Իրավիճակային փոխհամաձայնություն է լինելու. «Փաստ»

INTERVIEW 5 June, 2018 8:03

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Կառավարության ծրագրում հատուկ տեղ է հատկացված արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին: Շեշտադրված է, որ ԱԺ–ն չի արտահայտում ժողովրդի իրական քաղաքական տրամադրությունները, պետք է հրաժարվել ռեյտինգային ընտրական համակարգից: Նշվել է նաև, որ ընտրոթյունները պետք է անցկացվեն առավելագույնը մեկ տարվա ընթացքում: Քաղաքագետներ Վիգեն Հակոբյանը և Երվանդ Բոզոյանը «Փաստ»–ի հետ զրույցում իրենց գնահատականը տվեցին ծրագրին՝ խոսելով նաև այն հարցի շուրջ, թե ծրագիրն արդյո՞ք փակուղի չէ ՀՀԿ–ի համար:

«Եթե ՀՀԿ–ն ընդունում է ծրագիրը՝ հասկանալի է, որ այդ ծրագրով հանդերձ ընդունում է արտահերթ ընտրությունների ոչ միայն գաղափարը, այլև անհրաժեշտությունն ու անցկացման ժամկետները: Թեև չեմ կարծում, որ սա ՀՀԿ–ին փաստի առաջ է կանգնեցնում. մինչ ծրագիրը ՀՀԿ ներկայացուցիչների մոտեցումներում արտահերթ ընտրությունների անցկացման առումով որոշակի «տրանսֆորմացիաներ» եղան: Սկզբից հակված էին այն դիրքորոշմանը, թե ԱԺ–ն լեգիտիմ է և ընտրությունների կարիք չկա: Խմբակցության ղեկավարն էլ հայտարարեց, որ պատրաստվում են 2022–ի ընտրություններին, բայց մի քանի օր առաջ ԳՄ նիստից արդեն այլ մտքեր ու ակնարկներ եղան. ոչ միայն ընտրությունների անցկացմանն են պատրաստ, այլև ամենավիճահարույց հարցի՝ ռեյտինգային համակարգի քննարկմանը: Թե ՀՀԿ–ի մոտեցումները և թե ծրագրում ներառվածը համահունչ են: Չեմ կարծում, որ սա մեծ անակնկալ էր ՀՀԿ–ի համար»,–ասաց Վիգեն Հակոբյանը:

Քաղտեխնոլոգը համոզված է՝ ՀՀԿ–ն կառավարության ծրագիրը բավականին սուր կքննադատի. «Հիմնական շեշտը կլինի այն, որ տնտեսական, արտաքին քաղաքականության և մի շարք այլ դրույթներ իրենց ծրագրի շարունակությունն են: Նաև կհիշեցնեն, որ լեգիտիմությունը երբեք կասկածի տակ չի դրվել: Բայց ծրագիրն ընդունելու շուրջ քաղաքական պայմանավորվածություն կլինի, ու այն, ի վերջո, կընդունվի: Միգուցե կհատկացնեն անհրաժեշտ ձայներ, որ ծրագիրն ընդունվի: Մեծ հաշվով՝ որոշումը ոչ թե գաղափարական, այլ իրավիճակային է լինելու՝ իրողություններից ելնելով: ՀՀԿ–ին շատ բան դուր չի գա, բայց քաղաքական սթափ անալիզն ու իրողությունը կստիպեն վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և իր թիմի հետ քաղաքական պայմանավորվածության գալ»: Վիգեն Հակոբյանը դիտարկեց նաև այն տարբերակը, որ ՀՀԿ–ն կարող է տապալել ծրագիրը: Թեև գրեթե բացառեց դա, այնուամենայնիվ՝ ընդգծեց. «Այդ դեպքում ընտրություններն ավելի արագ կլինեն, ու չեմ կարծում, որ դա բխում է ՀՀԿ–ի շահերից: Փաստացի պարտված քաղաքական ուժ է, և դեռ պահպանված հետհեղափոխական տրամադրությունների պայմաններում այդ պարտությունն ընտրություններով մեկ անգամ էլ կարձանագրվի: ՀՀԿ–ին առնվազն ամիսներ են պետք, որ հույսը դնի հետևյալ հանգամանքների վրա՝ ա) որ կկարողանա ինչ–որ ձևով նոր դեմքով հանդես գալ, բ) Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը ժամանակի ընթացքում կհասցնի հիասթափեցնել իր աջակիցների մի մասին: Այդ ժամանակն ավելի շատ ՀՀԿ–ին է պետք»: Երվանդ Բոզոյանի կարծիքով էլ՝ ծրագրում ներառված արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների պահանջը նաև հանրության պահանջն է. «Քանի որ հանրության պահանջն է, բնականաբար, ՀՀԿ–ն չի կարող խոչընդոտել՝ այլ տարբերակ չունի: ՀՀԿ–ն կգնա կառավարության ծրագիրն ընդունելու ճանապարհով: Հայտարարել է, որ փորձելու է համագործակցել նոր իշխանությունների հետ, և կարծում եմ՝ չի դիմադրի կնդունի ծրագիրը»:

Քաղաքագետը շեշտեց, որ կան առաջնային ու երկրորդական խնդիրներ. «Առաջնային խնդիրը արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացումն է, որ ձևավորվի լիարժեք և լեգիտիմ իշխանություն: Մենք դեռ չունենք ամբողջական լեգիտիմ իշխանություն՝ պատրաստվում ենք ունենալ: Այսօրվա իշխանության գլխավոր առաքելությունը լեգիտիմ իշխանություն ունենալու համար ընտրություններ կազմակերպելն է»: Նրա խոսքով՝ տնտեսական, սոցիալական խնդիրները թեև կարևոր են, բայց այս պահին այդքան էլ առաջնային չեն:

«Մեծ հաշվով այս իշխանությունից գլխավոր սպասելիքը նոր իշխանություն ձևավորելն է: Իսկ արդեն արտահերթ ընտրությունների շեմին, երբ տարբեր քաղաքական ուժեր կներկայացնեն իրենց ծրագրերն ու պատկերացումները, այդ դեպքում արդեն կարելի է հետևություններ անել: Ընդհանուր առմամբ, ծրագիրը համահունչ է այն իրավիճակին, որը կա»,–նշեց նա:

Վիգեն Հակոբյանը կառավարության ծրագիրը հռչակագրային է որակում: «Այն, որ ոչ մի թիվ և կոնկրետություն չկա, ինձ թույլ է տալիս ծրագիրը հռչակագիր ան վանել: Գուցե պատճառն այն է, որ կառավարությունը ժամանակավոր է, որի հիմնական խնդիրն ազատ, արդար ընտրություններ կազմակերպելն է, ինչի պատճառով էլ իր առաջ ստրատեգիական նշանակության խնդիր չի դնում: Ամեն դեպքում՝ ծրագրում կա հեղափոխական ոգին»,–հավելեց քաղտեխնոլոգը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում