Yerevan, 31.October.2026,
00
:
00
BREAKING

Իրավական հստակություն է պետք

BLOG

Արա Զոհրաբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Շատ կարևոր է այս իրադարձությունների ժամանակ պահպանել իրավական հստակությունը:
Վերջին շրջանում շատ մեկնաբանություններ ներկայացվեցին կապված վարչապետի պաշտոնակատարի լիազորությունների հետ:

Այս խնդիրը ուշագրավ է մեկ այլ տեսակետից:

ՄԱՍ 1
Ինչպես գիտենք, 23.04.2018թ. ՀՀ վարչապետ Սերժ Սարգսյանը հայտարարել է «Ես թողնում եմ երկրի ղեկավարի` Հայաստանի վարչապետի պաշտոնը։»:

ՀՀ կառավարությունը նույն օրն ընդունել է թիվ 430-Ա որոշումը փաստելով Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Սերժ Սարգսյանի կողմից իր ԼԻԱԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ԱՆՀՆԱՐԻՆՈՒԹՅՈՒՆԸ:

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը նույնը օրը՝ 23.04.2018թ. հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրության 130-րդ հոդվածը, թիվ 289-Ա հրամանագրով ընդունել է ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՀՐԱԺԱՐԱԿԱՆԸ:

Իրավական հարցը հետևյալի մեջ է: ՀՀ վարչապետ Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է ներկայացրել, թե՝ առկա է կատարման անհնարինություն?

Եթե ղեկավարվում ենք ՀՀ կառավարության 23.04.2018թ. թիվ 430-Ա որոշմամբ սահմանված իրավիճակով, ապա ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը ՉԷՐ ԿԱՐՈՂ ԸՆԴՈՒՆԵԼ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՀՐԱԺԱՐԱԿԱՆԸ, քանի որ ըստ Սահմանադրության 130-րդ հոդվածի, հրաժարականն ընդունվում է Սահմանադրության 158-րդ հոդվածում նշված դեպքում, այն է՝ ..Կառավարությանը վստահություն չհայտնելու, Կառավարության ծրագրին հավանություն չտալու, ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ ՀՐԱԺԱՐԱԿԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎԵԼՈՒ ԿԱՄ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ՊԱՇՏՈՆԸ ԹԱՓՈՒՐ ՄՆԱԼՈՒ ՕՐԸ:

Ինչպես տեսնում ենք, Սահմանադրությունը չի նախատեսել լիազորությունների կատարման անհնարինության դեպքը և այն կարելի է միայն որպես պատճառ ընդունել, եթե առկա է վարչապետի պաշտոնի թափուր մնալու փաստը:

Սահմանադրությունը լիազորությունների կատարման անհնարինության մասին խոսում է միայն ՀՀ նախագահի մասով և բացահայտում է դրա իմաստը, այն է՝ Հանրապետության նախագահի ծանր հիվանդության կամ նրա լիազորությունների կատարման համար այլ անհաղթահարելի խոչընդոտների առկայության դեպքերում, որոնք տևականորեն անհնարին են դարձնում նրա լիազորությունների կատարումը (ՀՀ Սահմանադրության 143-րդ հոդված): Կարծում եմ, որ մեր դեպքում այս իրավիճակն առկա չէ՝ ոչ անհաղթահարելի խոչընդոտի, և ոչ էլ՝ տևականության մասով:

Հետևաբար, կարելի է իրավաբանորեն փաստել, որ ՀՀ վարչապետ Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է ներկայացրել, ինչը բխում է նաև հայտարարության մեջ բերված նրա կամարտահայտությունից, ինչպես նաև «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կանոնից, ըստ որի՝ վարչապետի հրաժարականի դեպքում Հանրապետության նախագահն անհապաղ հրամանագիր է ընդունում Կառավարության հրաժարականն ընդունելու մասին:

Այս տեսակետն ընդունելու դեպքում, հարց է ծագում, թե ինչու է ՀՀ կառավարությունն ընդունել 23.04.2018թ. թիվ 430-Ա որոշումը?

ՄԱՍ 2
«Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 12-րդ մասի համաձայն՝ վարչապետը սահմանում է իր բացակայության ժամանակ առաջին փոխվարչապետի կողմից վարչապետին փոխարինելու կարգը, այդ թվում՝ վարչապետին փոխարինող առաջին փոխվարչապետի լիազորությունների ծավալը: Այդ կարգով պետք է սահմանվի նաև վարչապետի կողմից իր լիազորությունների կատարման անհնարինության դեպքում առաջին փոխվարչապետի կողմից վարչապետին փոխարինելու կարգը:

ՀՀ վարչապետ Սերժ Սարգսյանի 21.04.2018թ. թիվ 421-Լ որոշմամբ հաստատվել է «Վարչապետին փոխարինելու և վարչապետի կողմից իր լիազորությունների կատարման անհնարինության դեպքում առաջին փոխվարչապետի կողմից վարչապետին փոխարինելու կարգը» (այսուհետ՝ Կարգ):
Կարգը նախատեսել է 2 դեպք, երբ կարելի է վարչապետին փոխարինել, դրանք են՝ վարչապետի բացակայությունը և վարչապետի լիազորությունների կատարման անհնարինությունը:

Կարգը չգիտես ինչու Վարչապետի բացակայությունը սահմանափակել է 2 դեպքով՝ վարչապետի հիվանդությամբ պայմանավորված ժամանակավոր անաշխատունակություն կամ արձակուրդում գտնվել: Ըստ իս վարչապետի բացակայության մասին է փաստում նաև վարչապետի հրաժարականը, սակայն Կարգի տեսակետից այս տարբերակը չի հասկացվում:

Խնդիրը կայանում է նրանում, որ այս դեպքում վարչապետին փոխարինող փոխվարչապետը իրավունք չունի վարչապետի որոշ լիազորություններ իրականացնել, այդ թվում՝ վարչապետի կողմից նշանակվող անձանց պաշտոնից ազատելու:

Մինչդեռ լիազորությունների կատարման անհնարինությամբ պայմանավորված փոխարինման դեպքում, ըստ Կարգի, փոխվարչապետն իրականացնում է վարչապետի բոլոր լիազորությունները:

Բնական հարց է ծագում, ինչ իրավական և փաստական հիմքերով է ՀՀ կառավարությունը փաստել վարչապետի լիազորությունների կատարման անհնարինությունը և արդյոք անհնարինության փաստումը նույնանում է պաշտոնի թափուր մնալու հետ?

ԱՄՓՈՓՈՒՄ
1. Այս կարևոր իրադարձությունների և խնդիրների լուծման ժամանակ պետք է ղեկավարվել իրավունքի նորմերով: Իրավական անհստակությունը կարող է տանել փակուղի:

2. Երկրում ստեղծված իրավիճակի լավագույն լուծումը երկխոսության ուղին է, առանց բախումների, պահելով մեր ժողովրդի արժանապատվությունը:

IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice