ԵՄ կազմում չկա պետություն, որը դեմ կլինի հայ-եվրոպական հարաբերությունների ֆորմալացմանը. Ալ. Ռառ

Հայաստանի և Եվրամիության միջև ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի ստորագրումը խնդրահարույց չէ ո՛չ Եվրամիության անդամ-պետությունների, ո՛չ էլ Ռուսաստանի համար: Այս մասին Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց գերմանաբնակ քաղաքագետ, միջազգայնագետ, ԱՊՀ երկրների՝ արտաքին քաղաքական գծով ծրագրերի տնօրեն Ալեքսանդր Ռառը: Նա նշեց, որ նման համաձայնագրեր ԵՄ-ի հետ ունեն գրեթե բոլոր երկրները: Նրա խոսքով՝ համաձայնագիրը ԵՄ հետ ստորագրելը Հայաստանի ընտրությունն է, այն մտածված է Հայաստանի ղեկավարության կողմից, իսկ Ռուսաստանը, նրա խոսքով, միջամտություն չունի այս որոշման կայացման հարցում: Ռառն ասաց, որ եթե Թուրքիան լիներ ԵՄ անդամ, ապա դեմ կլիներ այս փաստաթղթի ստորագրմանը, բայց քանի որ Թուրքիան ԵՄ անդամ չէ, ապա այլ պետություն, որը կարող է դեմ լինել այս փաստաթղթի ստորագրմանը, չկա:

- Մի քանի օրից Հայաստանն ու Եվրամիությունը պատրաստվում են ստորագրել ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիր, սակայն, հաշվի առնելով 2013թ.-ի փորձը, երբ Ռուսաստանի միջամտությամբ Հայաստանը չստորագրեց Ասոցացման համաձայնագիրը, կասկածներ կան, որ գուցե այս անգամ էլ փաստաթղթի ստորագրում կամ վավերացում տեղի չունենա: Համաձա՞յն եք:

- Հայաստանն ու Եվրամիությունը Ասոցացման համաձայնագիր չեն ստորագրելու, այնպես որ չեմ կարծում, որ այն խնդիրներ առաջացնի: Սա փաստաթուղթ է համագործակցության մասին, նման համաձայնագրեր գրեթե բոլորն ունեն Եվրամիության հետ, Ռուսաստանն էլ, կարծում եմ, առաջիկայում նման կարևոր համաձայնագրի կարիք կունենա: Իսկ Հայաստանը, կարծում եմ, որ կստորագրի այս համաձայնագիրը, որովհետև այն չի խանգարում, չի խոչընդոտում Հայաստանի անդամակցությանը Եվրասիական տնտեսական միությանը: Կարծում եմ, որ Հայաստանի համար շատ լավ է համագործակցել Եվրամիության հետ և ֆորմալիզացնել այդ հարաբերությունները:

- Գուցե այս ստորագրվելիք համաձայնագիրն այդքան էլ «ուժեղ» բովանդակություն չունի, և դրա համար է, որ Ռուսաստանը չի խոչընդոտում դրա ստորագրմանը:

- Չեմ կարծում, որ խնդիրը միայն Ռուսաստանի մեջ է: Խնդիրը նաև Հայաստանի ղեկավարության, Հայաստանի իշխանությունների մեջ է, որոնք ուզում էին Եվրամիության հետ այնպիսի համաձայնագիր ունենալ, որը չէր պարտավորեցնի Հայաստանին ընտրել միակողմանի եվրոպական քաղաքականությունն օրինակ անվտանգության ապահովման հարցում, ինչը պահանջում էր Ասոցացման համաձայնագիրը: Ուստի կարծում եմ, որ ամեն ինչ լավ է, սա Հայաստանի ընտրությունն է, այն մտածված է Հայաստանի ղեկավարության կողմից և չեմ կարծում, որ Ռուսաստանը միջամտություն ունի այս որոշման կայացման հարցում: Սա տնտեսական համագործակցություն է և եվրոպական շուկան մեծ հնարավորություններ կբացի Հայաստանի առաջ:

- Հայաստանում մտահոգություններ կան, որ գուցե լինեն այնպիսի ԵՄ անդամ-պետություններ, որոնք ստորագրումից հետո չվավերացնեն այս համաձայնագիրը: Կա՞ն արդյոք նման երկրներ, որոնք չեն ուզում, որ Հայաստանն ու ԵՄ-ն ստորագրեն այս փաստաթուղթը:

- Թուրքիան Եվրամիության անդամ չէ, չէ՞: Եթե Թուրքիան ԵՄ անդամ լիներ, ես կասեի, որ Թուրքիան դեմ կլինի այս համաձայնագրի ստորագրմանը, բայց դա այդպես չէ: Որևէ այլ պետություն, որը դեմ կլինի հայ-եվրոպական հարաբերությունների ֆորմալացմանը, ես չգիտեմ: Չեմ կարծում, որ ԵՄ-ում կան Թուրքիայի կամ Ադրբեջանի հետ սերտ համագործակցող պետություններ, դաշնակիցներ: Նման երկրներ եվրոպական ընտանիքում չկան: Սա տնտեսական համագործակցություն է, սա ոչ թե քաղաքական կամ անվտանգային համագործակցություն է, դրա համար, կարծում եմ, որ ամեն ինչ նորմալ է և ԵՄ պետությունների համար այս համաձայնագրի վավերացումը խնդրահարույց չէ:

- Կարծիքներ կան, որ Կատալոնիայից հետո ԵՄ վերաբերմունքը միջազգային սկզբունքների վերաբերյալ փոխվել է, և երրորդ երկրների հետ համագործակցությունը, հատկապես, երբ խոսքը պատերազմող երկրների մասին է, դարձել է վիճահարույց: Փաստաթղթում դրույթ կա Լեռնային Ղարաբաղի կարգավորման վերաբերյալ: Այս դրույթը եվրոպական ընտանիքի համար ներկայումս ընդունելի՞ է: 

- Կարծում եմ, որ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման հարցում Արևմուտքում չկա հստակ դիրքորոշում, թե ինչպես կարգավորել այն:

-Եվրամիությունն Ադրբեջանի հետ և՞ս ստորագրելու է նման համաձայնագիր:

- Այո: