Միևնույն է, ցանկացած դեպքում այն մնում է զուտ անձնական կարծիք. «Փաստ»

ANALYSIS 4 September, 2018 8:12

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Վերջին շրջանում մենք հաճախ հանդիպում ենք կարծիքների, թե այս կամ այն քաղաքական ուժը, գործիչը կամ էլ անհատը տեղ չունեն մեր հանրային, քաղաքական կյանքում: Որքան էլ զարմանալի է, երբեմն նմանօրինակ շեշտադրումներով են հանդես գալիս անգամ հասարակական, քաղաքական գործիչներ: Այս մոտեցումն, իհարկե, միշտ էլ եղել է՝ սկսած ՀՀՇ–ից վերջացրած ՀՀԿ–ով, սակայն, որպես կանոն, նման արտահայտություններն առավելապես պոպուլիստական հռետորաբանության արդյունք են եղել և գլխավորապես հռետորաբանություն են ապահովել:

Սակայն, երբ բանը հասնում է նրան, որ լրջորեն խոսվում է որևէ քաղաքական ուժի կամ գործչի մասին, ապա առնվազն մի շարք հարցեր են առաջանում: Նախ, եթե ընդունենք, որ որևէ անհատի նկատմամբ արված նման արտահայտությունը զուտ անձնական կարծիքի կամ ավելի շուտ վերաբերմունքի արտահայտությունն է, ապա միևնույն է, այն մնում է զուտ անձնական կարծիք:

Գումարած սրան՝ մեծ հաշվով, հասկանալի է, որ հասարակությունը և միայն հասարակությունն է որոշելու, թե ովքեր կարող են լինել հասարակական կյանքի կամ քաղաքականության սուբյեկտներ: Միայն հասարակությունն է, որ իրեն հասու միջոցներով ու մեխանիզմներով կարող է ընդհանրական կարծիք ու վերաբերմունք հայտնել: Այդ միջոցները բազմազան են, դրանցից մեկը մենք տեսանք ընդամենը 4 ամիս առաջ, իսկ հանրության ձեռքի տակ եղած գործիքներից ամենաընդունվածը ընտրություններն են:

Եվ ուրեմն, երբ անհատները խոսում են այլ անհատների հնարավորությունների, հանրային կյանքի որևէ ոլորտում տեղ ունենալ–չունենալու մասին, նախևառաջ պետք է հիշեն, որ իրենք հայտնում են զուտ իրենց կարծիքը, ավելին՝ այդ կարծիքը չի կարող հավակնել հանրության կարծիք կամ վերաբերմունք լինելուն:

Մենք բազմիցս խոսել ենք այնպիսի տհաճ ու վտանգավոր երևույթի մասին, ինչպիսին է սեփական կարծիքն ու մոտեցումները հանրության վզին փաթաթելը: Ըստ էության, այս դեպքում էլ գործ ունենք այդպիսի իրողության հետ, քանի որ կան հարցեր, որոնց լուծումը պետք է և կարող է տալ միայն հասարակությունը: Սա և՛ սկզբունք է, և՛ իրական ժողովրդավարության հիմնաքար:

Ավելին, անգամ երբ մենք խոսում ենք իսկապես հակասական, իսկապես ընդհանրականորեն վերցրած վատ տպավորություն թողած և անգամ հակաժողովրդավարական վարքագիծ դրսևորած անհատների մասին, միևնույն է, ժողովրդավարությունն այնտեղ է, ուր պաշտպանված են բոլորի բոլոր իրավունքներն անխտիր: Այլապես կստանանք երկակի ստանդարտներով ժողովրդավարություն: Իսկ երկակի ու ընդհանրապես բազմակի ստանդարտները ցանկացած հարթության մեջ, ցանկացած ոլորտում, ի վերջո, դառնում են չարիք: Վերջապես, եթե մենք զուտ հանրային վերաբերմունքի տեսանկյունից նայենք խնդրին, ապա առնվազն վերջին ամիսների իրադարձությունները պարզ ցույց տվեցին, որ հասարակությունն ունի և՛ իր խողովակները, և՛ գործիքակազմը՝ սեփական վերաբերմունքը, տրամադրությունները և նախասիրությունները հայտնելու համար:

Նման պայմաններում յուրաքանչյուր ոք խոսելով ընդհանրական երևույթների ու իրողությունների՝ հանրային կյանքում տեղ ունենալու կամ չունենալու մասին, կամա թե ակամա ներխուժում է զուտ հասարակության իրավունքների դաշտ՝ առնվազն բարոյական տեսանկյունից, ուստի ընդամենը պետք է զուսպ լինել և սեփական կարծիքը չնույնացնել հանրային կարծիքի հետ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում