ընդդիմադիր էր, և այս ամենով հանդերձ ես չէի հասկանում Ցեղասպանության խնդիրը: Ես նայում էի, նայում, բայց չէի տեսնում, որովհետև իմ հայացքն արդեն ինչ-որ առումով ձևավորված էր: Այն բոլոր հանդիպումների շնորհիվ, որ ունեցա, ես հասկացա, որ պետք է քանդեմ այդ հայացքն ու սեփական ինքնությունս և փորձեմ նորից վերակառուցել այն: Թեպետ դժվար էր, սակայն ես ջարդեցի, կոտրեÖ �ի այն ակնոցները, որ կրում էի և այդպիսով ինքս ինձ ջարդեցի: Եվ դրանից հետո միայն սկսեցի տեսնել շատ բաներ, որոնց մասին էլ գրեցի»,- պատմեց թուրք մտավորականը:

Նա նշեց, որ գիրքը մի կողմից պատմում է իր անձնական վերափոխման պատմության, մյուս կողմից էլ այն դիմադրական շարժման մասին, որը ձևավորվել է Թուրքիայում: «Ես մենակ չեմ, ես մի ամբողջ սերնդի հետ եմ, ովքեր հարցեր են տալիս և հարցականի տակ են դնում այն բոլոր ճշմարտությունները, որոնք մեզ սովորեցրել են: Իմ երկրում ինձ նման շատ մարդիկ կան, բոլորը չեն, որ աքսորյալ են, մի մասը բանտերում է, մի մասը մահացել է, իսկ մյուս մասն էլ շարունակում է դիմադրել և պայքարել: Կարծում եմ, որ մեր ժողովուրդների իսկական  հանդիպումն այդ պայքարի և դիմադրության միջոցով է լիÕ �ելու, քանի որ սահմանները ստեղծվել են իշխողների կողմից, և մենք ենք, որ դուրս ենք գալիս այդ սահմաններից, ստեղծում ենք մեր աշխարհը, մտածում ենք մեր արժեքների մասին»,- ասաց Սելեքը` նշելով, որ իրականում գիրքը մի փոքր բան է, որ կարող էր ինքն անել:

 «Այս տարի Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցն է, և սա կարևոր է խնդրին հանրային հնչեղություն տալու տեսանկյունից: Ես այնքան էլ հույս չունեի, որ 100-րդ տարելիցը կհանգեցնի իսկական արդարության, հետևաբար ուզում էի իմ այս ստեղծագործությամբ աջակցել արդարության համար պայքարին: Քանի որ ինքս էլ խնդիր ունեմ արդարության հետ և արդարության համար պայքար եմ մղում, գիտեմ, թե անգամ փոքրիկ վկայություններն ինչ կարևորություն ունեն»,-ընդգծեց Սելեքը:

Նա փաստեց նաև, որ գիրքը մեծ հնչեղություն է ստացել Ֆրանսիայում: Շատերը հետաքրքրվում են դրանով ոչ միայն այն պատճառով, որ այնտեղ պատմվում է հայկական հարցը, այլ շատերը դրանում առնչություններ են տեսնում սեփական պատմության հետ: Թեպետ գիրքը հայերի համար է գրվել, սակայն այն համընդհանուր բնույթ ունի:

Թուրքիայում իր անձի հանդեպ եղած քաղաքական հալածանքների հետևանքով Ֆրանսիա փախած մտավորականը փաստեց, որ այնտեղ էլ շարունակում է հետազոտություններ իրականացնել միջազգային արդարության, ցեղասպանության հարցի շուրջ:

«Որովհետև հայ են» գրքի հայերեն թարգամանությունն ու հրատարակումը հնարավոր է դարձել Մանուկ և Աղավնի Փամոկջյան հիմնադրամի աջակցությամբ: Ֆրանսերեն գրված գիրքն արդեն թարգմանվել է գերմաներեն և իտալերեն, ներկայում ընթանում են իսպաներենի թարգմանության աշխատանքները:

Փընար Սելեքը ծնվել է 1971 թվականին Ստամբուլում: Նրա աշխատանքները վերաբերել են թուրքական հանրապետության փոքրամասնությունների և օտարվածների իրավունքներին: Սելեքի կյանքում շրջադարձ է տեղի ունենում 1998 թվականին մի խճճված դատական գործի առնչությամբ, երբ նա անարդարացիորեն մեղադրվում է ահաբեկչության մեջ: Հեռանալով երկրից` նախ գնում է Գերմանիա, ապա Ֆրանսիա, որտեղ ստանում է քաղաքական փախստականի կարգավիճակ: Ներկայում հետազոտություններ է իրականացնում Լիոնում: