Գագիկ Համբարյան. «Դեմոկրատիան խառնում ենք անարխիայի ու ամենաթողության հետ». «Փաստ»

INTERVIEW 6 June, 2018 7:37

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Անցած մի քանի օրերի ընթացքում Ստեփանակերտում տեղի ունեցած բողոքի ակցիաներին իր արձագանքը տվեց նաև ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը:

Այնուհետ վերջինս տեղեկացրեց, որ Ստեփանակերտի հանրահավաքի համակարգող կոմիտեն, հաշվի առնելով Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները և իր կոչը, դադարեցրել են բողոքի գործողությունները: Անդրադառնալով արցախյան իրադարձություններին ու ՀՀ վարչապետի արձագանքին` քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանը «Փաստ»–ի հետ զրույցում նախ ընդգծեց, որ Արցախում տեղի ունեցողին չենք կարող վերաբերվել այնպես, ինչպես հայաստանյան իրադարձություններին: «Արցախում տեղի ունեցող իրադարձությունների նկատմամբ մի փոքր ավելի ուշադիր և զգույշ պետք է լինենք: Իհարկե, դա չի նշանակում, որ Արցախում ուժային կառույցները պետք է «բեսպրեդելությամբ» զբաղվեն, բայց, միևնույն ժամանակ, պետք է հասկանանք, որ այն, ինչ տեղի է ունենում Արցախում, ուղղակիորեն օգտագործվում է Ադրբեջանի կողմից: Մենք չենք կարող թույլ տալ, որ իրավիճակն Արցախում վերահսկողությունից դուրս գա: Դա շատ վտանգավոր է հայության համար: Արցախը երկրորդ հայկական պետությունն է, և լավ գիտենք, թե ինչ խնդիրներ կարող են առաջանալ Արցախի շուրջ, եթե իրավիճակն այնտեղ անկայուն դառնա: Կողմ եմ, որ ժողովրդավարական բոլոր ինստիտուտներն Արցախում կայանան, բայց դեմ եմ, որ ժողովրդավարության անվան տակ տեղի ունենա քաոս և անարխիա: Հայաստանի Հանրապետությունը չէ, այլ Արցախի Հանրապետությունն է, որն ունի խնդիրներ նաև միջազգային ճանաչման առումով: Եթե Արցախում իրավիճակը փորձեն ապակայունացնել, ապա Նիկոլ Փաշինյանը խոսքից պետք է անցնի գործի»,–ասաց նա` հավելելով, որ Արցախի անվտանգության միակ երաշխավորը ՀՀ–ն է, և ՀՀ իշխանությունները շատ արագ պետք է արձագանքեն արցախյան իրադարձություններին: «Մենք գիտենք, որ ԱՀ–ն դոտացիոն երկիր է, որին պահում է ՀՀ–ն: Այն, որ հիմա Արցախի Հանրապետությունը, որպես այդպիսին, կա, պայմանավորված է քաղաքական ու աշխարհաքաղաքական գործընթացներով: Ըստ իս` ապագայում Արցախի Հանրապետությունը ՀՀ–ի մաս պետք է դառնա, ինչպես, օրինակ, Գեղարքունիքը, Շիրակը, Լոռին: Արցախը ոչնչով չպետք է առանձնանա: Եթե որևէ քաղաքական ուժ կամ որևէ խումբ կփորձի իր գործողություններով վտանգել Արցախի անվտանգությունը, ապա ՀՀ իշխանությունները, որպես Արցախի անվտանգության երաշխավոր, իրավասու են շատ կոնկրետ քայլեր ձեռնարկել Արցախում իրավիճակը կայունացնելու համար»,–ընդգծեց քաղաքագետը: Նրա խոսքով` անվտանգության երաշխավոր ասելով` պարտադիր չէ հասկանալ այն, որ հայաստանցին միայն Ադրբեջանի հարձակման դեպքում պետք է գործի. «Ադրբեջանը կարող է հարձակվել Արցախի վրա, եթե տեսնի, որ Արցախի ներքաղաքական իրավիճակն ապակայունանում է: Մենք շատ դեպքերում դեմոկրատիան խառնում ենք անարխիայի ու ամենաթողության հետ, ինչը սխալ է: Եթե հիմա բանակցություններ են ընթանում, ապա կարելի է որոշ ժամանակ դադարեցնել այդ հանրահավաքները: Եթե որևիցե բան չստացվի, այդ պարագայում, ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի, ՀՀ իշխանությունները պետք է ներգրավվեն Արցախի ներքին խնդիրներն օրինական ճանապարհով կարգավորելու գործընթացներում: Եկեք այսպես երևակայական չասենք, թե Արցախն անկախ երկիր է, որն իր ներքին քաղաքականությունն ունի: Այո, անկախ է, միջազգային ճանաչում չունի և դոտացիոն է` Արցախը գրեթե ամբողջությամբ ՀՀ–ն է պահում: Ավելորդ եմ համարում այն քննարկումներն ու հարցադրումները, որ եթե Արցախում իրավիճակը ֆորսմաժորային դառնա, ՀՀ–ն իրավասո՞ւ է ներգրավվել Արցախի ներքին կյանքին: Իհարկե` իրավասու է, քանի որ գիտենք, թե նման իրավիճակներում մեր արևել յան հարևանն ինչեր կարող է ձեռնարկել: Նույնիսկ ոչ ֆորսմաժորային իրավիճակում է Ադրբեջանը ագրեսիայի դիմում, ինչպես 2016թ.– ին: Իսկ նման դեպքում Ադրբեջանի նկրտումներն ավելի կմեծանան»:

Ինչ վերաբերում է կոնկրետ ՀՀ վարչապետի արձագանքին, Գ. Համբարյանը շեշտեց. «Արձագանքը դիվանագիտորեն էր ու մեղմ: Պարոն Փաշինյանն իր այդ արձագանքով փորձում է այնպես անել, որ Արցախում տեղի ունեցող գործընթացները կարգավորվեն զուտ Արցախի ներսի ուժերով: Բայց արձագանքն արդեն ցույց է տալիս, որ ՀՀ իշխանությունները չեն կարող անտարբեր մնալ այդ գործընթացների նկատմամբ, ինչը շատ նորմալ է»:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում