«Իմ քայլը» դաշինքին «սոսնձող» միակ գործոնը վարչապետի բարձր լեգիտիմությունն է. ի՞նչ կլինի, երբ նրա վարկանիշն ընկնի

INTERVIEW 15 January, 2019 14:24

Ազգային ժողովի պատգամավորների մանդատների հանձնման արարողությունն ու նոր խորհրդարանի առաջին նիստն արդեն իրողություն են: Այս երկու իրադարձություններից հետո նոր ԱԺ–ի շուրջ արդեն ուրվագծվում են հեռանկարներն ու մարտահրավերները:

Քաղտեխնոլոգ Արմեն Բադալ յանի դիտարկմամբ՝ խորհրդարանն այսօր իր առաջ մեծ մարտահրավեր ունի:

«Կառավարման քրեաօլիգարխիկ համակարգի հետ հեռացվեց նաև այդ կառավարման համակարգին բնորոշ էությունը: Հիմա թիվ մեկ մարտահրավերը Հայաստանում իրավական, ժողովրդավարական պետություն կառուցելն է: Դա պետք է կառուցել համապատասխան օրենքներով և, ինչու չէ, նաև Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարելով, որովհետև քրեաօլիգարխիկ համակարգի համար ստեղծվել էր կառավարման որոշակի ձև, որին համապատասխանեցվել էր նաև իրավական դաշտը: Այնպիսի երկիր պետք է կառուցել, որ այլևս նոր թավշյա հեղափոխություն իրականացնելու կարիք չլինի»,–մեզ հետ զրույցում ասաց քաղտեխնոլոգը:

Արմեն Բադալ յանի խոսքով, առաջինը պետք է հրաժարվել սուպերվարչապետի ինստիտուտից. «Վարչապետին առընթեր ոստիկանությունն ու ՊԵԿ–ը պետք է դարձնել նախարարություններ: Այս երկու կառույցներն այժմ հաշվետու են ընտրություններին մասնակցածների 70 տոկոսի վստահությունը վայելող ուժի ղեկավարին, բայց ամբողջովին պետք է հաշվետու լինեն հասարակությանը, հասարակության մնացած 30 տոկոսին ևս: Սա կլինի մեսիջ հետևյալ առումով. այս իշխանություններն արդյոք շարժվո՞ւմ են ժողովրդավարության ուղղությամբ, թե՞ ոչ: Եթե սա տեղի չունենա, և Հայաստանում իրավական, ժողովրդավարական պետություն կառուցելու մարտահրավերը չլուծվի, դժվար է ասել՝ ինչ կլինի, բայց հուսախաբությունը շատ մեծ կլինի: Դա կարող է հանգեցնել արտագաղթի կտրուկ աճի, որովհետև հասարակության մի մասի մոտ կամրապնդվի այն տեսակետը, որ այս ամենն ընդամենը աթոռակռիվ էր, և ոչ ավելին»:

Ինչ վերաբերում է պատասխանատվության ամենամեծ չափաբաժինն ունեցող քաղաքական թիմին, քաղտեխնոլոգը նախ ընդգծեց.

««Իմ քայլ» դաշինքը լիդերային է: Նրան միավորող, «սոսնձող» միակ գործոնը վարչապետի բարձր լեգիտիմությունն է և բարձր հեղինակությունը: Այդ երկու գործոնն է միացնում դաշինքին, որովհետև այն քաղաքական դիրքորոշում չհայտնած ուժ է: Բացառությամբ մեկ–երկուսի, ամբողջությամբ վերցված այդ դաշինքն ինչ–որ քաղաքական հստակ դիրքորոշումներ չի հայտնել երկրի տարբեր հարցերի ու ոլորտների վերաբերյալ: Դաշինքը գաղափարա–քաղաքական միավորող ընդհանրություն չունի, միավորող միակ գործոնները, ինչպես արդեն նշեցի, վարչապետի լեգիտիմությունն ու բարձր վարկանիշն են: Երբ այդ վարկանիշը սկսի կամաց–կամաց ընկնել, չի բացառվում, որ եթե այդ ընթացքում դաշինքին չհաջողվի քաղաքական ընդհանրություն ձեռք բերել, ապա դաշինքի ներսում առանձին ճյուղեր, խմբավորումներ առաջանան: Դրանցից յուրաքանչյուրը Հայաստանի ապագայի մասին կունենա իր պատկերացումը: Եթե այս ընթացքում նրանք ձեռք չբերեն քաղաքական դիմապատկեր, ապա նշված հանգամանքը հետագայում կարող է բերել պառակտման: Այս պահի դրությամբ քաղաքական դիմապատկեր ձեռք բերելու կարիքը չկա, որովհետև վարչապետի բարձր վարկանիշը նրանց «սոսնձում» է, բայց բարձր վարկանիշը միշտ չի լինելու, միանշանակ իջնելու է: Հաշվի առնելով սա՝ պայմանականորեն վաղվանից նրանք պետք է սկսեն քաղաքական դիմապատկեր ձեռք բերել: Հակառակ դեպքում իրենց մեջ տարբեր խմբավորումներ են ի հայտ գալու: Պարտադիր չէ, որ առաջին փուլում այդ խմբերը բաժանվեն, բայց շատ հնարավոր է, որ որոշ ժամանակ հետո նրանց մեջ սկսեն ի հայտ գալ ներքին հակասություններ: Իսկ հետագայում չի բացառվում, որ նշվածը հանգեցնի նոր քաղաքական ուժերի ստեղծմանը»:

Արմեն Բադալ յանը կարծում է, որ թիմի ներսում խմբերի առաջացման հանգամանքը միանշանակ կխանգարի իրականացնել սպասվելիք բարեփոխումները:

«Բարեփոխումները քաղաքական գործընթաց են, որոնք որոշակի ուղղվածություն ունեն: Եթե դաշինքը պատկերացում չունի, թե քաղաքական ինչպիսի բարեփոխումներ պետք է տեղի ունենան և դրանք իրենցից ինչ են ներկայացնում, բնականաբար, դա խանգարող հանգամանք կլինի: Իսկ բարեփոխումներ կարող ես իրականացնել, եթե քաղաքական ուժը մեկ ուղղությամբ է շարժվում: Բացի այդ, նախ պետք է ֆիքսել, թե որ բարեփոխումն ես ուզում իրականացնել, և բոլորն այդ ուղղությամբ պետք է գնան:

Իսկ ցանկացած բարեփոխում կարող է մի քանի տարբերակ ունենալ, որոնք կարող են հակասել միմյանց: Բայց չէ՞ որ դաշինքը պետք է միասնական պատկերացում ունենա, թե այս կամ այն բարեփոխման որ տարբերակին է կողմնակից և ըստ այդմ էլ շարժվի: Դրա համար քաղաքական մեկ ընդհանուր դիմապատկեր, ուղղվածություն ու նպատակ է պետք: Տարբեր ուղղություններ կան, ի դեպ, նաև արտաքին քաղաքականության առումով: Ռուսամետություն, արևմտամետություն, բազմավեկտորություն և այլն: Պետք է իմանաս, թե քաղաքական ո՞ր ուղղությամբ ես ուզում առաջնորդվել: Բնականաբար, եթե մեկ քաղաքական պատկեր չունես, միանշանակ է, որ խմբում ընդգրկված յուրաքանչյուրը կարող է իր պատկերացումն ունենալ: Իսկ որ 88 հոգուց բաղկացած խմբակցության մեջ տարբեր մարդիկ տարբեր շահ ունեն, դա միանշանակ է: Եթե ընդհանուր շահ չլինի, սկսելու են իշխել խմբակային շահերը: Սա աքսիոմա է»,–նշեց նա:

Ինչ վերաբերում է «երիտասարդ խորհրդարան» որակումը ստացած ԱԺ–ին, քաղտեխնոլոգն ընդգծեց, որ կարևորն այն չէ, երիտասարդ են, թե՝ ոչ. «Կարևորն այն է, թե ցանկություն ունե՞ն երկրում ժողովրդավարական կարգեր հաստատել, թե՞ չունեն: Իսկ եթե ցանկություն ունեն, ապա պատկերացում ունե՞ն՝ ինչպես, կամ ի վիճակի՞ են: Բազմաթիվ հարցեր կան: Եթե երիտասարդ լինելով՝ այդ ուղղությամբ կարողանան աշխատել, ապա որևէ խնդիր չկա երիտասարդ լինելու մեջ: Կարևորն այն է, թե ինչ պատկերացում ունեն երկրի ապագայի վերաբերյալ»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ