Yerevan, 20.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Ի՞նչ է պետք իմանալ արգանդի պարանոցի քաղցկեղի դեմ պայքարի մասին

LIFE

Արգանդի պարանոցի քաղցկեղը հայ կանանց շրջանում ամենատարածված ոչ վարակիչ հիվանդություններից մեկն է։ Հաշվի առնելով խնդրի կարևորությունը մեր հասարակության համար, ՀՀ Առողջապահության նախարարությունն իրականացնում է լայնածավալ միջոցառումներ՝ Հայաստանի բնակիչներին հիշատակված հիվանդությունից պաշտպանելու նպատակով։ Մեր երկրի բոլոր պոլիկլինիկաներում և գյուղական ամբուլատորիաներում անց են կացվում անվճար հետազոտություններ, որոնց նպատակը 30-60 տարեկան կանանց շրջանում արգանդի պարանոցի քաղցկեղը վաղ հայտնաբերումն ու կանխումն է։

Ին°չ է իրենից ներկայացնում արգանդի պարանոցի սքրինինգը ՊԱՊ թեստերի միջոցով

ՊԱՊ թեստը գինեկոլոգիայի մեջ օգտագործվող հետազոտության թեստ է, որը օգտագործվում է արգանդի պարանոցի  կամ վզիկի նախաչարորակ և չարորակ (քաղցկեղների) ընթացքների հայտնաբերման համար: Թեստում հայտնաբերված ատիպիկ (տարօրինակ) փոփոխությունները հնարավոր է վերացնել, այդպիսով կանխելով արգանդի պարանոցի քաղցկեղի առաջացումը: Թեստը նաև անվանվում է ստեղծած և առաջին անգամ այն կիրառած՝ Հույն գինիկոլոգ Յորյուս Պապանիկոլաուսի անունով (Յորյուսի թեստ): Պապ քսուքը իրենից ներկայացնում է բջջաբանական քսուք, որի վերցվելուց հետո հետազոտվում է մանրադիտակի տակ աննորմալ երևույթների հայտնաբերման նպատակով: Թեստավորման նպատակն է հայտնաբերել պոտենցիալ նախաքաղցկեղային փոփոխություններ: Թեստը արդի բժշկության մեջ շարունակում է մնալ արգանդի պարանոցի քաղցկեղի ամենատարածված և ամենաարդյունավետ սքրինինգ թեստավորումը:

Որքանո՞վ են կարևոր ՊԱՊ սքրինինգները և ի՞նչ հաճախականությամբ կանայք պիտի անցնեն նման ստուգում։

Ցանկացած կին տարին առնվազն մեկ անգամ ցանկալի է անցնի արգանդի պարանոցի սքրինինգ հետազոտություն: Դա այն ժամանակահատվածն է, որի ընթացքում կնոջ օրգանիզմի դիմադրողականությունը իզորու է պայքարել սեռական օրգանում առաջացած հիվանդության դեմ: Իսկ հետագա կյանքի ընթացքում քաղցկեղն արմատավորվում է և առաջացնում նորագոյացություններ: Այն կանայք ովքեր ունեն բարձր ռիսկային գործոն, պետք է պարտադիր կերպով 6 ամիսը մեկ, կամ տարին մեկ անգամ անցնեն արգանդի պարանոցի սքրինինգ հետազոտություն: Կանանց սնունդը և ճաշացանկը, կենսակերպը, սթրեսային իրավիճակները, հիգիենիկ ցածր մակարդակը նպաստում են արգանդի պարանոցի քաղցկեղի արագ զարգացմանը: 6 ամսից 1 տարվա ընթացքում արգանդի պարանոցի քաղցկեղը կարող է կայծակնային արագությամբ արմատավորվել և հասնել չարորակ զարգացման 3-4 փուլերին, երբ նույնիսկ արդի բժշկությունը գրեթէ անզոր է: Հայաստանը նույնպես դասվում է սոցիալապես թեր զարգացած երկրների շարքին հենց որի պատճառով էլ հայ կանանց շրջանում արգանդի պարանոցի նորագոյաթությունները շատ արագ վերածվում են արմատավորված (մետաստազ) քաղցկեղի: Ըստ Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ինստիտուտի տվյալների, հայ կանայք բժշկի են դիմում հիմնականում քաղցկեղների զարգացման 3-4 փուլերում երբ կոպիտ ասված՝ դանակը հասնում է ոսկորին: Հայաստանում բարձր են արգանդի պարանոցի քաղցկեղի ռիսկային գործոնները և միևնույն ժամանակ բարձր է նաև արգանդի պարանոցի քաղցկեղով հիվանդ կանանց մահացության դեպքերը, տարեկան մոտ 154 մահ:

Արդյո°ք հնարավոր է լիարժեք վերացնել արգանդի պարանոցի քաղցկեղը վաղ հայտնաբերման փուլերում:

Արգանդի պարանոցի, վզիկի քաղցկեղը կամ դեռ չարմատավորված նորագոյացությունը հնարավոր է արմատական վերացնել, դա կախված է քաղցկեղակրության ժամանակահատվածից, օրգանիզմի դիմադրողականությունից, և քաղցկեղի զարգացվածության աստիճանից: Եթե քաղցկեղը դեռ չունի ճյուղեր՝ (մետաստազներ) հարակից ավշային հանգույցներում, ոսկրածուծում, գլխուղեղում, լյարդում և այլ օրգաններում, ուրեմն հնարավոր է  արմատական վերացնել այն։ Հնարավոր է նույնիսկ քիչ ճյուղավորված քաղցկեղը հասցնել վերացման արդի բժշկական միջամտություններով:

-         Քիմիոթերապևտիկ միջոցառումներով

-         Ճառագայթային բժշկությամբ

-         Վիրահատական և այլ ճանապարհներով:

Հայաստանի Հանրապետության ո°ր բուժ հիմնարկներում են կատարվում վերոնշյալ սքրինինգ միջոցառումները։

Սկրինինգ հետազոտությունները կատարվում են ամբողջ Հանրապետության տարածքում առողջապահության նախարարության կողմից վերապատրաստված բժիշկների և բուժ աշխատողների վերահսկման ներքո՝ պետական օղակի քաղաքային պոլիկլինիկաներում և գյուղական ամբուլատորիաներում, բացարձակապես ԱՆՎՃԱՐ: Հետազոտությունների համար դիմեք Ձեր տարածաշրջանային բուժ հիմնարկները:

IDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference