Սյունիքում միայն նարկոտրաֆիկ չէ, իսկ քրեաօլիգարխիկ մեքենան մյուս մարզերում ևս կազմալուծված չէ, միայն շփոթված է. Սմբատ Կարախանյան

Ոչ միայն Սյունիքում, այլև Հայաստանի բոլոր մարզերում շարունակում են գործել քրեաօլիգարխիկ համակարգն ու նարկոտրաֆիկը, այսինքն ՝մեքենան, որի մեխանիզմները հանգամանորեն մշակված էին տարիներ ի վեր:

Այս մասին Tert.am -ի հետ զրույցում ասաց Մոսկվայի «Միաբանություն» կենտրոնի ղեկավար Սմբատ Կարախանյանը՝ անդրադառնալով շուրջ մեկ շաբաթ առաջ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությանը, թե Հայաստանի հարավը՝ Սյունիքը, նարկոտրաֆիկի օջախ է:

«Այս կլանները քանդված չեն, կազմալուծված չեն, մի քիչ շփոթված են, նրանց մի մասը տեր է ման գալիս, մյուս մասը մտածում է՝ ինչ-որ ձևով պայմանավորվի ինչ-որ մարդկանց. իրենց աշխատելաոճը չեն փոխել, այդ կլանները կան, ամեն վայրկյան կարող է վերականգնվել, իրենք շատ մեծ տնտեսական կորուստներ այս ընթացքում չեն կրել, ուղղակի այս շրջանում գերշահույթներ չեն ստանում»,- ասում է Սմբատ Կարախանյանն ու ավելացնում. 

«Սյունիքն, իհարկե, ավելի կարևոր է. ստրատեգիական նշանակություն ունի, որովհետև Արցախն է, Նախիջևանն է, Իրանի սահմանն է, բայց Հայաստանի բոլոր մարզերում ստեղծված են օլիգարխիկ կլաններ: Չեմ ուզում անուններ տալ, որ իրենց վատ չզգան հին ու նոր մարզպետները, բայց մենք պետք է հասկանանք, որ այդ կլաններն այսօրվա դրությամբ էլ գործում են»:

Հիշեցնենք նաև, որ նախկին փոխոստիկանապետ Հունան Պողոսյանի նշանակումը Սյունիքի մարզպետի պաշտոնում հենց սրանով բացատրվեց Նիկոլ Փաշինյանի կողմից:

Սմբատ Կարախանյանի խոսքով՝ Սյունիքում մարզպետի նշանակման հարցում կար 2 տարբերակ. Կա՛մ պետք է Զանգեզուր ուղարկվեր մաքուր կենսագրությամբ, բայց ամուր ձեռքով մի երիտասարդ հեղափոխականի կամ կոմիսար Կատանիայի,  որը պետք է գնար  ու թափ տար տեղի կլաններին ու մաֆիոզ կառույցներին՝ որևէ թելով կապված չլինելով և ոչ մի անձի հետ, կա՛մ պետք է գնար համակարգի մարդ, որը շատ լավ ճանաչում է այդ մարդկանց, առնչվել է ու գոնե մասնակի տիրապետում է իրավիճակին:

Սմբատ Կարախանյանի ներկայացմամբ՝ ընտրվեց տարբերակ 2-րդը, և ըստ նրա՝ միայն մարզպետն ի վիճակի չէ կատարել այս աշխատանքը, Սյունիքում ողջ թափով պետք է վերահսկողություն իրականացնեն ԱԱԾ-ը, ոստիկանությունը, մյուս ուժային կառույցները, իսկ Հունան Պողոսյանը պարզապես պետք է դառնա առանցքային ֆիգուր, որը պետք է համակարգի այդ աշխատանքները:

«Մանավանդ ԱԱԾ-ը, կարծում եմ, շատ պետք է ներգրավված լինի, որովհետև սահմանային իրավիճակ է՝ շատ բարդ, սահման, որով շատ բան է գնում-գալիս, մի ուրիշ պրոբլեմ էլ այդ գաղտնալսումները կամ   մեր հարևան  երկրների կողմից Հայաստանի նկատմամբ իրականացվող մյուս «միջոցառումներն» են»,- հավելեց Սմբատ Կարախանյանը: Նրա խոսքով՝ Սյունիքի պարագայում իրավիճակն ընդհուպ մինչև աշխարհաքաղաքական ելևէջներով բարդացնում է  նույն մարզում հանքարդյունաբերությունը:

«Այդ  վիճակում հանքարդյունաբերութան շահագործումը , այդ  գումարները, այդ օֆշորային ընկերությունները, որոնց մասին, իբր չգիտեն, բայց բոլորն ամեն ինչ գիտեն, այդ կոպեկային տոկոսները, որ մնում են Հայաստանին… Հայաստանը միակ երկիրն  , որը նման հանքարդյունաբերություն ունենալով՝ նման ցածր, խայտառակ ցածր տոկոսներով փող է պահում իր տարածքում»,-ասում է նա:

Մինչդեռ, ըստ Կարախանյանի, եթե հանքարդյունաբերության արգասիքը ոչ թե դուրս գար՝ արտահանվեր, այլ Հայաստանում ստանար վերջնական արդյունաբերության տեսք, այս տարիների ընթացքում պետական բյուջեներ շատ ավելի մեծ գումարներ կմտնեին, քան Բաքուն կարող է ունենալ իր նավթադոլարներից:

Միաժամանակ նա նկատեց, որ ամենը գնացել է դեպի անձնական գրպաններ, անձնական շահեր: Սմբատ Կարախանյանի կարծիքվ՝ դուրսը՝ Եվրոպան, հատկապես, Ռուսաստանը, միշտ իմացել են սրա մասին և միշտ վերահսկել, նախ, որովհետև այս նարկոտրաֆիկի մի ինչ-որ քանակ երբեմն -երբեմն հայտնվել է ՌԴ նավահանգստային կետերում, իսկ երկրորդ՝ սա կարևոր է եղել աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից:

Այնպես որ բանախոսը վստահ է, որ արդեն ընտրություններից հետո Հայաստանի նոր իշխանությունները ձեռնամուխ են լինելու իրավիճակը փոխելուն:

«Քաղաքական կամք է պետք, ու այդ ամենին, կարծում եմ,  կառավարությունը կանդրադառնա ընտրություններից հետո: Քայլերը պարզ են. հիմա անցկացնենք ընտրություններ, քաղաքական  հստակություններ մտցնենք ու դրանից հետո արդեն լծվենք կոնկրետ խնդիրների լուծմանն ու ֆինանսա -տնտեսական զարգացմանը: Քանի որ, եթե Հայաստանը նման սկզբունքային մոտեցում դնի ու փոխի իրավիճակը,  միանգամից և՛ ներդրումների հարցերը կլուծվեն, և՛ ֆինանսական հոսքերը կավելանան դեպի պետական պետբյուջե, և՛ շատ ու շատ այլ հարցեր»,-ամփոփեց Սմբատ Կարախանյանը: