Ի՞նչ կլինի, երբ Ռուսաստանն Ադրբեջանին զենք չվաճառի

«Փաստւ» օրաթերթը գրում է

 

Բաքուն Ռուսաստանի հետ բանակցություններ է վարում ռազմատեխնիկական համագործակցության ոլորտում նոր պայմանագրի շուրջ: Դավոսում տեղի ունեցող Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի շրջանակում այս մասին «ՌԻԱ Նովոստի»–ին ասել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը: Նա նշել է, որ Ադրբեջանի և ՌԴ–ի համագործակցությունն այդ ոլորտում բեղուն է:

Նշենք, որ մինչ այդ Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունն էր հաղորդագրություն տարածել՝ հայտնելով, որ Ադրբեջանը ՌԴ–ից ժամանակակից ռազմական տեխնիկայի ու ռազմամթերքի մեծ խմբաքանակ է ստացել և այն կարճ ժամկետներում կփոխանցվի զորամասերին, որոնք տեղակայված են շփման գծի երկայնքով: Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանին զենք վաճառելու թեման կրկին քննարկման առարկա է: Ավելին՝ հարցը կրկին քննադատությունների թիրախում է:

Քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանը նախ նկատում է՝ Ադրբեջանը ՌԴ–ի հետ կնքել է ավելի քան 20 ռազմական և ռազմատեխնիկական բնույթի պայմանագրեր, որոնցով պայմանավորված պարտավորությունները մինչ օրս կատարվում են:

«Ակնհայտ է, որ Հայաստանն այստեղ պետք է գործուն քայլերի դիմի, որպեսզի կարողանա սպառազինության բալանսը հավասարակշռել: Ճիշտ է, Ադրբեջանը զենք–զինամթերք գնելու մեծ ռեսուրսներ ունի և կարող է գնել ոչ միայն ՌԴ–ից, այլև մյուս երկրներից: Սակայն Հայաստանը, լինելով ՀԱՊԿ–ի անդամ, հնարավորություն ունի շատ ավելի մատչելի գնով ձեռք բերել զենքերը:

ՀՀ–ն պետք է ակտիվ լինի այդ հարցում: Տեսեք՝ ՌԴ–ն հայտարարում է, որ եթե զենք չմատակարարի Ադրբեջանին, ապա Ադրբեջանը զենք կգնի այլ երկրներից: Մյուս կողմից՝ եթե զենք է վաճառում ՀՀ–ին և Ադրբեջանին, ապա, ըստ էության, վերահսկողության տակ է պահում այդ տարածաշրջանը: Երրորդ՝ հղում է կատարում այն հանգամանքի վրա, որ ԱՄՆ–ը Միջին Արևելքում երկար տարիներ զենք էր վաճառում և՛ Եգիպտոսին, և՛ Հորդանանին, և՛ Սաուդյան Արաբիային, և՛ միաժամանակ Իսրայելին»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց քաղաքագետը՝ նշելով, որ սա միջազգային նորմ է համարվում:

«Հիմա ՌԴ–ն փորձում է այդպիսի քաղաքականություն վարել: ՌԴ–ն նաև ասում է, որ եթե զենք վաճառի միայն ՀՀ–ին, ապա Ադրբեջանը բացասական կտրամադրվի ՌԴ–ի նկատմամբ, զենք կվերցնի հիմնականում Թուրքիայից, Պակիստանից, և դա արդեն սպառնալիք կլինի ոչ միայն ՌԴ–ի, այլև ՀՀ–ի համար: Ի վերջո, եթե Ղարաբաղյան հարցում Արևմուտք–Արևելք հարաբերություններում կոնֆլիկտ առաջանա, եթե ՌԴ–ն հրաժարվի Ադրբեջանին զենք վաճառել, ապա Ադրբեջանն այլ ազդեցության գոտում կհայտնվի: Սա բավականին մեծ սպառնալիք կլինի:

Չի բացառվում, որ ստեղծվի մի իրավիճակ, ինչպիսին, օրինակ, Դոմբասում է: Հայաստանը բողոքում է, բայց բողոքը կատեգորիա չէ: Պետք է աշխատել: Մենք ունենք առավելություն, կարող ենք ավելի էժան գներով ձեռք բերել զենքը: Այլ տարբերակ չունենք, իսկ եթե բալանսը փոխվի, մենք կհայտնվենք սպառնալիքի տակ: Իսկ քաղաքական լոզունգներով խնդիր չենք կարող լուծել»,– նշեց Երվանդ Բոզոյանը:

Նրա խոսքով՝ պատմության մեջ նման շատ դեպքեր կան:

«ԱՄՆ–ը պաշտպանում էր քրդերին, նրանք լավ հարաբերություններ ունեին ՌԴ–ի հետ, բայց այսօր թուրքական ներխուժման առաջ նրանք մենակ են մնացել: Թեև ԱՄՆ–ը, ՌԴ–ն իրենց աջակցությունն են հայտնում, Սիրիայի նախագահը հայտարարում է, որ դատապարտում է թուրքական ներխուժումը, բայց ոչ մի ուժ այսօր քրդերին չի պաշտպանում:

Անկախ նրանից, թե միջազգային հարաբերություններում մեծ խաղացողներն ինչ դիրքորոշում ունեն, փոքր երկրները պետք է ճիշտ կողմնորոշվեն: Պետք է ճիշտ քաղաքականություն տանեն՝ մանավանդ, որ դաշնակից երկրները կարող է և անտեսեն իրենց շահերը»,–եզրափակեց քաղաքագետը:

 

Աննա Բադալյան