Yerevan, 02.November.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office

Պայթյունավտանգ նոր օրենքը եւ հանրահայտ տրանսգենդերի ապրումները Հայաստանում

SOCIETY
Կիսվել

ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի նախագծով սահմանվում է, որ քրեորեն պատժելի արարք կարող է համարվել մարդու սեռական կողմնորոշման պատճառով նրա նկատմամբ խտրականությունը:

Նախատեսվող առավելագույն պատիժը մինչեւ երկու տարի ժամկետով ազատության սահմանափակումն է: Իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները օգտագործելով խտրականության դեպքում էլ սահմանվում է ոչ թե ազատության սահմանափակում, այլ ազատազրկում՝ մինչեւ երկու տարի ժամկետով:

Նախագծի գլուխ 28-ը վերնագրված է «Սահմանադրական իրավունքների եւ ազատությունների դեմ ուղղված հանցագործություններ», որի 197-րդ հոդվածը վերաբերում է խտրականությունը:

Դրանով ամրագրվում է.

  1. Խտրականությունը` մարդու իրավունքները, ազատություններն ու օրինական շահերը ուղղակի կամ անուղղակի խախտելը` կախված սեռից, ռասայից, մաշկի գույնից, էթնիկական կամ սոցիալական ծագումից, գենետիկական հատկանիշներից, լեզվից, կրոնից, աշխարհայացքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, ազգային փոքրամասնությանը պատկանելությունից, գույքային վիճակից, ծնունդից, առողջական վիճակից, հաշմանդամությունից, սեռական կողմնորոշումից, տարիքից կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներից՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը (նվազագույն աշխատավարձի-խմբ.) քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը ութսուն ժամ տեւողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
  1. Խտրականությունը, որը կատարվել է իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով` պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տեւողությամբ, կամ որոշակի պաշտոն զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:

Նոր քրեական օրենսգքրի նախագիծը դրվել է հանրային քննարկման: e-draft.am կայքում դրան դեմ է արտահայտվել քվեարկողների 90 տոկոսը եւ միայն 10-ն է հայտնել դրական վերաբերմունք:

Նախագծի տակ տեղ են գտել նաեւ կարծիքներ, որոնց հեղինակները օրինագծի վերոնշյալ հատվածը համարում են ընդհուպ մինչեւ հակապետական ու հակաբարոյական:

«Հոդված 197` «Խտրականություն» անհապաղ հանել շրջանառությունից, որպես ակնհայտ հակազգային, հակապետական եւ հակաբարոյական բնույթ: Բացառել դրա հեղինակի հետագա մասնակցությունը օրենսդրության մշակման հետ կապված ցանկացած աշխատանքներին»,

«Արեւմտյան երկրներում համանման սեռական կողմնորոշման հիման վրա «խտրականությունը» քրեականացնող օրենքները ՇԱՆՏԱԺԻ հիմք է ծառայում․․․ ի օգուտ անբնական սեռական հակումներ ունեցողների»:

Ի դեպ, «Հասարակություն առանց բռնության» հասարակական կազմակերպության կայքում օրեր առաջ հրապարակվել է հարցազրույց Ծանրամարտի Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն ու ռեկորդակիր, աշխարհի կրկնակի բրոնզե մեդալակիր Մել Դալուզյանի հետ, որի սեռական կողմնորոշման հարցը վերջին տարիներին պարբերաբար դառնում էր լրատվամիջոցների քննարկման նյութ:

Նա արդեն մեկ տարի է՝ բնակվում է Նիդերլանդներում։ Տրանսգենդեր սպորտսմենը քաղաքական ապաստան է ստացել եւ այժմ հոլանդերեն է սովորում։

«Որ սկսեմ Հայաստանից իմ հեռանալու պատճառները թվել՝ մեր խոսակցությունն օրեր կտեւի։ Ո՞վ չգիտի, որ տրանսգենդեր մարդիկ Հայաստանում ամենախոցելի խումբն են։ Երբ փորձում ես քեզ շրջապատող իրականությունում ինչ-որ բան փոխել, բայց չի ստացվում, երբ նորից ես փորձում, ու էլի չի ստացվում, այլ բան չի մնում, քան ֆիզիկապես տեղափոխվել ուրիշ միջավայր։ Հատկապես երբ տեսնում ես, որ մի կողմում դու ես ու էլի մի քանի հոգի, իսկ մյուս կողմում՝ ճնշող մեծամասնությունը։ Խտրականության, սպառնալիքների, ատելության, տարբեր իրավունքների ու ազատությունների ոտնահարումների աստիճանը Հայաստանում այնքան բարձր էր ու ամենուր, որ շնչելու օդ չկար, բայց շնչահեղձ լինելու ցանկություն էլ չկար։ Այդ բեռը, այդ ծանրաձողը բարձրացնելու ո՛չ ուժ, ո՛չ էլ հավես այլեւս չէր մնացել, որովհետեւ խաղի կանոններն անարդար էին»,- ասել է Մելը՝ նշելով, որ կխոսի արտագաղթի բազմաթիվ պատճառներից միայն մեկի մասին։

Սպորտսմենը նկատել է, որ երկրից հեռանալու մի շարք պատճառներից այդ մեկը չի վերացել Նիդերլանդներում մեկ տարի ապրելուց հետո անգամ.

«Հայաստանյան մեդիան նկատի ունեմ, որը դարձել է ատելության, անհանդուրժողականության ու խավարամտության տարածման եւ բազմապատկման հիմնական գործիքը։ Ու այդ գործիքը հմուտ կերպով օգտագործում են թե՛ իշխանությունները, թե՛ չարաբաստիկ ռազմավարական դաշնակցի ագենտները։ Իսկ երբ դու հանրությանը հայտնի մարդ ես, իսկույն հայտնվում ես նրանց թիրախում։ Հայտնի մարդկանց հայտնվելը մամուլի ուշադրության կենտրոնում ինքնին բնական բան է, բայց ամեն ինչ չափ ու սահման պետք է ունենա։ Լրատվամիջոցները պիտի սահմանափակված լինեն լրագրողական էթիկայի կանոններով ու համամարդկային նորմերով, լրատվամիջոցն իրեն չպետք է թույլ տա օրը 24 ժամ քիթը խոթել մարդու անձնական կյանքի մեջ, հետապնդել ու թունավորել քաղաքացու կյանքը։

Զավեշտալի է, բայց Նիդերլանդներ տեղափոխվելուց հետո անգամ՝ այս մեկ տարվա ընթացքում, հայաստանյան մամուլում մի քանի տասնյակ հրապարակումներ են եղել. Դալուզյանը փոխել է սանրվածքը, Դալուզյանը Ֆեյսբուքում այս արեց, այն արեց․․․ Եվ յուրաքանչյուր նման նյութի տակ՝ ընթերցողների ատելության նոր դոզաներ, խտրականության մի նոր խրախճանք․ մեկնաբանությունների շարան, որն, իհարկե, չի ջնջվում լրատվամիջոցների խմբագրակազմի կողմից»։

Հարցին, թե ո՞ր դեպքում կվերադառնա Հայաստան՝ Մել Դալուզյանը պատասխանել է, որ չի մտածել այդ մասին ու չի էլ պատկերացնում՝ հնարավո՞ր է, որ Հայաստանում լուծվեն այն բոլոր խնդիրները, որոնց ինքը բախվել է։

Ու մինչ Քրեական օրենսգրքի նախագծում տեղ գտած սեռական կողմնորոշման պատճառով խտրականության վերաբերյալ դրույթն ընդդիմախոսների դիմադրությանն է հանդիպում, դրա բացակայությունից տուժող բազմաթիվ մարդիկ փորձում են իրենց կյանքը կազմակերպել առավել հանդուրժողականության պայմաններում:  

Կիսվել
Timeline
IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice
All Timeline »
Most Popular
1 Digital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post Magazine 2 Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17 3 Applications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027 4 Digital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Intervie... 5 Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”
Poll