Yerevan, 14.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Մոռացվա՞ծ,, արագացվա՞ծ, թե՞ հարմարեցված Ընտրական օրենսգիրք

SOCIETY

Past.am

Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները շուտափույթ անցկացնելու մղումը գրավել է ողջ քաղաքական ներկապնակը: Հոկտեմբերի 2-ից սկսած քաղաքական քննարկումների հիմնական թեման սա է, ու կարծես թե մոտ է հանգուցալուծումը, մնացել է պարզապես գործընթացի տեխնիկական մասը ՝ հրաժարական, խորհրդարանի արձակում, արտահերթ ընտրությունների օրվա նշանակում: Նոր Ընտրական օրենսգրքի մշակման համար պատասխանատուները նշում են, որ նոր օրենսգիրքն արդեն պատրաստ է, ուղարկվել է Վենետիկի հանձնաժողով ու ամենայն հավանականությամբ նոր ընտրությունները կանցնեն նոր օրենսգրքով: Պարզ է, որ եթե հանկարծ չստացվի այն ավարտին հասցնել նոր ընտրությունների նախաշեմին, ընտրությունները կանցկացվեն ամեն դեպքում, քանի որ վերջինիս նպատակահարմարությունն այս պահին վեր է դասվում մյուս հանգամանքներից: Ըստ էության նույն տրամաբանության մեջ կարելի է դիտարկել այն հարցը ՝ արդյո՞ք նոր Ընտրական օրենսգիրքը, եթե այն պատրաստ լինի ընտրության նախաշեմին, կհասցնի՞ ադապտացիոն փուլ անցնել, թե՞ ոչ: Մեծ հաշվով սա ևս դիտարկվում է երկրորդական:

Ընդհանրապես նոր Ընտրական օրենսգրքի շուրջ շտապողականությունը ունի երկու պատճառ: Պատճառ համար մեկ ՝ նոր Ընտրական օրենսգիրքը հեղափոխության սկզբնական շրջանում հռչակված հիմնական քաղաքական նպատակներից մեկն էր, ինչի իրագործումը Փաշինյանի ու իր թիմի համար ունի սկզբունքային նշանակություն ՝ հեղափոխության առաջ սևերես չլինելու համար: Պատճառ համար երկու ՝ նոր Ընտրական օրենսգիրքը կենսական է արտահերթ ընտրություններում կոնկրետ ու ցանկալի արդյունքներ գրանցելու համար:

Երկու դեպքում էլ, փաստացի, Ընտրական օրենսգիրքը դառնում է քաղաքական ընթացիկ իրավիճակի գերին ՝ մղվելով երկրորդ պլան: Օրենսգրքի բովանդակության կարևորությունը կամ չի գիտակցվում, կամ գիտակցվում է, բայց միտումնավոր շրջանցվում: Իհարկե, օրինակ, ռեյտինգային համակարգը հանելու դրույթը շատ կենսական է՝ հաշվի առնելով, թե ինչ մանիպուլատիվ հնարքների դիապազոն ուներ այդ դրույթը: Բայց չստացվի այնպես, որ այն հանվում է ոչ թե որովհետև վատ դրույթ է, այլ որովհետև ՔՊ-ն պատրաստ չէ ռեյտինգային ընտրակարգով մասնակցությանը: Կամ մեկ այլ դրույթ, որը պատրաստվում է ներդրվել: Խոսքը տոտալ համամասնական ընտրակարգի մասին է, որն առաջին հայացքից գործածությունից հանում է ռեյտինգային վարկաբեկված համակարգն ու օդիոզ դեմքերի ինքնաարտահայտման հարթակ հանդիսացած մեծամասնական ընտրակարգը: Արդյո՞ք հաշվարկվել է, որ տոտալ համամասնականը երկիրը կանգնեցնելու է բացարձակ կուսակցականացման ռիսկի տակ՝ միաժամանակ քաղաքական դաշտից հանելով մարզերի քաղաքական ներկայացվածության բաղադրիչը: Թե՞ պարզապես որոշվել է առաջնորդվել ՝ եթե գլուխը ցավում է, պետք է կտրել գլուխը սկզբունքով: Մեկ այլ մտահոգություն ևս ՝ կապված անցողիկ շեմի ու նվազագույնը անցողիկ ուժերի մասին, որոնք նախորդ 3-ի փոխարեն դառնում են 4: Ինչո՞վ է սա հիմնավորված՝ ունենալ իսկապես ներկայացուցչական բազմազանությամբ խորհրդարան, թե պարզապես տեղ բացել ցանկալի ուժերի համար: Արդյո՞ք ճիշտ է, որ այն ուժերը, որոնք նույնիսկ չեն կարողանալու անցնել անցողիկ շեմը օրենքի ուժով հայտնվեն խորհրդարանում այն պատճառով, որ այդպես գրված է:  Նոր Ընտրական օրենսգրքի շուրջ այսպիսի մտահոգությունները շատ են, ընդ որում, մտահոգությունները վերաբերում են թե բովանդակությանը, թե օրենսգրքի ստորադասմանն ու երկրորդ պլան մղվելուն ընդհանրապես:

Նոր որակի ընտրությունների համար կենսական հատկանիշներ են ոչ միայն դրանց ազատ և արդար բնույթը, այլև ընտրություններով ստեղծվելիք քաղաքական համակարգի բովանդակությունը: Ընտրություններն ու Ընտրական օրենսգիրքը սահմանում են այն սկզբունքներն ու խաղի կանոնները, որոնք էլ պայմանավորում են քաղաքական համակարգի բովանդակությունը: Սակայն թե նախկինում, թե հիմա, տպավորություն կա, որ այդ բովանդակությունը նախագծվում է ըստ պահի ու իրավիճակի հրամայականի:

 

Լևոն Մարգարյան

Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative Solution