Ռուսաստան–Ադրբեջան հարաբերությունները չեն կարգավորվում

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նոյեմբերի 27–ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հետ էր կանչել Ադրբեջանում ՌԴ դեսպան Վլադիմիր Դորոխինին, ով այդ պաշտոնը ստանձնել էր 2009–ից ի վեր։

Ադրբեջանական լրատվամիջոցները՝ վկայակոչելով Ռուսաստանի ԱԳՆ–ում իրենց աղբյուրներին, գրել էին, որ Ռուսաստանը Դորոխինի փոխարեն առաջարկել է Գեորգի Զուևի թեկնածությունը, սակայն Ադրբեջանը չի հաստատել նրա թեկնածությունը։ Տեղեկություններ կան, որ Զուևը հայամետ դիրքորոշում ունի և դրա համար Ադրբեջանն այն չի հաստատել: Ինչո՞ւ երկու երկրները դեսպանի նշանակման հարցում համաձայնության չեն գալիս:

Թեմայի շուրջ «Փաստը» զրուցել է ադրբեջանագետ Գրիգորի Այվազյանի հետ:

 

– Դեսպանի նշանակման հարցը Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև չի կարող սկանդալ առաջացնել: Փոխհամաձայնության չգալու հարցը խորքային դրդապատճառներ ունի: Ադրբեջանը բացահայտ վարում է հակառուսական քաղաքականություն՝ դա լինի Անդրկովկասում, թե Արևելյան գործընկերության շրջանակներում: Ադրբեջանին Ռուսաստանում դիտարկում են որպես հակառուսական շղթայի բաղկացուցիչ մաս:

Եվ այդ անհարթությունները որոշակի ազդանշաններ են ուղղում ադրբեջանական ղեկավարությանը, որ փորձի այս պարագայում իր ուղեծիրը փոխել: Սա Ռուսաստանի կողմից նաև ազդանշան է կապված այն հարցի հետ, որ Ռուսաստանին չի բավարարում Ադրբեջանի վարած քաղաքականությունը՝ դեպի Ռուսաստանի շահերի անարգանք: Դեսպանների հարցն այդ հիմնախնդրի երևացող կողմն է միայն: Դեսպանի հետ կանչման հարցը տեխնիկական բնույթ չի կրում, այլ՝ քաղաքական լուրջ դրդապատճառներ ունի:

 

– Քաղաքական ի՞նչ դրդապատճառների մասին է խոսքը:

– Նշեմ, որ դեսպանի հետ կանչման հարցը կապ չունի նրա անձի հետ: Վերջին շրջանում սրվում են ռուս– ադրբեջանական հարաբերությունները: Ադրբեջանի իշխող ղեկավարության և Ռուսաստանի միջև տարբեր հակասություններ գոյություն ունեն, և փոխադարձ ըմբռնման չգալը դրա հետ է կապված: Դա անհատների հարցը չէ, դա պետությունների միջև հարաբերությունների հարցն է: Ես հիմա գտնվում եմ գործուղման մեջ և ուշիուշով հետևում եմ Ադրբեջան– Ռուսաստան հարաբերություններին:

Շփվում եմ ադրբեջանական ընդդիմության հետ՝ ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների հետ, ունեմ նաև Ռուսաստանի ԱԳՆ–ից նորություն: Ադրբեջանի հանրապետությունը ներգրավված է ընդդեմ Ռուսաստանի քաղաքականության մեջ և Ուկրաինայի, Մերձբալթիկայի, Վրաստանի հետ մի շղթա են կազմում: Ադրբեջանը մասնակցում է այդ բոլոր ծրագրերին՝ հակառուսական դիրքորոշումից ելնելով: Ռուսաստանի հարաբերությունները չափազանց սրված են և դա է պատճառը, որ խանդոտ վերաբերմունք ունի Հայաստան– ԵՄ համաձայնագրի հետ կապված:

Դրա ենթատեքստում էլ կարելի է հիմնախնդիրը տեսնել: Ադրբեջանն իր իսկական դեմքը բացահայտեց Ռուսաստանի նկատմամբ, և մակերեսային հարցերում նրանց հարաբերությունները երևում են: Ռուսաստանին որոշ չափով մեկուսացնելու՝ գազանավթային բոլոր միջոցառումներին մասնակցում է: Դա այդպես է եղել անկախությունից ի վեր: Նույնիսկ անկախության իրենց հռչակագրում Խորհրդային Միությանն անդամակցելը նշանակում է որպես խորհրդային օկուպացիա: Ուղղակի հիմա Ռուսաստանի համար սև ու սպիտակի ժամանակաշրջանն է: Ադրբեջան–Ռուսաստան հարաբերությունները չեն կարգավորվում, ավելին՝ սրվում են:

 

Մանյա Պողոսյան