Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Մենք հիմա էլ ապրում ենք սառցե դարաշրջանում

CULTURE
Կիսվել

Մենք գիտենք, որ...

Վերջին սառցե դարաշրջանը ավարտվել է շատ վաղուց, և դրանից հետքեր չեն մնացել:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Մենք հիմա էլ գտնվում ենք 4–րդ սառցե դարաշրջանի վերջում և մոտենում ենք նրա ավարտին, իսկ սառցե դարաշրջանի հետքերն են բևեռների սառույցները և այլ վայրերում գտնվող սառցադաշտերը: Երկիր մոլորակը ունեցել է 4 սառցե դարաշրջան: Դրանցից վերջինը՝ կայանազոյան սառցե դարաշրջանը, սկսվել է 65 միլիոն տարի առաջ և շարունակվում է մինչև այժմ: Սովորաբար սառցե դարաշրջանի սկզբում երկրագնդի բևեռներում առաջանում է սառույցը, որը աստիճանաբար տարածվում է դեպի հասարակած, հետո սկսում է աստիճանաբար հալվել և հետ նահանջել դեպի բևեռները: Մենք ներկայումս ապրում ենք այն ժամանակաշրջանում, երբ սառույցները նահանջում են դեպի բևեռները, բայց սառույց դեռևս առկա է ինչպես բևեռներում, այնպես էլ այլ հատվածներում՝ հսկա սառցադաշտերի տեսքով, որոնք ևս աստիճանաբար հալվում են: Կարելի է ասել՝ մենք միջսառցե դարաշրջանում ենք, որին հաջորդելու է 5–րդ սառցե դարաշրջանը, բայց թե երբ, ոչ ոք չի կարող ասել: Սառցե դարաշրջանների առաջացման պատճառները մինչև հիմա անհայտ են: Ենթադրվում է, որ դրա պատճառ կարող է լինել մթնոլորտային օդի վիճակը, երկրագնդի՝ արևի շուրջ պտտվելու ուղեծրի փոփոխությունը, գալակտիկայի ներսում արևի շարժման ուղեծրի փոփոխությունը և այլն:

 Մոտավորապես 25 հազար տարի առաջ Հյուսիսայի Ամերիկայում և Եվրոպայում ապրող մարդիկ սառույց ու ձյուն տեսնում էին ամբողջ տարվա ընթացքում: Եվրոպայի, Կանադայի և ԱՄՆ–ի ամբողջ տարածքները ծածկված են եղել մինչև մեկ կիլոմետր հաստությամբ սառույցով: Սա, իհարկե, չի նշանակում, որ եղանակը շատ ցուրտ է եղել: Համեմատած ներկայիս միջին տարեկան ջերմաստիճանի հետ՝ այն ընդամենը 5 աստիճանով է ցածր եղել: Սառույցի հալվելու արագությունը տարիների ընթացքում տարբեր վայրերում տարբեր է եղել բազմաթիվ պատճառներով: Այդ իսկ պատճառով անգամ հիմա երկրագնդի տարբեր հատվածներում կան սառցադաշտեր, որոնք դեռ չեն հալվել (իհարկե, կան նաև լեռնային հատվածներում գտնվող սառցադաշտեր, որոնք առաջացել են մեր ժամանակներում): 10 000 տարի առաջ սառույցները արդեն նահանջած են եղել մայրցամաքների հիմնական հատվածներից, և նրանց ուրվագծերը մոտավորապես այնպիսին են եղել, ինչպես հիմա է:

Սառցե դարաշրջաններից զատ լինում են նաև փոքր սառցե դարաշրջաններ: Վերջին այդպիսի փոքր սառցե դարաշրջանը սկսվել է 1500–ականներին և շարունակվել է մոտ 300 տարի: Սրա առաջացման պատճառները ևս անհայտ են: Ենթադրվում է, որ պատճառ կարող է լինել հրաբխային ակտիվությունը, որի հետևանքով մթնոլորտում մեծ քանակի մոխրի առկայությունը թույլ չի տվել արևին բավականին տաքացնել Երկիրը, կամ էլ արևի ակտիվության ժամանակավոր անկումը, որը իրոք այդ ժամանակ եղել է, կամ էլ անգամ ժանտախտի համաճարակը, որը 14–րդ դարում հնձել է բնակչության մեծ մասին, որի հետևանքով մշակովի տարածքները վերածվել են անտառների, իջել է ածխաթթու գազի պարունակության մակարդակը մթնոլորտում, և արդյունքում եղել է ջերմաստիճանի անկում: Իրականում փոքր սառցե դարաշրջանում միջին տարեկան ջերմաստիճանը իջած է եղել ընդամենը մեկ աստիճանով: Բայց դա էլ բավական է եղել, որ Թեմզա գետը ձմեռները սառչի, Շոտլանդիայի մոտ գտնվող Օրկնեյան կղզիների բնակիչները տեսնեն սպիտակ արջերի և էսկիմոսների, ռուս–շվեդական պատերազմի ժամանակ ռուսական զորքը սառած Բալթիկ ծովով առաջ շարժվի, ձյան տեղումները սկսվեն սեպտեմբերին, թռչունները թռիչքի ընթացքում սառած ընկնեն և այլն:

Պարզվում է, որ Գրենլանդիայի բնակիչները հիմա էլ ապրում են սառցե դարաշրջանում, քանի որ այդտեղ սառույցից ազատված է կղզու միայն ափամերձ հատվածը: Ի տարբերություն մեզ, Գրենլանդիայում ապրող էսկիմոսների համար ապրելը հեշտ է և հեշտ է լինելու, քանի որ նրանց համար միևնույն է, թե երբ կսկսվի հինգերորդ սառցե դարաշրջանը. դա նրանց կյանքում ոչինչ փոխել չի կարող:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Կիսվել
Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Most Popular
1 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 2 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 3 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 4 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll