Անդրանիկ Իսպիրյան. «Աթեշյանը վատ գործարքի է գնացել թուրքական իշխանությունների հետ»

Ստամբուլի հայ համայնքը նախօրեին հրաժեշտ է տվել Պոլսո Հայոց պատրիարքի պաշտոնաթող տեղապահ Գարեգին արքեպիսկոպոս Բեկչյանին: Նա վերադարձել է Գերմանիա: Նշենք, որ փետրվարի 9-ին Պոլսո պատրիարքարանում տեղի է ունեցել հոգևոր խորհրդի արտահերթ ժողով, որի ընթացքում որոշվել է, որ Արամ արքեպիսկոպոս Աթեշյանը կշարունակի մնալ Պոլսո Հայոց պատրիարքի փոխանորդի պաշտոնում:

Անդրադառնալով Պոլսո պատրիարքարանի շուրջ ստեղծված ներկա իրավիճակին, թուրքագետ Անդրանիկ Իսպիրյանը Past.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ մինչև Գարեգին արքեպիսկոպոս Բեկչյանի տեղապահ ընտրվելը, ստամբուլահայ բնակիչների գերակշիռ մասը պահանջում էր նոր պատրիարքի կամ տեղապահի օրինական ընտրություն:

 «Այսինքն՝ հոգևորական, ով կընտրվի ոչ թե պետության կողմից, ինչպես արքեպիսկոպոս Արամ Աթեշյանն է, այլ պատվիրակների կողմից: Խնդիրը ժամանակավոր տեղապահ ընտրելն էր, ով կկազմակերպեր պատրիարքի ընտրությունները: Բավականին լարված իրավիճակ էր, մինչ Բեկչյանի ընտրությունը: Թնջուկը հանգուցալուծվեց, և հայ համայնքի ճնշման տակ Աթեշյանը ստիպված եղավ ընդունել համայնքի պահանջները: Նա ստիպված հրավիրեց Բեկչյանին և մյուս թեկնածուներին՝ մասնակցելու տեղապահի ընտրությանը, որի ժամանակ ընտրվեց Բեկչյանը: Կարծես արդարությունը հաղթանակել էր: Բոլորը հանգստացան, Բեկչյանը հայտարարեց, որ արդեն նախապատրաստվում է պատրիարքի ընտրություններին: Ընտրվեց նախաձեռնող խումբ: Արամ Աթեշյանը, սակայն, այս ընթացքում «պարապ» չի մնում և զբաղվում է իր պաշտոնը վերադարձնելու աշխատանքով: Հանդիպումներ է ունենում թուրքական իշխանության ներկայացուցիչների հետ, որի արդյունքը եղավ այն, որ արքեպիսկոպոս Բեկչյանը վերջիվերջո հեռացավ: Թուրքական իշխանությունները չեղյալ հայտարարեցին արքեպիսկոպոս Բեկչյանի բոլոր այն որոշումները, որոնք կապված էին Պոլսո հայ համայնքի հետ: Այսպիսով անորոշություն սկսվեց: «Դարձ ի շրջանս յուր»՝ վերադարձան այն կետին, որտեղից սկսկվել էր այս ամբողջ թնջուկը, այսինքն՝ մինչ արքեպիսկոպոս Բեկչյանի ընտրությունը: Հիմա դրությունն ավելի վատ է, քան այն ժամանակ.  արքեպիսկոպոս Աթեշյանը բավականին վատ գործարքի է գնացել թուրքական իշխանությունների հետ: Այսօր Թուրքիայի քաղաքական իրավիճակը բավականին բարդ է»,-ասաց թուրքագետը՝ նշելով, որ իրավիճակը բարենպաստ չէ պատրիարքի ընտրություն կազմակերպելու և նորից պայքարելու համար, քանի որ Թուրքիայում շարունակվում է արտակարգ դրությունը, ինչպես նաև՝ Աֆրինի գործողությունը:

Նրա խոսքով՝ ստացվում է, որ հայ համայնքը Աթեշյանի դեմ անզոր է, քանի որ նա գնաց ստվերային համագործակցության. «Պոլսո պատրիարք Մեսրոպ Մութաֆյանի հիվանդանալուց հետո Պոլսո հայ համայնքն անգլուխ է մնացել: Ընտրված պատրիարքը չի կարողանում իր պարտականություններն իրականացնել, իսկ Աթեշյանին նշանակել է Թուրքիայի իշխանությունը: Աթեշյանը չի կարող արտահայտել հայ համայնքի պահանջներն ու տեսակետները: Ամեն պահի նրան կարող են հեռացնել, ինչպես ցանկացած պաշտոնյայի, ում նշանակում են»:

Թուրքագետն ընդգծեց, որ Պոլսո Հայոց պատրիարքի ընտրություն այս պահին տեսականորեն հնարավոր չէ. «Թուրքական իշխանությունները ևս ասացին, որ դա բացառվում է. կա պատրիարք, ով ցմահ է ընտրվել, իսկ նոր պատրիարք ընտրելու պայմանները չեն հասունացել: Թեև ներքին գործերի նախարարը խոստացել է հայերի պահանջները փոխանցել վարչապետին և Թուրքիայի նախագահին, սակայն հաշվի առնելով Թուրքիայում առկա պայմանները, նաև 2019թ. սպասվելիք խորհրդարանական ու նախագահական ընտրությունները, նոր պատրիարք ընտրելու  նախաձեռնությունը անորոշության է մատնվում»:

Աննա Բադալյան