Կոպերնիկոսից առաջ դա ասել է Արիստարխ Սամոսացին
SOCIETY
Կոպերնիկոսը (1473–1543) առաջինն է հայտարարել, որ Երկիրը պտտվում է Արեգակի շուրջը: Այդ տեսությունը կոչվում է աշխարհի հելիոցենտրիկ համակարգ:
Իրականում այդպես չէ:
Պարզվում է, որ դա Կոպերնիկոսից դեռևս 1300 տարի առաջ ասել է Արիստարխ Սամոսացին (ծնված մեր թվարկությունից առաջ 310 թվականին) : Նա ոչ միայն ասում էր, որ Երկիրը պտտվում է արևի շուրջը, այլ նաև մոտավորապես հաշվարկել է լուսնի, արևի և երկրի զանգվածները, երկրից լուսնի և արևի հեռավորությունները, այն, որ երկնակամարը սֆերա չէ, և որ տիեզերքը պրակտիկորեն անսահման է: Իհարկե, նրա այդ բոլոր մտքերն էլ մնացին առանց ուշադրության: Մեզ հասել է նրա աշխատություններից միայն մեկը՝ «Արևի և լուսնի չափերի և հեռավորությունների մասին», իսկ ժլատ ինֆորմացիա այն մասին, որ նա հայտարարել է, թե երկիրն է պտտվում արևի շուրջը, կան Արիստոտելի, Պլուտարքոսի և այլ անտիկ հեղինակների գրվածքներում: Ընդ որում, այդ անտիկ հեղինակները Արիստարխի տեսությունը նշում էին նրա համար, որ այն ժխտեն: Այն ժամանակ մարդիկ կարծում էին, որ արևը և աստղերն են պտտվում երկրի շուրջը:
Արիստարխ Սամոսացին իր վարկածը փորձում էր ապացուցել նրանով, որ Արեգակը ավելի մեծ մարմին է, քան Երկիրը, իսկ սովորաբար այնպես չի լինում, որ մեծ մարմինը պտտվի փոքրի շուրջը: Ի՞նչ աստիճանի էր նա զարգացրել իր այս վարկածը, անհայտ է, բայց նա կատարել էր կարևոր եզրահանգում այն մասին, որ աստղերի հեռավորությունների հետ համեմատած՝ երկրային ուղեծիրը ընդամենը կետ է: Նրա այս հաարձակ մտքին ի պատասխան, օրինակ, փիլիսոփա Կլեանիֆը կոչ էր անում Արիստարխին դատել, քանի որ նա տեղից շարժում է Երկիրը՝ «Աշխարհի օջախը», և չի ընդունում, որ այն տիեզերքի կենտրոնն է:
Հայտնի է, որ Արիստարխը ծնվել է Սամոս կղզում: Նրա կյանքի տարիները ճշգրիտ հայտնի չեն (մոտավորապես 310–230 թթ. մեր թվարկությունից առաջ): Կարելի է ենթադրել, որ Արիստարխը երկար ժամանակ աշխատել է Ալեքսանդրիայում, որը հանդիսանում էր հելլենիզմի գիտական կենտրոն: Աշխարհի հելիոցենտրիկ համակարգ լինելու մասին նրա մտքերի համար նրան մեղադրել են անաստվածության մեջ, սակայն թե հետո ինչ է եղել, ինչից է մահացել նա, հայտնի չէ:
Արիստարխ Սամոսացու անունը անմահացնում են նրա անունով անվանված լուսնային մի խառնարան, մի աստերոիդ և նրա հայրենի Սամոս կղզու օդանավակայանը:
Հետաքրքիր միտք է այն, որ օրենքով փոքր մարմինն է պտտվում մեծ մարմնի շուրջը: Մարդկային հասարակության մեջ դա քիչ է գործում: Այստեղ սովորաբար հակառակն է: Բոլորդ տեսած կլինեք, թե հաստավիզ, մեծ մարմին ունեցող թիկնապահները ինչպես են հոլի պես պտտվում փոքրամարմին շեֆի շուրջը (շատ ցայտուն է դա հատկապես Հայաստանում): Բայց դե, հակառակն էլ է լինում. փոքր–մոքր կուսակցությունները անընդհատ պտտվում են հզորների շուրջը՝ արևի տակ իրենց տեղն ապահովելու համար...
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը
Team Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Ucom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift
Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World Experience
Ucom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients
Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber
Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBank
With the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New Format
The Power of One Dram — to Mathemik NGO
IDBank’s Nor Nork branch has reopened
On the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situation
When CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan
Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close
Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in Armenia
The Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been Announced
What to gift men on January 28: Idram&IDBank
Idram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton Participants
Regarding Payments for Viva Armenia Services via Idram
Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Up to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA Card
Up to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalary
AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard
Book by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket
Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni
The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29
AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone Event
AraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance 
Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank
Idram Summarizes 2025
The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation
Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement
Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues
Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications
The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise
Vahe Hakobyan Is Being Politically Persecuted
Idram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care Center
AraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan Canal
Unibank Launches Gift Cards
New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan Foundation
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
Ucom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue 
AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 
Secret Santa at idplus: Anonymous Gift Cards
We condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel
Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube Invest
Unibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual Bonds
Scholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program
The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized
From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign
Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program
AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center Archive 
