Yerevan, 09.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Հարաբերությունները կարգավորվում են զուտ անձնական հարթության մեջ. «Փաստ»

POLITICS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ըստ էության, իրենց ձևավորման օրվանից մինչ այժմ մարզպետարաններն այդպես էլ չկայացան` որպես անկախ, գործուն և նպատակային կառույցներ: Անշուշտ, ժամանակին, երբ իրականացվում էր անկախ Հայաստանի նոր վարչատարածքային բաժանումը և ձևավորվում էին մարզերը, խնդիր էր դրված մարզային մակարդակում առավել նպատակային ու ակտիվ կառավարում իրականացնել:

Բովանդակության մեջ հենց արդյունավետ կառավարումն էր դրված մարզպետարանների ստեղծման հիմքում: Սակայն, ժամանակը ցույց տվեց, որ մարզպետարաններն այդպես էլ չձևավորվեցին ոչ որպես ինքնուրույն կառույց, ոչ էլ որպես արդյունավետ միջնորդ օղակ` տեղական ինքնակառավարման մարմինների և կառավարության միջև:

Մեծ հաշվով, ներկայումս անգամ ամենափոքր գյուղական համայնքի ղեկավարն ունի շատ ավելի լայն ինքնավարություն, լիազորություններ, գործառույթների շատ ավելի մեծ շրջանակ և, իհարկե, լեգիտիմություն, քան ցանկացած մարզպետ: Պատճառներն այստեղ մի քանիսն են: 

Նախ պետք է շեշտենք, որ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում համյանքի ղեկավարի պաշտոնն ընտրովի է. հենց միայն այս փաստը, նույնիսկ շրջանցելով ընտրությունների որակը, օժտում է համայնքի ղեկավարին լայն լեգիտիմությամբ, ինչը, բնականաբար, չի կարող ունենալ նշանակված որևէ պաշտոնյա:

Հաջորդն այն է, որ մարզպետարաններն ըստ էության չունեն սեփական բյուջե, չունեն կառավարում իրականացնելու այնպիսի լիազորություններ, ինչպիսիք նույն համայնքային ղեկավարները, ինչի արդյունքում էլ մարզպետարանի գործունեությունը դառնում է պարզապես ֆիկցիա: 

Ներկայումս մարզպետարանների գործառույթներն ու նշանակությունն էլ ավելի մեծ կասկածների տակ են հայտնվում համայնքների խոշորացման գործընթացների ֆոնին: Այս խոշորացումների ընթացքում ձևավորվում են բավական խոշոր վարչատարածքային միավորներ, որոնց ղեկավարման մարմինն առնվազն լիազորությունների տեսանկյունից շատ ավելի ինքնուրույն է, քան մարզպետարանը: 

Մարզպետարանների գոյության և գործունեության շուրջ նման խնդրահարույց կասկածներ չէին առաջանա, եթե, օրինակ, դրանք լինեին առավել համեստ աշխատակազմ, հստակ լիազորություններ ու գործառույթներ ունեցող և, իհարկե, կառավարության և տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև գործուն ու արդյունավետ կապ պահպանող ու զարգացնող օղակներ:

Սակայն ներկայումս ընդհանուր պատկերում նման իրավիճակ պարզապես չկա, իսկ մարզպետարան–համայնքի ղեկավար հարաբերությունները մեծամասամբ կարգավորվում են զուտ անձնական հարաբերությունների հարթության մեջ

Ավելին, ըստ էության յուրաքանչյուր մարզպետարան միջին հաշվով ունի ավելի քան 120 աշխատակից` գումարած մարզպետն ու փոխմարզպետները (պաշտոնական վիճակագրությամբ Հայաստանի բոլոր մարզպետարանների աշխատակիցների ընդհանուր թիվը անցնում է 1200–ը):

Փոխմարզպետների թեման յուրահատուկ քննարկման նյութ է, քանի որ պարզապես անհասկանալի է, թե ինչով են զբաղվելու նրանք: Ըստ էության, անգամ խորհրդարանական կառավարման համակարգում Հայաստանը պետք է ունենար ընդամենը երկու փոխվարչապետ, եթե հատուկ Կարեն Կարապետյանի համար չհորինվեր առաջին փոխվարչապետի պաշտոնը: Ի դեպ, հուսանք, ներկա իշխանությունները սա նկատի կունենան և կվերացնեն այդ արհեստական պաշտոնը և ընդհանրապես, բոլոր արհեստական պաշտոնները:

Սակայն վերադառնանք մեր խնդրին:

Բացի փոխմարզպետներից, անզեն աչքով էլ պարզ է, որ անորոշ գործառույթներ, սահմանափակ լիազորություններ ունեցող և սրանցով հանդերձ` սեփական բյուջե չունեցող կառույցի աշխատակազմի նման քանակը առնվազն տարակուսելի է: Թերևս սա լուրջ խնդիր է, որը վկայում է ուռճացված բյուրոկրատիայի մասին, ուստի այստեղ առավել քան տեղին է արմատական միջամտությունը` կամ մարզպետարանների լինելիության հարցը մեկընդմիշտ լուծելու, կամ այս կառույցը արմատական բարեփոխման ենթարկելու և արդյունավետ օղակ դարձնելու համար: 

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

 

 

Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA Card