Հայացքներս ուղղելով Եվրոպա՝ չպետք է մոռանանք մեր հյուսիսային բարեկամին

«Փաստ» օրաթերթի հյուրն է բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, գրականագետ Դավիթ Գասպարյանը

 

– Պարոն Գասպարյան, Հայաստան–Եվրամիություն համաձայնագիրը ձեզ մոտ հույսեր արթնացնո՞ւմ է, որ մեր երկրում արժեքային առումով ինչ–որ դրական բաներ կփոխվեն:

– Երբեք սխալ չէ լայն շրջանակների հետ հարաբերություններ ունենալը: Մենք պետք է դուրս գանք ներկա նեղ կապվածությունից: Բայց դա չի նշանակում, որ եթե հայացքներս ուղղում ենք դեպի Եվրոպա, ապա պետք է մոռանանք մեր հյուսիսային բարեկամին: Մենք Ռուսաստանի հետ կապված ենք պատմաքաղաքական հազար ու մի կապերով, և այդ կապերը շարունակական են: Այնպես որ, ես ողջունում եմ այդ համագործակցությունը: Եվ կարծում եմ, որ պետք է երկուստեք ճիշտ քաղաքականություն վարելով՝ դաշինքների մեջ լինենք աշխարհաքաղաքական այս երկու միավորների հետ:

 

– Այսինքն՝ մտածում եք, որ իրականություն կդառնա Հայաստանի՝ կամուրջ լինելու փաստը:

– Իրականություն կդառնա, թե չի դառնա, կախված է արդեն մեր դիվանագիտական հաջողություններից, մեր ամենօրյա աշխատանքից, նաև մեր պահվածքից: Իսկ ռուսական լրատվամիջոցները, որ աղմկում են, ընդամենը աղմուկ է: Ես անհնարին եմ համարում, որ Հայաստանն այդ համաձայնագիրը կնքել է առանց նախագահ Պուտինի հետ համաձայնեցնելու:

Գյուղացի մարդը մի շատ խելոք խոսք ունի. ասում է՝ խելոք գառնուկը երկու մոր ծիծ է ծծում: Իսկ անխելք գառնուկը կարող է սովից սատկել: Հիմա եթե մենք խելոք լինենք ու կարողանանք դաշնակցել աշխարհաքաղաքական այդ երկու հզոր միավորների հետ, շատ լավ կլինի մեզ համար:

 

– Բայց պայմանն այսպիսին է՝ պետք է խորացնենք մեր երկրում ժողովրդավարությունը, ժողովրդավարական նոր ինստիտուտներ ձևավորենք: Մենք դա կանե՞նք: Ունե՞նք այդ կամքը: Կամ մեր այսօրվա վիճակով ի վիճակի՞ ենք դա անել:

– Անշուշտ, Եվրոպայում ժողովրդավարության մակարդակը շատ բարձր է: Ե՛վ կրթական, և՛ առողջապահական, և՛ գիտական ոլորտներում, նաև՝ կենցաղավարության մեջ: Բայց նույն այդ երվրոպան ունի նաև անցանկալի կողմեր՝ կապված միասեռականության հետ, ընտանեկան հարաբերություններում: Ա՛յ, այս երևույթները պետք է մերժենք: Այսինքն՝ մերժենք այն, ինչը չի բխում մեր ազգային հոգեկերտվածքից, կամ որ նույնն է՝ մերը չէ:

 

– Կարո՞ղ ենք լավը վերցնել, վատը՝ մերժել: Կհամաձայնե՞ն:

– Ա՛յ, դիվանագիտությունն այստեղ է երևան գալիս, շենք ու շնորհքն այստեղ է, որ երևում է: Իհարկե, պետք է կարողանանք: Պետք է փորձենք: Հակառակ դեպքում կուլ գնալը կա ու կա:

 

– Իսկ մեր իշխանություններն անկեղ՞ծ են իրենց ցանկություններում, որպեսզի բարեփոխումներ կատարեն երկրում:

– Ես ինձ վերաբերող հարցին կարող եմ պատասխանել: Իսկ իշխանություններին վերաբերող հարցերին թող իրենք էլ պատասխանեն: Միաժամանակ մի բան ասեմ՝ դիվանագիտությունը, ընդհանրապես քաղաքականությունը գործողությունների, հաշվարկների համակարգ է, որտեղ անկեղծության գործոնը տեղ չունի: Անկեղծությունը պետք է լինի միայն ազգային շահի առումով: Եթե այդ քաղաքականությունը կամ դիվանագիտությունը նպաստում է մեր ազգային ամրությանը, օգտակար է մեզ, ուրեմն արդյունավետ է այն:

 

– Մեր ժողովուրդը, Հայաստանի շարքային քաղաքացին կամ, ինչպես ասում են, միջին վիճակագրական հայը կցանկանա՞ արդար երկրում ապրել, կոռուպցիայից զերծ երկրում ապրել, բայց դրա հետ միասին պատասխանատվություն ստանձնել, ենթարկվել օրենքին: Քանզի մեդալը երկու երես ունի:

– Միջին հայի առջևից գնում է առաջնային հայը, գիտակից հայը, ուղղորդող հայը: Եթե գիտակից հայը գիտակից գործունեություն է ծավալում, ապա մյուսները հետևում են նրան: Այնպես որ, մենք պարտավոր ենք շեշտադրումը ճիշտ կատարել և ճիշտ ըմբռնել խնդրի էությունը: Եվ այս ամենը ծառայեցնենք միմիայն մեկ բանի՝ ազգային շահին: Մեր ցանկացած գործողություն ու հարաբերություն պետք է բխի հենց ազգային շահից:

Գոհար Սարդարյան