Yerevan, 31.May.2026,
00
:
00
BREAKING


Երբ ուզում ենք լինի լավ, ստացվում է... «ինչպես միշտ». «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ազգային ժողովը քննարկում էր և էլի է քննարկելու ընտրակաշառքը քրեականացնեու մասին նախագիծ: Թե ինչպիսի ծանր հանցագործություն է ընտրակաշառքը առնվազն բարոյական տեսանկյունից, բոլորիս է հայտնի, սակայն, երբ մի փոքր ուսումնասիրում ես քրեականացման նախագիծը, ապա ակամայից սկսում ես մտածել, որ մենք ապրում ենք պոտենցիալ հանցագործների հասարակության մեջ: Ամեն ինչ քրեականացնելու այս միտումներն իրապես էլ որոշակի մտահոգությունների տեղիք տալիս են: Օրեր առաջ քրեականացնելու մասին հերթական նախագիծն էր առաջարկում Փաստաբանների պալատը, նրանք էլ առաջարկում էին քրեական հանցագործություն դարձնել հայհոյանքը:

Պատկերացնում եք, թե մեր հասարակության ինչպիսի ստվար հատված, այդ թվում՝ այս տողերի հեղինակը, կարող է ընկնել հայհոյանքի քրեական հոդվածի ազդեցության տակ: Սակայն այստեղ խնդիրն այս մասնավոր դեպքերը չեն, այլ ամեն ինչ ծայրահեղացնելու և կտրուկ լուծումներ առաջարկելու միտումները: Ընդ որում պետք է շեշտել, որ այդ լուծումները միայն թղթի վրա են խիստ, քանի որ կան հասարակական իրողություններ, որոնք հնարավոր չէ կարգավորել զուտ քրեական հոդվածներով, ծանր պատիժներով կամ տույժերով: Ընտրակաշառք երևույթը, որը վերջին 20 տարիներին լայնորեն տարածում գտավ մեր իրականության մեջ, ցավոք սրտի, հանցագործություն լինելուց զատ հասարակական երևույթ է, իսկ հասարակական երևույթները պետք է շտկվեն կամ վերացվեն առնվազն մի փոքր պատժիչ–դակիչ տրամաբանությունից դուրս գտնվող մեխանիզմներով ու մեթոդներով: Այո, ընտրակաշառքը պետք է բացառվի, սակայն դրան պետք է հասնել հասարակական գիտակցության բարձրացմամբ, հասարակության քաղաքական հասունության որոշակի մակարդակ ապահովելով, հակառակ դեպքում ընտրակաշառք տվողն ու վերցնողը միշտ էլ կարող են գտնել իրենց հանցագործության կամ համաձայնության որոշակի տարբերակներ, որովհետև չկան կատարյալ օրենքներ, որտեղ որևէ սողանցք չլինի: 

Սակայն, այս ամենից զատ, ընտրակաշառքը քրեականացնել առաջարկող օրինագծում խոսվում է նաև ընտրակաշառքի խոստումի մասին: Կարծում ենք՝ կհամաձայնեք, որ խոստում բառն ինքնին վերացական է, այլ կերպ ասած՝ վերացական ինչ–որ բանի համար քաղաքացին կարող է դատապարտվել, ասենք, ազատազրկման կամ որևէ այլ պատժի: Ընդհանուր առմամբ, եթե գնահատենք ընտրակաշառքի բացառմանն ուղղված ջանքերը, բայց երբ գնահատենք այդ ջանքերի իրականացման միջոցները, ապա շատ բան անհասկանալի է դառնում: Ի վերջո, ընտրակաշառքի երևույթի գոյության հազար ու մի հասարակական, սոցիալական, անգամ մշակութային ու քաղաքական պատճառներ կան, որոնք առնվազն բազմակողմանի ուսումնասիրության կարիք ունեն: Այս տեսանկյունից ընտրակաշառքը դուրս է գալիս զուտ սովորական ծանր կամ թեթև հանցագործություն լինելու սահմաններից և դառնում է երևույթ, որն առնվազն պետք է հասկանալ՝ դրանից ձերբազատվելու համար: 

Վերջապես, եթե անդրադառնանք ընտրակաշառքի չափորոշիչներին, ապա կրկին որոշակի խառնաշփոթի կհանդիպենք: Ի վերջո, արդյոք տարբեր բարեգործական ակցիաները կարող են ինչ–որ ժամանակահատվածում համարվել ընտրակաշառք, թե՞ ոչ, կամ ի՞նչ չափով կարող են այդպիսին համարվել: Սա նույնպես խրթին հարցերից է, որովհետև, համաձայնենք, ցանկացած բարեգործություն ունի քարոզչության և փիառի ենթատեքստ, ցանկացած բարեգործություն միտված է քաղաքական կապիտալին և այս տեսանկյունից մեծ հաշվով էական չէ այդ բարեգործությունը կոնկրետ ինչ ժամկետում է արվում, ի վերջո կան բարեգործական հիմնադրամներ, որոնք գործունեություն են ծավալում տարիներ, երբեմն էլ տասնյակ տարիներ շարունակ, կա՞ արդյոք նրանց գործունեության մեջ ընտրակաշառքի տարր, թե՞ ոչ, սա որոշելը գրեթե անհնար է: 

Եզրափակելով՝ պետք է նշենք, որ լավագույն լուծումը կլինի այնպիսի երկիր ու հասարակություն ունենալը, որտեղ բարեգործության կարիք չի լինի՝ իր որևէ դրսևորմամբ, սակայն սա ուտոպիա է, ուստի մեզ մնում է կառուցել այնպիսի հասարակություն, որտեղ ուղղակի ընտրակաշառք երևույթը կվերանա առանց, այսպես ասած, ոչ թե ուժային ու պատժիչ միջոցների կիրառմամբ, այլ հասարակության գիտակցության ու հասունության որոշակի մակարդակի հասնելու արդյունքում: 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield