«Բըլթ» և իռացիոնալության քաոս. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ինֆորմացիայի ազատության կամ հարաբերական ազատության ու հասանելիության, համացանցի ու տեղեկատվական տեխնոլոգիանների արագընթաց զարգացման թոհուբոհի և, իհարկե, սոցիալական ցանցերի տարածման ներկայիս մակարդակում, լուրջ, բովանդակային, սթափ և խորքային քննարկումներին, բանավեճերին և քննախոսությանը փոխարինելու է գալիս մեկ արտահայտության կամ նույնիսկ բառակապակցության վրա հիմնվող տեղեկատվական պսևդոսկանդալների ժամանակը:

Անշուշտ, տեղեկատվական, երբեմն էլ քարոզչական թրոլլինգի լավագույն նախապայմանը պետական պաշտոնյաների, ծառայողների, քիչ թե շատ հայտնի գործիչների լեզվական կիքսերն են, անհաջող ձևակերպումները` ժարգոնային լեզվով ասած` «բլթոցները»: Այս տարօրինակ երևույթը բավական հետաքրքիր շերտեր ունի: Օրինակ` հանդիպում են անհատներ, ովքեր չափից ավելի առանձնահատուկ ու յուրօրինակ երևալու համար հանդես են գալիս ակնհայտ հակասական հայտարարություններով ու գնահատականներով: 

Նման վարքագիծը, որպես կանոն, ինքնաբավ և սեփական անձի քարոզչության բնույթ ունի: Մարդիկ պարզապես ձգտում են իրենց շուրջ խոսակցությունների, հայտնի լինելու և այլն:

Սակայն կա նաև մեկ այլ խումբ` վերջիններս պարզապես անհաջող ելույթներ են ունենում, սխալ կամ սայթաքուն, երկիմաստ արտահայտություններ անում, սակայն սա արդեն իսկ բավարար է, որպեսզի առնվազն սոցցանցային հանրույթն ու մեդիան սանձազերծեն մառազմատիկ «քլնգոց»: 

Թերևս հենց այս տրամաբանության մեջ էին առաջին փոխվարչապետի խոսնակի, և ոչ միայն նրա, տարբեր արտահայտությունների շուրջ ծավալված արձագանքները: Այստեղ բացարձակ էական չեն ո՛չ խոսնակի, ո՛չ փոխվարչապետի, ո՛չ էլ այս կամ այն նախարարի ու պաշտոնյայի անձերը, խնդիրը, կարելի է ասել, ֆեյսբուքյան իռացիոնալության մեջ է: Ասել, թե նախկինում մենք չենք չունեցել տարբեր սայթաքումներ ունեցող գործիչներ, միամտություն կլինի, նրանք միշտ էլ եղել են…

Օրինակ` մենք ունեցել ենք մշակույթի նախարար, որը չէր ճանաչում Հովհաննես Չեքիջյանին, բայց դրա մասին քչերն են հիշում, ավելին` ներկայումս, ցավոք, քչերն են ճանաչում նաև Չեքիջյանին: Հենց այսօրվա խորհրդարանում ՀՅԴ խմբակցությունում կա մի պատգամավոր, որը ընդամենը մի քանի ամիս առաջ խորհրդարանում ելույթ էր ունենում «գողական պանյատներով», վերջապես խորհրդարանում է Գալուստ Սահակյանը, որի կոլորիտային, հումորային երբեմն էլ անհասկանալի արտահայտությունները համացանցային հիթեր են դառնում: Սակայն այս երևույթները ունեն բազմաթիվ շերտեր, որովհետև մի դեպքում մենք առնչվում ենք հումորի առիթի հետ, մյուս դեպքում ականատես լինում չափազանցված պոռթկումների: 

Վերջիններիս դեպքում մենք գործ ունենք առնվազն անառողջ մթնոլորտի հետ, որը, երբեմն նույնիսկ միտումնավոր կերպով, գեներացվում է տարբեր հայտնի ու անհայտ օղակների կողմից: Ըստ էության, շատ դժվար է գտնել այսօրինակ բացասական երևույթների դեմ պայքարի գործուն մեխանիզմներ, թերևս միակ տարբերակը կրթությունն է, իսկ դա էլ արդեն տարիների աշխատանք ու չարչարանք է պահանջում: Թերևս նաև հենց թերի կրթության, կրթական համակարգի բոլոր օղակներում չափազանցված պաթոսի, իռացիոնալ հերոսականության, ազգայնական քարոզչության և սրա դեմ էլ չափազանցված կոսմոպոլիտիզմի գաղափարաբանության տարածման արդյունքում սթափ դատողությունն իր տեղը զիջում է ծայրահեղացված պսևդոգաղափարներին ու քարոզչությանը: Ուզենք, թե չուզենք, մենք պետք է ընդունենք այն փաստը, որ առողջ հասարակությունը սկսվում է կրթական համակարգից, կհաջողե՞ն արդյոք նոր և նրան հաջորդող կառավարությունները, դժվար է ասել, սակայն ակնհայտ է նաև, որ չհաջողելու իրավունք մենք բոլորս չունենք: 

Հ.Գ.- Ի դեպ, պետական պաշտոնյա կամ ծառայող լինելն ավելի շատ սահմանափակումներ է ենթադրում, քան թե լիազորություններ, ուստի, որպեսզի առաջիկայում բացառվեն տարատեսակ ֆորս–մաժորները, ցանկալի կլինի, որպեսզի նրանք, նրանց մամուլի խոսնակներն ու պատասխանատուները պարզապես զերծ մնան երկիմաստ և անհաջող հայտարարություններից, քանի որ միշտ կգտնվեն շատ շատերը, որոնք կհասկանան այնպես, ինչպես իրենք են ուզում և ոչ թե այն, ինչի մասին ասվել է: Իսկ խոսացողներին ամեն անգամ «սկրեպով» չես փակցնի իրենց խոսքին, որ հնթացս պարզաբանեն, թե ինչ են ցանկացել ասել…

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում